Un informe recomenda regular e impulsar uns principios xerais para a contratación de postos directivos na cultura

O 35% dos directivos de centros culturais de Galicia escóllense por libre designación; o 29% por concurso público, un 9% por outros mecanismos regulados e no 23% dos casos restantes descoñecemos a fórmula empregada. Son algunhas das cifras do “Informe sobre a provisión de postos directivos no ámbito cultural” que acaba de facer público o Consello da Cultura Galega. O documento establece unha serie de recomendacións para este tipo de postos, como a necesidade de que a Administración impulse principios xerais que regulen a contratación de directivos da esfera pública, que se fomente replicar iniciativas como os “códigos de boas prácticas” e que se teña en conta nun proceso de selección un proxecto de xestión que actúe como guía ou programa de actuación.
Conéctate co Consello da Cultura Galega en Facebook, Twitter ou comparte esta nova:

O Consello da Cultura Galega acaba de elaborar un informe que analiza a situación dos postos directivos no ámbito cultural en Galicia. O estudo realizado a través do Observatorio da Cultura Galega contabiliza 88 postos directivos de 58 espazos e equipamentos culturais, entre teatros, auditorios, bibliotecas, centros culturais, arquivos, formacións musicais e fundacións. Da mostra desbotáronse os centros exclusivamente privados e os que non teñen directivos profesionais, aínda que si se incluíron aqueles de xestión privada nos que a maioría dos membros dos órganos de goberno fosen representantes de administracións públicas.

Contabilizamos un total de 88 postos directivos: un 79% de ámbito público e un 21% de carácter privado. A maior parte deles sitúanse na provincia da Coruña e son a cidade herculina e Santiago de Compostela, con 19 e 24 postos, as cidades que contan cun maior número de postos directivos. Séguenlle Ourense con 8, Vigo con 6 e mais Pontevedra e Lugo con cinco respectivamente. A maior parte destes postos de traballo dependen principalmente da Administración autonómica, seguida pola municipal e a provincial. En canto á tipoloxía dos postos directivos, máis da metade figuran como directores (54,5%), seguidos por coordinadores (23,9%).
Os postos de traballo das administracións públicas están suxeitos a diferentes normativas legais e estes deben designarse por determinados sistemas de provisión, sempre regulados en función da normativa de contratación para as administracións públicas. O informe indica que existe unha grande heteroxeneidade nas fórmulas empregadas, ao tempo que nos centros de titularidade privada existe unha menor regulación e unha maior falta de transparencia nos procedementos. Segundo este documento, en 23 casos, un 26% do total analizado, non foi posible atopar información sobre os procedementos empregados para a contratación. No resto dos exemplos, a libre designación foi a fórmula máis empregada (35,2%), seguida do concurso público (un 29,5%).

As recomendacións
O documento establece unha serie de recomendacións para as administracións públicas. En primeiro lugar, o deber de impulsar un debate para estudar en profundidade a complexidade do fenómeno da provisión desde unha perspectiva legal e política. O informe incide en que “é desexable que o lexislador impulse sequera algúns principios xerais que regulen a provisión de postos directivos nas entidades culturais que dunha ou doutra maneira administran a esfera pública”. Ademais, establece que é “desexable avanzar na transparencia no referente á contratación dos directivos” e que sería pertinente que a “Administración fomentase replicar iniciativas como os “códigos de boas prácticas”, con recomendación nos procesos selectivos.

Situación dos principais equipamentos culturais de Galicia
Unha parte central do informe está orientado a ofrecer unha radiografía precisa sobre a provisión de postos directivos nos principais equipamentos culturais galegos. Como norma xeral, a titularidade do espazo inflúe de forma importante na xestión das infraestruturas en función do marco xurídico aplicable. Os equipamentos de titularidade privada están afectados pola lexislación mercantil e societaria e os de titularidade pública dependen da lexislación específica: desde a Lei do patrimonio cultural de Galicia, á de bibliotecas e arquivos e de fundacións. Así, sucede que as bibliotecas da Rede Galega de Bibliotecas resolven por convocatoria pública de libre designación a provisión de cargos directivos e algunhas bibliotecas universitarias por un concurso de méritos entre o funcionariado dese corpo.

Estrutura do informe
O documento elaborado polo Observatorio da Cultura Galega estrutúrase en cinco partes. Na primeira realízase un resumo, a partir da bibliografía relacionada co ámbito de estudo, dos principais modelos de xestión de equipamentos culturais, dos perfís profesionais da xestión cultural e dos contidos fundamentais dos códigos de boas prácticas relacionados coa provisión de postos directivos no eido da cultura. Nel destácanse os tres modelos de xestión: directa, indirecta e participativa así como a falta dunha definición dun modelo común de xestión.
No segundo apartado defínese o marco xurídico que afecta as entidades culturais no relativo á provisión de postos directivos. Neste aspecto, destaca que “é a peculiaridade deste sector a que obriga a deseñar un tratamento específico por parte da acción pública e a realizar unha análise, desde o punto de vista xurídico, que permita sentar as bases de debate para revisar os procedementos seguidos para a cobertura destes postos de dirección”.
No terceiro apartado elabórase unha relación de entidades culturais galegas así como de espazos culturais de referencia. A partir desa enumeración trátase de identificar os postos directivos que aparecen nos seus organigramas, independentemente da natureza deles. Unha vez identificados, intentouse coñecer o sistema de provisión do posto cando foi posible. E, por último, o cuarto apartado consiste nunha breve explotación estatística dos resultados da investigación.