f Andrés Gaos | Álbum de Galicia | Consello da Cultura Galega

Andrés Gaos

A Coruña, 1874 - Mar de Plata, 1959

Biografía

----

Andrés Gaos

A Coruña, 1874 - Mar de Plata, 1959

Autoria: Julio Andrade

DOI: 10.17075/adg.1566

Un creador de paisaxes musicais que se inspira nas melodías populares

Violinista e compositor, en 1880, a familia trasládase a Vigo, onde o seu pai instala unha sucursal de “Canuto Berea y Cía.”, dedicado á venta de instrumentos musicais e partituras. Nesta cidade comeza os estudos de solfeo e violín. Recibe unha bolsa da Deputación coruñesa e marcha a Madrid. Estuda en París e en 1890 desprázase ó Conservatorio de Bruselas onde estuda violín con Eugène Ysaye e composición con Auguste Gevaert.

Chega a Bos Aires en 1895, e o ano seguiente establécese en Montevideo, onde casa coa violinista América Montenegro.En 1898, regresan a Bos Aires. Viaxan a Europa durante varios anos para dar numerosos concertos. Camille Saint-Saëns elixe a Gaos como solista do seu concerto N° 3 para violín y orquesta. En 1919 Gaos casa coa súa alumna Luisa Guillochon (1899-1982). En 1925, trasládase ó sudoeste de Francia coa familia e dende allí partirá en xiras durante os 8 anos ininterrumpidos da súa residencia en Europa. En 1933 regresa definitivamente a Bos Aires e abandona ós 59 anos a actividad concertística. En 1956 trasládase a Mar del Plata, onde falece en 1959


Aires Gallegos, suite para piano, está dedicada ó compositor arxentino Julián Aguirre e foi composta en 1905. Globalmente considerada, esta partitura é unha obra moi notable. Gaos apóiase en temas populares galegos, algúns dos cales foron empregados por outros compositores (Veiga, Salgado, Chané); pero o violinista coruñés relabóraos con elegancia e sabiduría revestíndoos dunha roupaxe harmónica interesante, ainda que sen desnaturalizar a esencia, o aroma da fermosa música do pobo galego. Son coma paisaxes musicais á acuarela.

A suite componse de nove pezas de diversa inspiración e contido. Aquí escóllense as pezas número 4, Lento, e número 5, Allegretto, que me agradan de xeito especial. A primeira porque é de inspiración nórdica e recorda ó seu admirado Grieg; hai incluso harmonías que o compositor noruego aprobaría sen dúbida algunha. A peza número 5 encántame polo seu carácter amable, non exento dunha dozura melancólica: iso que se soe denominar “sorrir entre bágoas”, e que xa definiu o noso marabilloso poeta medieval, Airas Nunes, cando describe á namorada, que ten saudade do amigo ausente, dicindo: e chorava e estaba cantando.

O crítico Ramiro Cartelle analiza así estas dúas pezas: O Lento iníciase e remata cun tema de alalá, harmonizado estrictamente “a capella”. Distribución en A-B-A do período principal: A é outro alalá de máis sinuosa melodía, moi lírico; unha derivación do mesmo veríase en B, con pases de oitava a oitava no seu remate. O Allegretto ten varios deseños temáticos de muiñeira e algún de romance, áxiles e alegres, dispostos en dúas frases paralelas de dous compases cada unha. Tres períodos -o motivo romancesco é o central-. O último, co primeiro tema, e del derivada unha sentida coda –Più lento-, remansada en acordes.

Máis información: Fundación Andrés Gaos

Como citar: Andrade, Julio : Andrés Gaos. Recuperado o 28/10/2020 do Álbum de Galicia (Consello da Cultura Galega) http://consellodacultura.gal/album-de-galicia/detalle.php?persoa=1566

Obra sobre Andrés Gaos

Libreto do disco de Andrés Gaos. Obras para violín e piano

O presente disco está integrado por gravacións históricas do compositor, violinista, director e docente galego Andrés Gaos Berea (A Coruña, 1874 – Mar del Plata, 1959). As fontes destes rexistros son varios discos e bobinas que, xunto con outros importantes materiais, foron doados polo seu fillo menor á Universidade de Santiago de Compostela en maio do 2017. A xenerosa entrega do Fondo de quen é considerado un dos músicos galegos de máis proxección foi un acto de gran relevancia, motivo polo cal a Universidade compostelá, coa colaboración do Consello da Cultura Galega e outras institucións, celebrou en 2019 o «Ano Gaos» coa realización de concertos, edicións, exposicións, charlas e un documental. Rematado o «Ano Gaos», o Consello da Cultura Galega e o grupo de investigación Organistrum da USC queren pórlle o ramo coa edición deste CD en que se inclúen 14 números con obra de Andrés Gaos: a de piano interpretada polo propio autor e a de violín (a excepción da Sonata op. 37) polo seu alumno Víctor Hormaechea.
(...)

O Consello da Cultura Galega e o grupo de Investigación Organistrum da Universidade de Santiago de Compostela (USC) presentan este libreto que contextualiza e explica o disco.
Edita: Consello da Cultura Galega.
Contén:


  • Texto de Montserrat Capelán

  • Bibliografía

  • Créditos completos


Depósito legal: C 313-2020

Anotado na fonte como def e como v5

Videos


A. Amoedo: Andrés Gaos interpretándose a si mesmo
Edita: Consello da Cultura Galega; Colaboran: Afundación, Amigos da Ópera de Santiago, Concello da Coruña, Concello de Santiago, Corporación de Radio e Televisión de Galicia, Deputación da Coruña, Organistrum Grupo de Investigación, Ministerio de Economía e Competitividade, Real Filharmonía de Galicia, Orquestra Sinfónica de Galicia, Universidade de Santiago de Compostela, Xunta de Galicia; Gravacións orixinais inéditas: Fondo Andrés Gaos, Biblioteca América-Universidade de Santiago de Compostela; Restauración dixital e masterización: Isaac D. Raimundo (INET-Universidade Nova de Lisboa); Dirixe: Montserrat Capelán; Produce: aCentral Folque
Procede do Álbum de Galicia

Audios

Gaos

Andrés Gaos: Aires Gallegos. 4.- Lento, 2:26 min, e 5.- Allegretto, 2:36 min

En: Andrés Gaos:
Aires Gallegos para piano por Andrés Gaos (hijo). Buenos Aires : Ediciones Galicia, 1974.

Cortesía: Andrés Gaos Guillochón, Centro Galego de Bos Aires.
Procedente do Vento que zoa
Andrés Gaos 01: «Muiñeira». Hispánicas

Peza composta e interpretada por Andrés Gaos na súa suite Hispánicas
Procedente do Álbum de Galicia
Andrés Gaos 09: «Alalá». Nuevos aires gallegos

Peza composta e interpretada por Andrés Gaos
Procedente do Álbum de Galicia

Libros do ccg sobre Andrés Gaos

Aviso Listado automático de documentación relacionada con Andrés Gaos nos fondos documentais en liña ofrecidos polo Consello da Cultura Galega.
Andrés Gaos.
Obras para piano e violín e piano. Gravacións históricas
2020 | Andrés Gaos, Música. Composición. Andrés Gaos, Música. Interpretación.
Libro-audio
A música galega na emigración.
IV Encontro O Son da Memoria, 17 e 18 de febreiro de 2005
2009 | Rodrigo Romaní, Coordinación.
Libro. Actas