DISPOÑIBLE EN

GL
EN
ES

CONTACTAR

ACERCA DE LOIA



Lingua habitual

Lingua habitual é a que emprega maioritariamente a poboación nas súas actividades cotiás ou nas súas relacións coas persoas máis achegadas. En Galicia, segundo os datos do Instituto Galego de Estatística, case un terzo da poboación fala habitualmente en galego e case un cuarto fala só en castelán. Disto dedúcese que un 44,7% da poboación é bilingüe, aínda que domina algo máis o sector da poboación que fala máis castelán que galego. A suma dos que falan só galego ou máis galego que castelán é un pouco máis da metade da poboación.

A metade dos galegos fala de xeito habitual só ou principalmente o galego.

En xeral, cando máis novos son os suxeitos, aumenta a proporción de falantes monolingües en castelán e descende a de monolingües en galego.

Fálase máis galego nas áreas rurais que nas urbanas

1. O uso das linguas en Galicia

Por áreas xeográficas, vemos no seguinte mapa que as áreas nas que máis se fala galego son as da Coruña suroriental, cun 93,1% da poboación que afirma que fala sempre ou máis galego de castelán, a da Costa da Morte (92,4%) e a de Lugo oriental (88,5%). As áreas urbanas son aquelas nas que hai menos xente que fala sempre ou case sempre en galego, principalmente a de Vigo.

Tendo en conta que en xeral nas zonas rurais se fala máis o galego que nas zonas urbanas, é tamén interesante saber que acontece nos grandes concellos de Galicia. Na seguinte táboa, pode verse que o concello de Lugo é o que rexistra a porcentaxe máis elevada de poboación que fala sempre en galego (21,3%) e Vigo a máis baixa (3,9%). No outro extremo, a área urbana na que se rexistra maior porcentaxe de persoas que falan só en castelán é a de Ferrol, con máis da metade da poboación que confirma este dato. A situación máis común en todas as áreas urbanas é a de bilingüismo, aínda que domina en todas o uso do castelán sobre o galego.

Se se ten en conta a variable da idade pode comprobarse que a poboación que di que fala sempre en galego é a das persoas de 65 anos ou máis, e que se achega case á metade da poboación. Canto máis nova é a poboación máis falantes de castelán se poden rexistrar. Así, un 73,9% dos nenos e nenas de entre 5 e 14 anos e un 62,7% da mocidade de entre 15 e 29 anos falan só en castelán ou máis en castelán que en galego. A franxa de idade na que se perciben menos diferenzas é a daquelas persoas de entre 30 e 49 anos, aínda que segue a dominar o uso habitual do castelán.

A seguinte gráfica serve para analizar a evolución do uso habitual do galego por franxas de idade e pódese comprobar que en todos os treitos o galego perdeu falantes habituais neste período de quince anos. Pero quizais o máis salientable é que no grupo de idade dos máis novos (entre 5 e 14 anos) e no das persoas de entre 30 e 49 anos (que probablemente se corresponda coa xeración dos pais e nais deses nenos), os datos mostran que o uso habitual do galego se incrementou lixeiramente no último ano da enquisa (1,2 puntos porcentuais no caso dos nenos e 0,6 no caso dos adultos), o que podería indicar unha leve mellora da transmisión xeracional do galego.

2. Uso social do galego

O uso do galego fóra do ámbito familiar é importante para coñecer a valoración que se lle concede á lingua galega nas relacións sociais cotiás. Na seguinte gráfica pódense observar datos sobre o uso cotián do galego, o castelán ou ambos con distintas persoas, segundo o seu status social. Como primeira conclusión pódese afirmar que o galego úsase máis no ámbito máis persoal ou achegado, como é o das amizades, xa que un 34,1% da poboación galega afirma que fala sempre en galego coas súas amizades. A medida que aumenta a xerarquía social das persoas coas que se interactúa, increméntase tamén o uso exclusivo do castelán, especialmente no caso do profesorado (39,4%), seguido do dos médicos (34,1%) e do persoal da banca (34%).

O uso social da lingua depende, en boa medida, da lingua na que se aprendeu a falar, ademais do status social das persoas coas que se fala. Na seguinte táboa pódense observar datos sobre o uso social da lingua galega entre persoas que aprenderon a falar exclusivamente en galego. Vemos que neste caso máis da metade das persoas que aprenderon a falar en galego, segue a empregar esta lingua en todos os ámbitos sociais, aínda que predomina o ámbito máis persoal das amizades.

Tamén é interesante coñecer a lingua que fala a poboación galega no ámbito social segundo a idade para observar se se producen cambios no uso da lingua segundo con quen falen. Estes datos están recollidos na seguinte táboa. Así, vemos que máis da metade da poboación máis nova (de 5 a 14 anos) fala sempre en castelán coas súas amizades, mentres que o galego é empregado sempre neste ámbito por un 52,2% das persoas de máis de 65. Fóra do ámbito máis íntimo vemos que esta tendencia cambia, sobre todo entre as persoas de máis idade. Así, cando as persoas de máis de 65 anos se dirixen ás persoas máis achegadas, empregan exclusivamente o castelán un 14,5% de falantes desta franxa de idade. Porén, cando falan con médicos, persoal da administración ou persoal da banca, o uso exclusivo de castelán aumenta entre 7 e 10 puntos porcentuais e o uso exclusivo do galego diminúe en máis de 11 puntos porcentuais.