Arquivo de noticias do CCG

Satélites feitos con latas de refrescos, alteracións das cores das moedas, foguetes de azucre, fototrampeos... son algúns dos experimentos que preparan os clubs de ciencia dos centros de secundaria de Galicia. Algunhas desas iniciativas poderemos velas e escoitalas en directo o vindeiro día 11 de marzo no Consello da Cultura Galega (CCG) dentro na xornada “Dos gabinetes de ciencias dos institutos históricos aos clubs de ciencia e o STEMBach”. A cita, organizada pola Sección de Ciencia, Tecnoloxía, Natureza e Sociedade, daralles voz aos escolares e aos seus docentes para divulgar estas experiencias interactivas. Ademais, tamén afondará no legado patrimonial e científico dos gabinetes de ciencia, os antecesores destas iniciativas. A xornada non ten inscrición pero poderá seguirse en directo a través da rede.

Non foi só unha oceanógrafa experta en avaliación e xestión de recursos mariños vivos, senón tamén pioneira en dirixir centros de investigación, expedicións e representar a España en comités internacionais. A figura de Carmela Porteiro amosa tamén o difícil camiño que percorreron as mulleres de ciencia en Galicia durante o último terzo do século XX. A súa biografía e traballo centran a xornada, coordinada por María Xosé Porteiro e Inma López Silva, que se desenvolve mañá no Consello da Cultura Galega (CCG) e que podes seguir en directo desde o sitio web institucional.

O Consello da Cultura Galega presentou esta mañá "O Antropoceno e a «Grande Aceleración»", unha publicación que analiza desde Galicia e para Galicia a situación actual do planeta a partir de dous fenómenos: o “Antropoceno”, unha nova época xeolóxica marcada pola acción do home en relación co planeta; e a “Grande Aceleración”, que fixa en 1950 o comezo do consumo exponencial dos recursos terrestres pola humanidade. A presidenta da institución, Rosario Álvarez, o catedrático de Edafoloxía e tamén coordinador da publicación, Francisco Díaz-Fierros; máis a coordinadora da Sección de Ciencia, Elena Vázquez Cendón, deron a coñecer este texto que recolle as contribucións feitas por varios expertos nunha xornada homónima celebrada en Santiago en 2017, no que se alertou da necesidade de cambios.

“Cal é o peso (atómico) do galego?” Este é o título da XXI edición dos Encontros para a Normalización Lingüística do Consello da Cultura Galega. Unha cita que este ano pon o foco nun terreo no que somos especialmente vizosos: a divulgación científica. Así o explicitou un informe elaborado en 2018, “Diagnose da cultura galega”, que concluía que Galicia é unha comunidade de referencia na producción de cultura científica por parte de particulares, colectivos, asociacións, universidades…. Esta xornada dalle voz a todos eles para que conten os detalles do seu traballo. A presidenta da institución, Rosario Álvarez, inaugurará mañá esta cita (16:00 horas) que se desenvolve ata o venres na Cidade da Cultura.

Cal é a relación da táboa periódica con Youtube? E coa música? Ou coas mulleres? E que achegou Galicia ao sistema periódico? As respostas a estas preguntas están na xornada que terá lugar mañá no Consello da Cultura Galega e que se titula “O ano internacional do sistema periódico: reflexións desde Galicia”. A cita está coordinada por Manuel Bermejo, Ana González e Marcelino Maneiro e inclúe un fito importante: a presentación da táboa periódica en galego. Rosario Álvarez, presidenta do Consello da Cultura Galega, vai inaugurar esta cita xunto con Valentín García, secretario xeral de Política Lingüística. A xornada retransmitirase en directo no noso web.

Buscaron figuras relevantes, de diferentes épocas, de distintas disciplinas, que compartisen un denominador común: ser figuras relevantes para a ciencia en Galicia. O resultado é Álbum da ciencia. 30 nomes e as súas achegas, unha publicación que escolma trinta nomes do proxecto homónimo que mantén o Consello da Cultura Galega (CCG) en rede. “Unha santa compaña de inmortais da ciencia e os seus froitos para o país” indicou a presidenta da institución, Rosario Álvarez, durante a presentación. Con ela estaban os coordinadores do libro, Francisco Díaz Fierros, Xosé A. Fraga e Alfonso Mato, xunto con Elena Vázquez Cendón, coordinadora da Sección de Ciencia, Natureza, Tecnoloxía e Sociedade, que considera que “as vidas destes personaxes son un espello onde mirarse”. A publicación está dispoñible para descarga desde o web do CCG.

Hoxe, 5 de decembro, é o Día Mundial do Solo, que este ano se celebra baixo o lema “Sé a solución á contaminación do solo”. Con esta data, o Consello da Cultura Galega, o Consejo Superior de Investigaciones Científicas (CSIC) e a Xunta de Galicia colaboraron xuntos para presentar a reedición e as unidades didácticas da banda deseñada Vivir no solo. A presentación contou coa presenza da presidenta do CCG, Rosario Álvarez; da responsable da Unidade de Cultura Científica, Luísa Martínez; da investigadora científica do Instituto de Investigaciones Agrobiológicas de Galicia (IIAG), Montserrat Díaz Raviña, e do director xeral de Educación, Formación Profesional e Innovación Educativa, Manuel Corredoira López. Canda eles estaba Francisco Díaz-Fierros, promotor inicial deste título de banda deseñada que cumpre 18 anos.

O matemático e humanista Domingo Fontán (Portas, 1788- Cuntis, 1866) foi o autor do primeiro mapa topográfico de Galicia. A súa biografía, así como a repercusión do seu legado fai parte da unidade didáctica que hoxe presentaron a presidenta do Consello da Cultura Galega (CCG), Rosario Álvarez, e o secretario xeral de Política Lingüística, Valentín García xunto con Miguen Ángel Ríos, presidente da Real Academia Galega de Ciencias e Elena Vázquez Cendón, coordinadora da Sección de Ciencia, Natureza e Sociedade. Este documento recolle de xeito didáctico o legado desta figura relevante da ciencia do noso país á que se lle dedica este ano o Día da Ciencia en Galicia. O material xa se pode descargar desde o web do CCG.

Mañá mércores terá lugar no Consello da Cultura Galega unha nova edición do recital “Poetas Itinerantes”, un encontro promovido por esta institución xunto co Instituto Ramón Llul e o Etxepare para exhibir o que se está a facer en Galicia, Cataluña e o País Vasco a nivel poético. A cita, que estaba previsto que se celebrase en outubro, tivo que ser adiada pola imposibilidade de se desprazar da comitiva catalá. Nela participan Anna Gual, Blanca Llum Vidal, Joan Pons, Marilar Aleixandre, Yolanda Castaño e Rosalía Fernández Rial.

Mañá xoves 2 de novembro terá lugar unha nova edición do recital “Poetas Itinerantes”, un encontro promovido polo Consello da Cultura Galega, o Instituto Ramón Llul e o Instituto Etxepare que xunta poetas galegos, catalás e vascos. A cita celébrarase no Pipa Club de Barcelona ás 19:00 horas.

Mañá mércores tiña previsto celebrarse unha nova edición do recital “Poetas Itinerantes”, un encontro promovido polo Consello da Cultura Galega, o Instituto Ramón Llul e o Etxepare que xunta poetas galegos e catalás. A cita tivo que ser adiada pola imposibilidade de se desprazar da comitiva catalá.

Cúmprense cen anos de que un mozo Albert Einstein vise publicada unha das obras coas que revolucionou o mundo científico. Na primavera de 1917 saía do prelo “Teoría da relatividade” (Über die spezielle und die allgemeine Relativitätstheorie). Desde entón sucedéronse máis de 407 edicións e a tradución a varias linguas. Agora tamén en galego grazas ao Consello da Cultura Galega (CCG). Esta mañá o presidente da institución, Ramón Villares, canda os dous responsables da publicación, Jorge Mira e Francisco Díaz-Fierros, presentaron a edición galega que inclúe a obra revisada, a edición facsímil e dous estudos que contextualizan a obra no mundo científico e no eido galego. A obra pode descargarse de balde desde o web consellodacultura.gal.

Marilar Aleixandre e Bieito Iglesias participan este mércores (18:30 horas) na mesa redonda “Carlos Casares e a proxección exterior da nosa literatura”. A actividade, presentada por Dolores Vilavedra e Luís G. Tosar, está organizada polo Consello da Cultura Galega e o Centro Pen de Galicia. A cita pretende recuperar o papel que Casares, homenaxeado este ano no Día das Letras Galegas, desenvolveu como embaixador da cultura e da nosa literatura.

O século XIX foi clave no desenvolvemento da química. As teorías científicas transformáronse en rendementos económicos no campo da agricultura, con produtores máis sabedores da produtividade vexetal que lles permitiu aumentar os rendementos da terra; tamén na industria, coa mellora dos antigos obradoiros artesáns, así como no eido da saúde humana; todo isto influíu no benestar das sociedades que acadaron niveis nunca conseguidos. Sobre esta época trata o volume “Os comezos da química moderna en Galicia e a súa proxección no século XIX. Bicentenario da fundación do Colexio de Farmacia de Santiago de Compostela (1815-2015)”, que presenta mañá mércores, ás 19:00 horas, o Consello da Cultura Galega e a Academia de Farmacia de Galicia no Salón de Graos da Facultade de Farmacia. Intervirán Francisco Díaz-Fierros Viqueira, Xosé A. Fraga e José Mª. S. Sanmartín Miguez, como autores do libro, e Manuel Puga Pereira, como presidente da Academia de Farmacia de Galicia.

Da eficacia de lavado das bolas ecolóxicas ata os anticelulíticos pasando por fenómenos como a seca da lagoa de Antela ou o terremoto de Lorca do ano 2011. Ao longo da xornada “As ciencias ensinan a pensar: razoamento científico e pensamento crítico” analizáronse casos e novas reais para dar conta de cómo a ciencia nos axuda a desenvolver un pensamento crítico. A cita do Consello da Cultura Galega puxo sobre a mesa prácticas científicas para construír e validar coñecementos e ter así unha opinión máis formada lonxe de subxectividades e impresións.

Como combater a publicidade enganosa ou os razoamentos baseados en ideoloxías? A resposta a esta pregunta está nunha xornada titulada “As ciencias ensinan a pensar: razoamento científico e pensamento crítico” que se desenvolve mañá mércores no Consello da Cultura Galega. Destacados especialistas tratarán de explicar como as ciencias nos axudan a desenvolvernos na nosa vida diaria ao ter en conta probas e argumentos e non opinións subxectivas. A sesión poderá seguirse en directo desde o web da institución.Como combater a publicidade enganosa ou os razoamentos baseados en ideoloxías? A resposta a esta pregunta está nunha xornada titulada “As ciencias ensinan a pensar: razoamento científico e pensamento crítico” que se desenvolve mañá mércores no Consello da Cultura Galega. Destacados especialistas tratarán de explicar como as ciencias nos axudan a desenvolvernos na nosa vida diaria ao ter en conta probas e argumentos e non opinións subxectivas. A sesión poderá seguirse en directo desde o web da institución.

Erwin Schrödinger foi un físico austríaco con importantes contribucións no mundo da física cuántica. En 1934 converteuse no primeiro Premio Nobel que visitaba unha Galicia que espertaba á ciencia. Coa crónica desa histórica visita, que acabou en traxedia, e outros temas de actualidade preséntase Setestrelo, a canle de divulgación científica do Consello da Cultura Galega (CCG). Unha proposta da Sección de Ciencia, Natureza e Sociedade que presentou esta mañá en rolda de prensa o vicepresidente do CCG, Francisco Díaz Fierros, quen destacou “a preocupación do Consello na divulgación científica xa que entendemos que ten que haber ciencia para haber tamén cultura”. Canda el estaban presentes os membros da sección Marilar Aleixandre e Iolanda Casal, xunto con Manuel Gago, director do portal de divulgación cultural Culturagalega.gal, no que se difunde esta nova canle.

A delgada liña que separa a ciencia da ficción protagoniza a XVI edición do Salón do Libro Infantil e Xuvenil de Pontevedra. Unha cita á que o Consello da Cultura Galega achega o seu gran de area cunha mesa redonda que terá lugar este venres 13 co obxectivo de falar da divulgación científica. Alimarias, estrelas e clons é o título desta proposta en que participan científicos, xornalistas e divulgadores.

Conmemórase neste 2015 o Ano Internacional dos Solos. Unha efeméride que a Delegación da Sociedad Española de la Ciencia del Suelo (SECS) en Galicia e o Consejo Superior de Investigaciones Científicas (CSIC) celebra coa reedición (en castelán e con novos contidos adaptados) do cómic divulgativo Vivir no solo, elaborado polo Consello da Cultura Galega. Na presentación estaban presentes Eduardo Pardo de Guevara y Valdés, coordinador institucional do CSIC en Galicia; Montserrat Díaz Raviña, presidenta da Delegación da SECS en Galicia; María Antón Vilasánchez, concelleira de Cultura de Santiago; así como os autores do cómic: Marilar Aleixandre como escritora, Fran Bueno como ilustrador e Francisco Díaz-Fierros como asesor pero tamén como vicepresidente do Consello da Cultura Galega.

O Centro Pen de Galicia, en colaboración co Consello da Cultura Galega, celebrará o luns día 21 de marzo o acto literario conmemorativo do Día Mundial da Poesía (World Poetry Day-2011), presentado como “unha ollada de luz no vento Lois Pereiro”. O recital poético terá lugar no auditorio da Biblioteca da Cidade da Cultura, en Santiago de Compostela,  a partir das 19´30 horas.