DISPOÑIBLE EN

GL
EN
ES

CONTACTAR

ACERCA DE LOIA



Actitudes lingüísticas

As actitudes lingüísticas son as opinións, ideas e prexuízos que teñen os falantes con respecto á lingua. Por exemplo, adóitase afirmar que para a aprendizaxe dunha lingua resulta positivo ter unha boa actitude cara a esa lingua. Tradicionalmente, en Galicia considerábase que o galego era unha lingua que non servía para certas actividades ou que era unha lingua que non se lles debía aprender aos cativos. Cos anos, as actitudes foron mudando, sendo cada vez máis difícil atopar manifestacións abertamente hostís cara ao galego.

En xeral, os galegos teñen unha boa actitude cara á súa lingua, especialmente as persoas máis novas.

A inmensa maioría (72%) opina que se lles debe aprender aos nenos as dúas linguas e un 21,4% cre que só se lles debe falar galego.

Algúns estudos revelan que o galego, e o idioma en xeral, xoga un papel discreto na identidade dos mozos.

Sumario

1. En xeral, unhas boas actitudes cara ao galego

A fonte de datos principal para coñecer as actitudes lingüísticas dos galegos é tamén o Mapa Sociolingüístico de Galicia. Nel, facíase un cálculo complexo para obter o que se daba en chamar "actitude lingüística xeral", que consistía en poñer en relación unha serie de preguntas sobre aspectos da identidade, da utilidade e dos prexuízos que os entrevistados relacionaban co galego. O resultado foi moi positivo, polo que podemos afirmar que, en xeral, os galegos teñen unha boa actitude cara á lingua do país, especialmente as persoas máis novas.

Para ilustrar algo máis pormenorizadamente esta realidade veremos as respostas para algunhas preguntas concretas. Por exemplo, nunha situación onde hai dúas linguas que conviven, como é caso de Galicia, é moi importante saber que opinan os seus falantes sobre cal das dúas linguas é máis útil. Neste traballo preguntábaselles aos entrevistados se opinaban que o castelán servía para máis, menos ou o mesmo ca o galego. O resultado foi que o 57,3% da mostra pensaba que tiñan a mesma utilidade, malia que o 31,3% cría que o castelán era máis útil.

Tamén se lles preguntaba sobre cal debería ser a lingua que falasen os galegos. Os resultados son os seguintes:

Como vemos, a maioría dos galegos pensan que deben falar galego, seguido dos que pensan que deben falar dúas linguas (40%). Os que cren que deben falar exclusivamente castelán son unha minoría moi pequena.

Outra opinión positiva é a que expresan os falantes cando se lles pregunta pola lingua que se lles debe falar aos fillos, onde a inmensa maioría (72%) cre que se lles debe ensinar as dúas linguas e un 21,4% cre que só se lles debe falar galego. Os que optan porque só se lles fale castelán son moi poucos. Ademais, todos os indicadores que podemos relacionar con sectores puxantes no futuro (clases sociais medias e medias-altas, habitantes das cidades, mocidade) optan en maior medida por iniciar aos cativos nas dúas linguas.

2. Unha achega máis profunda ao que pensan os mozos

Fronte a este panorama positivo, outras investigacións téñense cuestionado por qué o galego perde falantes entre os máis novos se estes teñen unhas actitudes positivas. Deste xeito, a mesma institución que elaborou o Mapa Sociolingüístico de Galicia, a Real Academia Galega, promoveu un traballo onde se facía unha investigación máis profunda, sen utilizar cuestionarios, con achados interesantes. Por exemplo, mostrouse que entre os mozos, sobre todo entre os que falan habitualmente castelán, había unhas actitudes máis negativas do que cabía esperar. Os resultados revelaban que o galego, e o idioma en xeral, xogaba un papel discreto na identidade dos mozos, que se valoraba negativamente aos que cambiaban de lingua habitual, que estaba xeneralizada unha percepción que consiste en atribuírse unhas competencias lingüísticas en galego menores das que se constataban na realidade ou que estaban estendidos uns prexuízos que atribuían estereotipos negativos aos galegofalantes. O traballo, non obstante, recollía tamén aspectos positivos, como unha ideoloxía moi favorable á diversidade lingüística e ao plurilingüismo e unha constatación da mellora do prestixio social do galego.