----

José Antonio Gómez Segade explora o universo da revista Nós

A nosa definición autonomista

Nós : Boletín Mensual da Cultura Galega, (80), pp. 29-48.
A nosa definición autonomista.(1930).





Moitas polas da árbore da ciencia floreceron vizosas coa revista Nós, pero outras, como as ciencias xurídicas, ficaron murchas porque non chegaron a producir nin o ramalliño dun só artigo ou comentario. Ningunha información xurídica tivo o máis mínimo eco en Nós. Prima facie resulta rechamante polo currículo de moitos colaboradores, como Lois Tobío. Porén, este silencio quizais teña fondas raíces históricas parcialmente visibles aínda hoxe. A ollada popular sobre o dereito, reflectida na estampa de Castelao co cadaleito pesado e fedorento da Lex, sempre foi desconfiada e afastada. As elites galeguistas tamén asumiron a idea errada do dereito simplemente como instrumento de poder e, inconscientemente, arredárono do templo da cultura.

Seleccionei, pois, un artigo de Valentín Paz-Andrade titulado “A nosa definición autonomista”. A escolla xustifícase pola personalidade do autor, polo contido do artigo e polo seu contexto histórico. Valentín Paz-Andrade foi unhas das personalidades galegas mais sobranceiras do século XX. Intelectual de amplo espectro, empresario e home de acción galeguista, a súa pegada foi enorme en moitos campos. O artigo escolmado é un fervedoiro de ideas e as críticas do “centralismo cesarista” ou da “nugalla inhibitoria” manteñen validez, igual que o seu chamamento pioneiro ao protagonismo das mulleres “nas milicias cívicas da galeguidade”. Finalmente, tamén é unha peza histórica, porque recolle o discurso que pronunciou o Día da Patria Galega de 1930 en Vigo, acompañado na tribuna por Castelao e Otero Pedrayo. Paz-Andrade só tiña 32 anos pero xa fora director do xornal Galicia e a súa intervención agoiraba unha fecunda traxectoria para Galicia ao longo do século XX.

José Antonio Gómez Segade
Un texto de José Antonio Gómez Segade
Catedrático emérito de Dereito Mercantil da USC