Aniceto Charro

Un científico dedicado á investigación e a docencia Catedrático de Técnica física e Análise química da Facultade de Farmacia da Universidade de Santiago, o profesor Charro Arias naceu en Vigo en 1903. Llicenciouse en Farmacia en Santiago en 1924 con expediente completo de Matriculas de Honor e Premio extraordinario e doutorouse en Madrid en 1926. Ao rematar a carreira foi reclamado por Casares Gil para traballar en Madrid nos laboratorios da Junta para Ampliación de Estudios. O mesmo ano do doutoramento a JAE concedeulle unha bolsa pa ampliar estudos de análise química e facer un curso especial de Farmacia química no laboratorio, en Burdeos, baixo a dirección dos profesores Labat e Golse. En 1930 oposita con éxito á cátedra de Técnica física e Análise química da Facultade de Farmacia de Santiago e logra o mérito de ser o primeiro profesor do século XX que logrou cátedra na Facultade na que se formara. E aínda que en dúas etapas (1920-23 e 1949-1955) completou a carreira de Medicina, na que, tamén en Santiago, se licenciou en 1955.

A incorporación de Charro á docencia en Santiago supuxo, sen dúbida, un importante impulso para o asentamento da investigación farmacéutica. Provisto das ideas da Institución Libre de Enseñanza e da JAE, o profesor Charro chega como catedrático a Santiago no momento que asume o reitorado o Dr. Rodríguez Cadarso, que, imbuído dos mesmos principios, puxo en marcha unha profunda renovación da investigación científica concretada en convenios de colaboración con universidades estranxeiras, bolsas para alumnos e profesores, Instituto de Idiomas, creación de laboratorios: “Se ha realizado un esfuerzo heroico, dotando a la Facultad de elementos indispensables para iniciar los trabajos de Laboratorio, nulos hasta la fecha”, escribiu o propio Charro (“Los nuevos laboratorios de Química Inorgánica y Analítica de la Facultad de Farmacia de la Universidad de Santiago”, publicado no nº 1 da Revista de Farmacia, en 1933). Charro identificase e colabora coa xestión reitoral de Cadarso, cronoloxicamente coincidente coa etapa de goberno republicano-socialista e, ligado ao Instituto de Estudos Rexionais que este fundara, crea o Instituto Galego de Bromatoloxía. No verán de 1931 foi becado pola Xunta de Goberno da Universidade para estudar a organización do ensino na Facultade de Farmacia de Xenebra. Ao mesmo tempo coopera como socio protector do Seminario de Estudos Galegos, asinou un manifesto de intelectuais apoiando o texto do proxecto de Estatuto de Autonomía proposto pola Asemblea de Municipios galegos en 1933 e participou na Semana Cultural Galega do Porto, organizada en 1935 polo SEG en colaboración coas universidades de Santiago e Porto.

En xullo de 1936, ao estalar a Guerra Civil, Charro Arias, sen militancia política, agachouse e desapareceu de Santiago para ver se amainaba a represión sobre o estamento universitario comprometido coa República. Por ausencia foi deposto do seu cargo de secretario da Facultade de Farmacia e sancionado con tres meses de suspensión de emprego e soldo en agosto do propio 36 e a mesma sanción, esta vez de dous anos, máis a prohibición de exercer cargos públicos, en 1937. Traballando no Laboratorio de Farmacia Militar, dedicado a fabricar medicamentos para o exército franquista, purgou as sospeitas de non profesar afección ao Movemento Nacional. Así, foi rehabilitado para a docencia e obrigado a pronunciar o discurso de apertura do curso 1940-41, que versou sobre La evolución de los medicamentos, remedios antiguos y modernos.

Reintegrado, pois, á súa cátedra, nomeada agora de Análise Química Aplicada e Bromatoloxía-Toxicoloxía desde 1944, aínda que sen apoios e con escasos medios seguiu tentando potenciar a investigación científica, aínda efectuou estudos sobre Cromatografía gaseosa e Espectrofotometría infrarroxa no Deutsche Forsschungsanstalt fur Lebensmittelchemie de Múnic e de Aplicación da cromotografía á investigación de residuos de pesticidas en alimentos no Food Science and Plant Health Division of The Ministry of Agriculture, Fisheries and Food de Londres, participou en numerosos congresos e reunións científicas. As súas publicacións están case todas orientadas cara á análise dos alimentos: composición, adulteración e, posteriormente, desde que asumiu o encargo de facerse cargo da asignatura de Historia da Farmacia, ao estudo de documentos que valesen para establecer a historia da Farmacia en Galicia. Foi vicedecano da Facultade de Farmacia desde 1946 a 1958, decano desde 1961 a 1971, membro do Consello Asesor Científico dos Laboratorios Zeltia, director do Laboratorio Municipal de Santiago, profesor do Consello Superior de Investigacións Científicas, correspondente da Academia de Farmacia Española e da Academia das Ciencias de Galicia, decano honorario da Facultade de Farmacia desde a súa xubilación en 1971, fundador e director do Museo da Farmacia que, por acordo da Xunta de Facultade leva o seu nome. Morreu en Ourense en 1979, pero antes, con motivo da súa xubilación, os seus alumnos e discípulos ofrecéronlle a edición en catro volumes da case totalidade dos seus traballos científicos.