Na fotografía podemos ver un grupo de refuxiados galegos camiño do exilio. Na primeira liña, á esquerda, está María Araújo Martínez, máis coñecida como "María a guerrilleira". A nena é a súa filla, Dora Carcaño, quen se convertería nunha figura destacada da revolución cubana. Están tamén a parella formada por Ascensión Concheiro e Francisco Comesaña, cuxa vida serviu de inspiración a Manolo Rivas para o seu libro O lapis do carpinteiro.
María emigrou a Cuba cos seus pais cando tiña dous anos; alí casou e tivo dous fillos, cos que retornou a Galicia en 1927. Muller comprometida, púxose a traballar nunha conserveira en Vigo e afiliouse ao PCE. Ao inicio da Guerra Civil, pasou á clandestinidade e colaborou coa guerrilla antifranquista. Encarcerada, conseguiu saír grazas á intervención do cónsul de Cuba en Vigo, quen lle facilitou a viaxe a illa onde tivo unha intensa actividade sindicalista e de apoio á revolución.
