{"id":36,"date":"2022-11-19T00:46:44","date_gmt":"2022-11-19T00:46:44","guid":{"rendered":"http:\/\/palabrasdesconxeladas.gal\/?page_id=36"},"modified":"2022-11-20T14:19:53","modified_gmt":"2022-11-20T14:19:53","slug":"biografia","status":"publish","type":"page","link":"http:\/\/palabrasdesconxeladas.gal\/biografia\/","title":{"rendered":"BIOGRAF\u00cdA"},"content":{"rendered":"\n
<\/span>
<\/div>
\n

Henrique Harguindey Banet<\/h2>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\n
\n

A\u00ednda que os meus apelidos inducen alg\u00fans a erro (\u00c9 galego, vostede?) son ben da Terra. Os Harguindey \u2013orixinarios de Iparralde, que moitos co\u00f1ecen por \u201cPa\u00eds basco franc\u00e9s\u201d)- establec\u00e9ronse en Compostela hai xa dous s\u00e9culos, e os Banet \u2013probablemente procedentes da rexi\u00f3n do lago de Como, en Italia- tam\u00e9n chegaron \u00e1 Coru\u00f1a aproximadamente pola mesma \u00e9poca.
<\/p>\n\n\n\n

Nac\u00edn en Lugo -onde meu pai, santiagu\u00e9s, era dentista- e al\u00ed viv\u00edn ata os catorce anos, momento no que -ao morrer meu pai- fumos vivir \u00e1 Coru\u00f1a.
<\/p>\n\n\n\n

Debido a esa tendencia a interpretarmos a posteriori feitos ocurridos no pasado como explicaci\u00f3n ou influencia na nosa vida, reproducirei d\u00faas lembranzas que poder\u00edan ser significativas:
<\/p>\n\n\n\n

    1)Ter\u00eda eu oito ou nove anos e estaba na coci\u00f1a da mi\u00f1a casa. Non sei moi ben polo que, mais o caso \u00e9 que me vexo dic\u00edndolle fachendoso \u00e1 coci\u00f1eira: Eu sei falar gallego! <\/em>(\u201cNaturalmente\u201d a mi\u00f1a familia s\u00f3 falaba castel\u00e1n). A coci\u00f1eira, rexoubeira, resp\u00f3ndeme: Ti que vas saber, ho!<\/em>. <\/em>\u2013Si que sei \u2013<\/em>porf\u00edo eu. <\/em>\u2013Pois a ver, logo: como se chama esto?<\/em> \u2013dixo sinalando o trebello de coci\u00f1a onde se friten os alimentos. \u2013\u00c9 unha sart\u00e9n<\/em> \u2013contestei ufano, seguro de aprobar o exame. \u2013Pois non! <\/em>\u2013p\u00faxose ela, triunfal- \u00c9 unha tixela.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Par\u00e9ceme unha evidente mostra (houbo outras despois) de interese polo galego, un interese que se cadra era s\u00f3 filol\u00f3xico<\/em> (no sentido m\u00e1is etimol\u00f3xico da palabra) ou pre-filol\u00f3xico<\/em> (no sentido m\u00e1is acad\u00e9mico).
<\/p>\n\n\n\n

    2)Pouco tempo despois \u2013andar\u00eda polos dez  ou once anos- estou diante da librar\u00eda \u201cCelta\u201d, ao cabo da r\u00faa de San Marcos. Estou lendo, asombrado os t\u00edtulos un tanto estra\u00f1os dunha fileira de libros do escaparate: \u201cDic-cio-na-rio ga-le-go da ri-ma e ga-le-go cas…cas…cas-te-l\u00e1n\u201d<\/em> (Debeu ser a primeira vez que me atopaba coa palabra)… \u201cCan-cio-nei… can-cio-ne… can-cio-ei-ro da poes\u00eda c\u00e9ltiga, Ju-lius Po-kor…Po-kor…Pokorny\u201d.  \u201cHei-de-g\u00e9r, da esencia da verdade\u201d, \u201cPoes\u00eda inglesa e francesa ver-quida ao galego\u201d (\u201cCarai co gallego!).<\/em>
<\/p>\n\n\n\n

Aquel d\u00eda descubr\u00edn asombrado que se pod\u00eda traducir ao galego dende o alem\u00e1n, o ingl\u00e9s ou o franc\u00e9s, e que aquela lingua serv\u00eda tam\u00e9n para os asuntos m\u00e1is raros e elevados.
<\/p>\n\n\n\n

Na Coru\u00f1a tiven a sorte de vivir na casa do meu av\u00f3, un rexo vello que fora integrante da Cova C\u00e9ltica<\/em>, fundador da Academia Galega<\/em>, membro dende o comezo das Irmandades da Fala, asistente significado da II Asambleia Nazonalista de Lugo<\/em> e persoeiro do Partido Galeguista<\/em>.
<\/p>\n\n\n\n

Na s\u00faa biblioteca, meu irm\u00e1n Xos\u00e9 Miguel e m\u00e1is eu bebimos aglaiados a nosa cultura. Dende a Biblioteca Gallega de Mart\u00ednez Salazar \u00e1s colecci\u00f3ns de C\u00e9ltiga<\/em> e Lar<\/em> e mais as publicaci\u00f3ns da editorial N\u00f3s, inclu\u00edda a revista hom\u00f3nima. Dende o teatro de Lugr\u00eds Freire e de Cotarelo \u00e1s traduci\u00f3ns de Pl\u00e1cido Castro e os irm\u00e1ns Villar Ponte ou de Avelino Gomez Ledo. Dende a teor\u00eda pol\u00edtica de Risco aos debuxos de Castelao.
<\/p>\n\n\n\n

Interesoume particularmente o da traduci\u00f3n. Eu xa ti\u00f1a unha querenza particular pola lingua francesa e en 6\u00ba de Bacharelato comecei  a traducir texti\u00f1os literarios dos nosos manuais escolares.
<\/p>\n\n\n\n

Fumos espallando o galeguismo entre os nosos amigos e finalmente, tras un chamamento nalg\u00fans medios de comunicaci\u00f3n feito por Andr\u00e9s Salgueiro e por min, veu a fundaci\u00f3n de O Facho<\/em>.
<\/p>\n\n\n\n

E despois a Universidade, onde continuou a actividade cultural galeguista e veu o compromiso pol\u00edtico. Ao remate dos estudos unha estad\u00eda na Francia e na Breta\u00f1a, onde decid\u00edn traducir \u2013xa de xeito rigoroso- o primeiro texto \u201clongo\u201d: o Poema do pa\u00eds que ten fame<\/em>, de Paol Keineg.
<\/p>\n\n\n\n

Continuei logo, simultaneando co labor docente e coa actividade cultural e pol\u00edtica, a tarefa de confecci\u00f3n de material escolar en galego \u2013cun grupo de compa\u00f1eiros- e a de escolmas de literatura popular para rapaci\u00f1os e rapaci\u00f1as (Lerias e enredos\u2026) <\/em>e as antolox\u00edas do conto popular, todas elas realizadas coa mi\u00f1a muller, Maruxa Barrio.
<\/p>\n\n\n\n

En 1976  afinc\u00e1monos en Cangas. E tan ben nos sentimos no Morrazo que non nos movimos de aqu\u00ed.
<\/p>\n\n\n\n

Seguiron moitas outras traduci\u00f3ns e traballos sobre o galego, sen esquecer eidos novos como o da Banda Dese\u00f1ada, na que me introduciu o meu fillo Breixo.
<\/p>\n\n\n\n

Sen abandonar tampouco os traballos en equipo, en colaboraci\u00f3n con  bos e valiosos compa\u00f1eiros que me honran coa s\u00faa amizade e axuda.
<\/p>\n\n\n\n

Como tam\u00e9n me honran coa s\u00faa amizade e axuda os editores que xenerosamente me permiten po\u00f1er estas obras a disposici\u00f3n p\u00fablica.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n
<\/div>\n<\/div>\n<\/div><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"","protected":false},"author":1,"featured_media":262,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-36","page","type-page","status-publish","has-post-thumbnail","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/palabrasdesconxeladas.gal\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/36"}],"collection":[{"href":"http:\/\/palabrasdesconxeladas.gal\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"http:\/\/palabrasdesconxeladas.gal\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/palabrasdesconxeladas.gal\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/palabrasdesconxeladas.gal\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=36"}],"version-history":[{"count":16,"href":"http:\/\/palabrasdesconxeladas.gal\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/36\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":201,"href":"http:\/\/palabrasdesconxeladas.gal\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/36\/revisions\/201"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/palabrasdesconxeladas.gal\/wp-json\/wp\/v2\/media\/262"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/palabrasdesconxeladas.gal\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=36"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}