Nós: De onte a hoxe

Nós: De onte a hoxe

Non é posible comprender Galicia e a súa cultura sen a xeración Nós e o rico legado que deixou. O Consello da Cultura Galega recolle neste especial contidos producidos pola institución que dan conta da vida, obra e impacto dun grupo de intelectuais que entenderon Galicia como un proxecto integral. O centenario, neste 2020, da fundación da revista Nós, voceiro dese grupo de intelectuais, é un bo motivo para repasar a súa herdanza.

Ao longo de 2020 incorporaremos ao especial novos materiais biográficos, documentais e de reflexión ao redor da revista Nós e a xeración que a ideou.

Álbum Nós

O Álbum Nós é unha colección dixital de biografías de persoas vencelladas dunha ou outra forma á revista Nós. Con esta iniciativa de carácter divulgativo, o Consello da Cultura Galega súmase neste ano 2020 ás conmemoracións polo centenario desta histórica cabeceira, un proxecto clave para a dignificación e modernización da cultura galega.

Ver Álbum Nós

  • Ramón Otero Pedrayo

    Intelectual completo e poliédrico, Otero Pedrayo converteuse no Patriarca das nosas letras Ramón Otero Pedrayo, o polígrafo da Xeración Nós, naceu o 5 de marzo de 1888 na ourensá rúa da Paz. Foi o único fillo de Eladia Pedrayo Ansoar e Enrique Otero Sotelo, un médico culto e liberal que, sendo deputado, defendera a Curros Enríquez cando o bispo Cesáreo censurou Aires da miña terra. Edúcase o futuro escritor no seo dunha familia culta e abastada, entre Ourense e a aldea de Trasalba. Con dez anos ingresa no instituto e segue con entusiasmo as explicacións de Marcelo Macías, de Moreno López e de Padilla. Os bos resultados académicos que obtén explican que, en 1901, sexa elixido xunto a Cuevillas, compañeiro de estudos, amigo nos xogos, veciño e máis tarde irmán de angueiras políticas e culturais, para merendar con Emilia Pardo Bazán, de visita na cidade. O 28 de maio de 1904 falece o seu pai e Otero convértese, subitamente, no home da familia. Apenas dous meses despois do enterro recolle, vestido de loito, o premio extraordinario que lle conceden no instituto. En 1906, chega a Madrid para cursar estudos universitarios. Matricúlase en Filosofía e Letras e Dereito. Son anos pracenteiros, despreocupados. Lecturas, faladoiros e paseos ocupan o tempo dun mozo que se asemella moito ao Adrián Solovio que protagonizará Arredor de si. Regresa a Ourense en 1911 coas dúas licenciaturas e disposto a preparar unhas oposicións que o convertan en profesor de ensino medio. Na cidade reúnese con Risco, Cuevillas e Primitivo R. Sanjurjo e non tarda en sumarse aos proxectos argallados polos amigos da infancia. En 1917 ve a luz La CenturiaNós, onde publica os primeiros artigos; «La confesión del hombre culto», no segundo número, e «Cartas espontáneas», no seguinte. Tres anos despois, no primeiro número de Nós, atopamos un artigo non asinado, titulado «Teixeira de Pascoaes e Nós» que, segundo os índices da colección redactados por Ben-Cho-Shey, debemos atribuír a Pedrayo. O primeiro artigo asinado, «Irlanda políteca no século XIX» aparece o 5 de decembro de 1921, a este sucederano moitos outros, fundamentalmente ensaios; entre eles o tantas veces comentado, «Ulyses, trad. de James Joyce», no número 32. En 1921, coa oposición aprobada desde 1919 e tras varios destinos, acada praza en Ourense. En 1925 ingresa con Síntese Xeográfica de Galicia (1926) no Seminario de Estudos Galegos, no que un ano antes gañara un premio de narrativa con Pantelas, home libre (Lar, 1925). Comeza así a longa e produtiva andaina literaria de quen había ser chamado Patriarca das Letras Galegas. En 1928 a editorial Nós edita Os camiños da vida, a primeira gran novela do escritor e unha das obras fundamentais da literatura galega contemporánea. Un ano despois ingresa na Academia Galega cun discurso titulado Romantismo, saudade e sentimento da raza e da terra en Pastor Díaz, Rosalía de Castro e Pondal (1931). Contéstalle o seu grande amigo da infancia, Vicente Risco. Coa publicación de Arredor de si consolídase a fama de home culto. A súa figura cobra peso na sociedade galega a través das intervencións públicas e dos innumerables artigos que asina nas páxinas de El Pueblo Gallego, Céltiga, A Nosa Terra e en xeral en canta publicación llo pedía. Neste clima de enfebrecida actividade, a inminente chegada da República fai que algúns galegos, Otero entre eles, vexan a posibilidade de acadar a autonomía de Galicia. Iníciase un período de entusiasmo e traballo intenso. En 1930 percorre Ourense dando mitins de carácter nacionalista e anticaciquil. En abril do ano seguinte funda o Partido Nazonalista Repubricán d’Ourense para concorrer ás eleccións ás Cortes constituíntes. Entre 1931 e 1933 exerce como deputado en Madrid. A actividade política intensifícase, e en decembro do 31 participa na fundación do Partido Galeguista, de cuxo primeiro Consello Executivo forma parte. Ante a inminente consideración da República como estado laico, Otero, católico, tenta que o nacionalismo conserve o maior grao posible de confesionalidade nas institucións. O 25 de outubro de 1931 o seu nome aparece asinando un documento, moi difundido na prensa do momento, que leva por título Afirmación católica dun grupo de nacionalistas. Pese a disentir das propostas do PG no tocante ao laicismo do estado, acatou as decisións da maioría e non abandonou o partido, participou lealmente na campaña do plebiscito do Estatuto e compartiu a alegría do triunfo acadado o 28 de xuño de 1936. Tras o levantamento militar foi separado da cátedra e refuxiouse na casa de Trasalba. O retiro dura algo máis de once anos. Continúa escribindo en prensa pero faino normalmente baixo pseudónimo. A partir de 1946 comeza timidamente a asinar textos co seu verdadeiro nome. Un ano despois principia a redacción dos artigos de Parladoiro, unha sección periódica no xornal compostelán La Noche que supón a recuperación lenta e regular do escritor en lingua galega. En 1947 viaxa a Bos Aires, convidado polo Centro Galego. A viaxe permítelle reencontrarse con vellos amigos exiliados, Castelao entre eles, e organizar a edición da monumental Historia de Galiza que patrocinará Manuel Puente. Unha mostra máis do compromiso do escritor témola en 1949, cando nunha homenaxe ao poeta Lamas Carvajal, organizada en Ourense, ten a ousadía de utilizar o galego nun acto público. Están presentes diversas representantes de institucións afectas ao Réxime, que interpretan a actitude como unha afronta e unha aldraxe. A piques de cumprir os sesenta e dous preséntase ás oposicións que o converten en profesor da Universidade de Compostela. Tras obter o voto unánime do tribunal, en outubro dese ano imparte a primeira clase das moitas que dará nos oito cursos que exerza como catedrático. Son tempos de ilusión e de contacto cos mozos. O 25 de xullo de 1950 participa na fundación da editorial Galaxia, que presidirá ata a súa morte. García-Sabell, Fernández del Riego e Piñeiro convértense en amigos e compañeiros na construción dun novo proxecto que o ilusiona. En contacto permanente co círculo de intelectuais que alentan Galaxia, publica nas súas máquinas Por os vieiros da saudade (1952), e un traballo seu, «Na lembranza de Hölderlin», forma parte de Presencia de Galicia, o primeiro número dos cadernos da colección Grial. Pedrayo representa nestes anos a resistencia do galeguismo histórico. En 1958 o grupo Brais Pinto inaugura a súa colección de versos co libriño Bocarribeira. Poemas pra ler e queimar, único poemario editado en vida polo autor. Coa xubilación e o regreso á Ourense péchase unha etapa de vehemente actividade. Son anos de conferencias por toda Galicia, de ducias de artigos e prólogos, de traballo activo na renovación da Academia Galega, e de proxectos propios. Entre estes cómpre destacar O desengano do Prioiro (1952) e a colección de contos Entre a vendima e a castañeira (1957). En 1959 remata O señorito da Reboraina, a primeira novela en galego tras a Guerra Civil e a última que entregaría ás máquinas en vida. As homenaxes sucédense a partir dos anos sesenta. En 1975 recibe dos seus antigos alumnos o volume Teatro de máscaras, dezaseis pezas dramáticas breves asinadas en 1934, nas viaxes en tren que facía con Castelao para asistir ás Cortes. Uns meses despois, o 10 de abril de 1976, falecía na súa casa da rúa da Paz.

    • Referencias
      • OBRA
        • Narrativa
          • En galego
            • Pantelas, home libre (1925)
            • O purgatorio de Don Ramiro (1926)
            • Escrito na néboa (1927)
            • Os camiños da vida (1928)
            • Arredor de si (1930)
            • Contos do camiño e da rúa (1932)
            • A romeiría de Xelmírez (1934)
            • Fra Vernero (1934)
            • Devalar (1935)
            • O mesón dos ermos (1936)
            • Entre a vendima e a castañeira (1957)
            • O señorito da Reboraina (1960)
            • O Maroutallo (1974)
            • Contos de Santos e Nadal (1988)
          • En castelán
            • Las palmas del convento (1941)
            • La vocación de Adrián Silva (1950)
            • La fiesta del conde Berstein (1988)
        • Ensaio
          • En galego
            • Síntese xeográfica de Galicia (1926)
            • Guía de Galicia (1926)
            • Síntesis xeográfica de Galicia (1926)
            • Estampas de Ourense a mediados do século XVIII (1927)
            • Pelerinaxes (1929)
            • Romantismo, saudade, sentimento da raza e da terra en Pastor Díaz, Rosalía de Castro e Pondal (1931)
            • Lembranza de Goethe (1932)
            • Morte e Resurrección (1932)
            • Breve historia de Galicia (1939)
            • Por os vieiros da saudade (1952)
            • Paisaxe e cultura (1955)
            • O espello na serán. Entre o Pedroso e o Viso (1966)
            • Síntesis histórica do século XVIII en Galicia (1969)
            • Os ríos galegos (1977)
            • Ensaio histórico sobre a cultura galega (1982)
            • Temas ourensáns (1996)
            • Sereno e grave gozo. Ensaios sobre a paisaxe (1999)
            • Fragmentos de Ulises. 1926 (2003)
          • En castelán
            • Paisajes y problemas geográficos de Galicia (1928)
            • Treinta y tres lecciones de Geografía general (1929)
            • Lecciones elementales de Historia Universal (1931)
            • Ensayo histórico sobre la cultura gallega (1933)
            • Lecciones de Geografía e Historia (1936)
            • Guía de Santiago de Compostela (1943)
            • Motivos sobre el paisaje de Galicia (1948)
            • Las ciudades gallegas (1951)
            • Santiago de Compostela (1953)
            • Geografía de España. Presencia y potencia del suelo y el pueblo español (1956)
            • Orense (1966)
            • Ciudades y paisajes de Galicia en la obra de Julio Prieto Nespereira (1977)
            • Galicia. Una cultura de occidente (1994)
            • Una historia del arte universal (2004)
        • Poesía
          • Bocarribeira. Poemas pra ler e queimar (1958)
        • Teatro
          • A lagarada (1929)
          • O desengano do Prioiro (1952)
          • Traxicomedia da noite dos Santos (1960)
          • Noite compostelá (1973)
          • Teatro de máscaras (1975)
          • O fidalgo e a noite (1979)
      • BIBLIOGRAFÍA
        • Alonso Montero, Xesús (2000): Oteriana. Vigo: Publicacións da Fundación Otero Pedrayo.
        • Arias Chachero, Patricia, Vázquez Monxardín, Afonso (2014): Ramón Otero Pedrayo. Unha fotobiografía (1888-1976). Vigo: Galaxia.
        • Baliñas, Carlos (1980): «Descubrindo a Otero Pedrayo». Santiago de Compostela: Revista Coordenadas.
        • Casares, Carlos (1988): Otero Pedrayo. Vigo: Galaxia
        • Villares, Ramón (2007): Fuga e retorno de Adrián Solovio. Sobre a educación sentimental dun intelectual galeguista. Vigo: Galaxia.

  • Avelino Gómez Ledo

    Sacerdote e presbítero, Gómez Ledo exerceu como filósofo, tradutor e poeta Naceu en Chantada o 31 de xullo de 1893, fillo do militar Avelino Gómez de Castro Sánchez e mais de Mercedes Ledo Gutiérrez. En 1907, da man de Javier Vales Faílde, marcha a Madrid e ingresa no seminario de San Dámaso. Licénciase na Universidade Pontificia de Santiago de Compostela, no seminario de San Martiño Pinario, onde é alumno de Ángel Amor Ruibal, de quen foi gran discípulo. En 1922 foi nomeado coadxunto da parroquia de Santa María de Alcalá de Henares, en 1923 colector e capelán da Concepción da Nosa Señora de Madrid, e en 1928 vigairo coadxutor de Bellas Vistas, pertencente á parroquia da Nosa Señora dos Anxos, instituída en 1892 neste barrio de nova creación. En maio de 1931 perde parte da súa biblioteca no incendio provocado da igrexa da Nosa Señora dos Anxos. Refuxiouse na casa dunha familia de Centulle, e despois foi nomeado coadxutor desa parroquia e, máis tarde, tenente maior da freguesía da Nosa Señora de Covadonga, cuxo templo fora inaugurado en 1915. Tras o alzamento nacional recolleuse na casa de María Villamarín, tía dun seu curmán. Tivo algún traballo civil e logo foi encarcerado, e o 20 de agosto de 1938 pasou a servir como auxiliar sanitario no Batallón Auxiliar de Fortificación da Comandancia de Enxeñeiros, requirido por un amigo médico. En 1940 foi nomeado sacerdote da parroquia de Santo Agostiño, creada tras a creación entre 1933 e 1936 da colonia de El Viso. Entre 1946 e 1950, baixo o seu sacerdocio, construíuse a igrexa parroquial, deseñada polo arquitecto clasicista Luis Moya Blanco na rúa de Joaquín Costa. Foi secretario na xunta organizadora do Ano Santo de 1954, presidida polo bispo de Madrid Leopoldo Eijo Garay. En 1971 foi nomeado monseñor polo papa Paulo VI, a proposta dos seus fregueses. Permaneceu nesta parroquia durante trinta e dous anos até a súa xubilación en 1972. Regresou á súa casa de Chantada, e alí adicouse a recoller toponimia e lendas tradicionais do val do río Asma. Finou na súa vila natal o 29 de xuño de 1977. Legou a dous sobriños parte da súa biblioteca, os libros que levara a Chantada, que á súa vez os doaron ao mosteiro de Oseira. Porén, outra boa parte dos seus fondos quedaron en Madrid na parroquia de Santo Agostiño. En 1952 foi nomeado membro correspondente da Real Academia Galega, a proposta de Maniel Casás Fernández, Leandro Carré Alvarellos, Ramón Villar Ponte e Francisco Vales Villamarín. O 3 de novembro de 1969 o Centro Galego de Madrid concedeulle a Cruz de Isabel a Católica. En 1993 celebráronse en Chantada diversos actos conmemorativos do centenario do seu nacemento. As súas primeiras publicacións son dos anos de seminarista. En 1915 participou no certame Ora et labora do Seminario de Sevilla cun estudo sobre Jaime Balmes, titulado «Balmes filósofo», e en 1916 foi premiado nun concurso do Seminario de Madrid co traballo El lenguaje del Quijote. El Quijotismo en el siglo XX, no terceiro centenario da morte de Cervantes. Colaborou na revista compostelá Ultreya, dirixida por Armando Cotarelo Valledor e activa entre 1919 e 1920, cun cadro costumista en galego, «Desafío», e varias coplas populares recollidas en Chantada. Cultivou desde novo a poesía, e consérvanse inéditos textos desta época. En 1926 publicou Romanceiro compostelán, un conxunto de vinte poemas inspirados en tradicións de Santiago o Maior, como “Cabaleiro de Asís” ou “Lenda de Calromano”, amais da tradución do Salve Regina. Emprega versos clásicos, segundo Vicente Risco (nun comentario na Escolma de Poesía Galega de Francisco Fernández del Riego, 1955), con influencia da obra de Ramón Cabanillas, autor sobre quen deu varias conferencias. En 1954 o volume foi ampliado e reeditado co título de Poemas composteláns. En 1928 publicou Borreas, outro poemario de carácter rural, cun certo virxilianismo no estilo e a temática, con composicións como «A Nosa Señora de Pesqueiras» ou «A venta da vaquiña», mais tamén inclúe contido social en poemas como «Emigrazón». En 1952 escribiu un poema en homenaxe a Otero Pedrayo a modo de introdución da obra de teatro O desengano do prioiro. En 1953 publicou Cancioeiro da Nosa Señora do Faro, e en 1966 Terra nai. De 1973 é A Estrela de Belén, un conxunto de panxoliñas de Nadal. Comezou as súas colaboracións na revista Nós nos números 59, 61 e 62 (novembro de 1928 – febreiro de 1929), cunha serie de tres textos nos que narra unha viaxe a Italia. En formato epistolar relata a súa pilingrinaxe, percorrido en tren desde Madrid por Barcelona até Xénova e despois a Roma e Nápoles. Conta que bicou o anel do papa Pío XI, e fala con medo do poder que está a acadar o Duce Mussolini. En 1930 publicou As églogas do Virxilio (Editorial Nós), coincidindo co bimilenario da morte do autor. No nº 84 da revista Nós (Nadal de 1930) aparece a tradución ao galego de Eloxio da vida campesía, o poema final do segundo libro das Xeórxicas, xunto cun texto introdutorio no que fala dos criterios a usar na tradución, o literal e o perifrástico, defendendo o rigor da tradución literal e o respecto pola construción do verso a pesar de que se perda a rima. No nº 91 de Nós (xullo de 1931) aparece un extracto da tradución de De rerum natura de Lucrecio, e no nº 93 publícase unha versión en italiano de «La leggenda di Carlo Magno», poema seu incluído en Romanceiro Compostelán e traducido por Guido Battelli, autor que por entón ensinaba na Universidade de Coímbra. No nº 98 (febreiro de 1932) aparece a tradución ao galego da elexía III do Libro I dos Tristes, de Ovidio, e no nº 113 (maio de 1933) o comezo do libro I das de Virxilio, sobre a Agricultura. Escribiu tamén na revista pontevedresa Logos, entre 1931 e 1932, cunha serie de artigos sobre Exeria, a escritora e peregrina do século IV, e outro texto máis sobre Álvaro Pais, teólogo e bispo galego do século XIV. En 1931 publicou o texto Amor Ruibal. Boceto bio-bibliográfico, ampliado en 1964 como Amor Ruibal o la sabiduría con sencillez. Sobre este teólogo publicou numerosos artigos e deu varias conferencias. Escribiu tamén diversos textos de divulgación do pensamento católico, sempre dentro da corrente neoescolástica. Foi redactor de Resurrexit. Revista Nacional del Clero, onde publicou numerosos artigos. Seguindo coa tradución dos clásicos, en 1964 apareceu Os catro libros das Xeórxicas, e en 1973 Escolma de poetas líricos gregos e latinos voltos en lingoaxe galego, antoloxía con poemas de Safo, Anacreonte, Teócrito, Horacio e Virxilio, ambos os dous libros publicados polo Instituto Padre Sarmiento de Estudos Galegos. Traduciu tamén A Eneida pero non chegou a editarse. Tras o Concilio Vaticano II iniciouse a tradución á nosa lingua de textos sagrados. En 1974 Gómez Ledo publicou o Novo Testamento, traducido do latín e publicado por Bibliófilos Gallegos con limiar de Filgueira Valverde. OBRA Un tríptico medieval, Santo Tomás, Danta y el arte ojival. Pontevedra, 1921 Sois de Cristo. Madrid, 1925 Borreas. Madrid, Asilo Porta-Coeli, 1927 As églogas do Virxilio. A Coruña, Nós, 1930 Ángel Amor Ruibal, boceto biográfico. Tetuán, 1931 ¿Hay que ser apóstoles?. Madrid, Imprenta Luz y Vida, 1935 Tú y tu parroquia. Madrid, 1942 Templos serenos. Madrid, 1943 Amor Ruibal, o la sabiduría con sencillez. Madrid, 1946 Cancioneiro do nosa Señora do Faro. Madrid, Imprenta Avilista, 1953 Poemas Compostelans. Madrid, Imprenta Avilista, 1954 Terra nai. Madrid, 1966 Escolma de poetas gregos et latinos voltos en linguxe gallego. Santiago de Compostela, [CSIC, Instituto Padre Sarmiento de Estudios Galegos], 1973 O novo testamento, versión íntegra do grego. Santiago de Compostela, Bibliófilos Gallegos, 1974 (col. Biblioteca de Galicia, vol. XIII), p. 682 El lenguaje del Quijote y El Quijotismo del siglo xx. Madrid, [s. d.] “Balmes filósofo”, en Ora et labora, [s. d.]; colaboracións en Resurrexit, [s. d.] BIBLIOGRAFÍA Noia, Camiño: «Avelino Gómez Ledo» en Portal de Historia de la Traducción en España (http://phte.upf.edu/dhte/gallego/gomez-ledo-avelino/. Última consulta 17/02/2021) Yáñez Neira, Damián: «Avelino Gómez Ledo», en Diccionario Biográfico Español, Real Academia de la Historia. (http://dbe.rah.es/biografias/74816/avelino-gomez-ledo. Última consulta 17/02/2021) Varela Rodríguez, M.ª O.; Eyré Val, X. M.; Vélez Latorre, X. M. (1996): Avelino Gómez Ledo no seu centenario. Lugo, Deputación Provincial.

  • Leonardo Coimbra

    Pensador e político portugués, símbolo da comuñón galeguista con Portugal nos anos 20 O filósofo, pedagogo, pensador e excelente orador Leonardo Coimbra entrou en contacto cos homes de Nós a comezos dos anos 20. Para Risco e os seus compañeiros, se Ortega y Gasset representaba o pensamento castelán e Eugenio d'Ors o catalán, Coimbra facía o propio co galego-portugués. Leonardo José Coimbra naceu o 30 de Nadal de 1883 en Borba de Godim, unha pequena aldea próxima a Amarante. Estudou nos Xesuítas, na Escola Naval de Coimbra e na Academia Politécnica do Porto onde se matriculou en Letras, especialidade que remataría na Universidade de Lisboa. Comezou a súa tarefa docente impartindo aulas nun instituto do Porto pero non tardaría en aceptar unha praza de profesor de Metodoloxía das ciencias e Filosofía na Universidade da mesma cidade. En 1907 funda a revista Nova Silva de tendencia anarquista e de orientación reformista libertaria e, un ano despois, participa na fundación da Sociedade dos Amigos do ABC coa que procurou combater o analfabetismo. A intensa actividade social e cultural daqueles anos, levarano a formar parte do grupo político-literario Seara Nova no que coincide con Jaime Cortesão, Gil Ferreira, Correia de Sousa e Rodrigo Solano. En 1912 participa na creación da Renascença Portuguesa que terá como principal mentor a Teixeira de Pascoaes, e en cuxo órgano de expresión, a revista A Águia, colabora de forma continuada. Nese mesmo ano, 1912, presenta a súa tese de doutoramento, na que define un novo sistema filosófico, o Criacionismo. Republicano convencido, en 1913 afiliouse ao Partido Republicano Portugués e entrou na masonería. Foi dúas veces Ministro de Instrução Pública, en 1919 e entre novembro de 1922 e xaneiro do 23. Desde este posto traballou con firmeza e determinación pola educación dos portugueses, fundou as Escolas Primárias Superiores e a Facultade de Letras de Porto onde exerceu como profesor desde 1919 a 1931. A primeira mostra da relación de Leonardo Coimbra cos homes de Nós atopámola o 30 de decembro de 1920, no terceiro número da revista, en cuxas páxinas se publica unha carta dirixida a Vicente Risco na que o portugués acusa recibo e loa o primeiro número da publicación. Pouco despois, o 21 de xaneiro de 1921, na sección “Os homes, os feitos, as verbas” os galegos acusan ter recibido a revista A Águia. No sexto número (20-VIII-1921), na mesma sección, infórmase da recepción do terceiro e cuarto número da Revista da Facultade de Letras da Universidade do Porto e indícase que á fronte da redacción da revista áchase o nóso amigo o eminente pensador Leonardo Coimbra. No número 7 (25-X-1921), nun artigo non asinado titulado «A embaixada espiritual de Leonardo Coimbra», fálase da visita do intelectual portugués acompañando ao Orfeón de Porto á cidade da Coruña a comezos do mes de setembro dese ano. Parece que o vínculo entre os galeguistas e Coimbra estreitouse especialmente a raíz desta visita pois desde ese momento e segundo informa en Nós, Coimbra será o encargado de informar ao público galego do movemento literario portugués. Sinálase ademais, que tanto A Águia como a Revista da Facultade de Porto informarán puntualmente sobre as publicacións e o movemento cultural galego. Entre as sesenta e cinco persoas que formaban aquela delegación, estaban o escritor dramático Carvalho Barbosa, o catedrático da Escola de Comercio do Porto e director do Orfeón Raul Casimiro, o profesor Díaz Pereira da Escola Académica, os pintores Rebelo Junior e João Peralta, o poeta Alexandre de Córdova e o caricaturista Octávio Sérgio. Deron concertos na Praza de Touros, no Teatro Rosalía de Castro, no Circo de Artesanos e Coimbra pronunciou unha conferencia. A ocasión permitiu selar publicamente un pacto de irmandade entre Galicia e Portugal. A seguir, no mesmo número que estamos comentando, aparece un interesante artigo, tamén sen asinar, titulado «Leonardo Coimbra e o criacionismo» no que se explica o sistema filosófico do pensador portugués. Nese mesmo número, na sección «Os homes, os feitos, as verbas» atopamos unha breve recensión do poemario Adoração (cánticos de amor) de Leonardo Coimbra, asínao V. R., evidentemente Vicente Risco, un dos intelectuais cos que Leonardo Coimbra manterá maior relación. A mediados dos anos 20, abandonou o Partido Republicano Portugués e ingresou no Movimento de Esquerda Democrática. O xiro supuxo a definitiva saída de Leonardo Coimbra da vida pública no terreo do político. Pedagogo militante, continúa interesado na educación da sociedade e na cuestión relixiosa no ensino. Os galeguistas volveron cadrar con Coimbra, daquela un home moi coñecido e respectado en Portugal, meses antes da súa morte, na Semana Galega que o Seminario de Estudos Galegos organizou no Porto entre o 30 de marzo e o 7 de abril de 1935. Naquela ocasión, os galegos, entre os que se atopaban Risco, Otero, Castelao, Filgueira Valverde e Xaquín Lorenzo, tiveron a oportunidade de escoitalo nunha conferencia pronunciada o 2 de abril que titulou «Evocação da Galiza [ou Evocação de Rosalía de Castro]». A finais dese ano, tivo un accidente automobilístico e falecería tres días despois, o 2 de xaneiro de 1936, no Porto. Poucos días antes convertérase ao catolicismo, casara pola igrexa e bautizara ao seu fillo. OBRA O criacionismo: esboço de um sistema filosófico (1912) A morte(1913) O pensamento criacionista (1915) A alegría; a dor e graça (1916) A luta pela imortalidade (1918) Adoração: cánticos de amor (1921) Do amor e da morte (1922) Guerra Junqueiro (1923)

Documentos sonoros do ASG


Escoita conferencias, homenaxes e entrevistas a membros da Xeración Nós.

Publicacións do CCG


Unha selección de publicacións do CCG sobre a Xeración Nós.

Roteiros

Coñece Galicia a través das súas letras
Castelao en Pontevedra

Roteiro Castelao en Pontevedra

Este roteiro percorre a cidade máis querida por Castelao, onde desenvolveu boa parte da súa actividade cultural e política.

Castelao no Barbanza

Roteiro Castelao no Barbanza

Praias, monumentos, castros e espazos vitais definen este roteiro pola banda sur, a arousá, da comarca do Barbanza, onde Castelao pasou os seus primeiros anos.

Otero Pedrayo no rural ourensán

RoteiroOtero Pedrayo no rural ourensán

O señor de Trasalba foi un grandísimo coñecedor das súas terras natais, entre o Ribeiro, a Serra Martiñá e os ríos Miño e Barbantiño. Este itinerario permítenos coñecer escenarios de enorme valor histórico e etnográfico vinculados a don Ramón.

Carballo Calero, entre a academia e a creación

RoteiroCarballo Calero

Entre a academia e a creación.