A súa creación foi iniciativa de Gumersindo Busto, quen emigrou moi novo, primeiro a Montevideo e logo a Bos Aires, cidades en que se formou como avogado e escribán público. En 1904 tivo a idea de crear en Galicia unha Universidad Libre Hispanoamericana, que contase cunha gran biblioteca, co obxecto de difundir o coñecemento en Europa de todo o referente ao continente americano. A través da prensa espallou o seu proxecto en todos os países americanos con presenza galega destacada. E axiña comezou a recibir doazóns de materiais bibliográficos, cartográficos, bandeiras, moedas e medallas, bustos de próceres americanos e todo tipo de obxectos da cultura popular americana. Esta colección multidisciplinar foi enviada a Santiago e inaugurada na súa Universidade en 1909.