Material
Historias de ida e volta
Galicia onde todo retorna
Documentación para o retorno, 27 de abril de 1920
Detalle
No imaxinario do colectivo emigrado sempre estivo presente a aspiración do retorno como indianos, emigrantes ricos que regresan á súa vila ou aldea para vivir do capital acadado nos países de acollida. Mais, evidentemente, isto sucedía en contadas ocasións. Moitos son os que marcharon e moitos menos os que puideron regresar. O retorno prodúcese por múltiples causas: para reunirse de novo coa familia e desfrutar dos aforros conseguidos, porque desexan criar os seus fillos en Galicia, para gozar do seu patrimonio na terra e conseguir o recoñecemento social, por nostalxia etc. Noutras ocasións, coma no caso de Francisco, son os problemas de saúde os que provocan a decisión do retorno. Dáse tamén o caso dos que fracasan e só lles queda poder regresar (moitas veces coa pasaxe pagada polas sociedades mutualistas) e intentar sobrevivir coa familia.Como vemos neste documento, Francisco Maseda tiña a nacionalidade cubana, probablemente para facilitar os seus negocios na illa. Para poder regresar a Galicia tivo que solicitar os permisos ante o Consulado de España en Cuba. Sabemos que, unha vez en Lugo, volveu recuperar a nacionalidade española.