Material
Historias de ida e volta
O galeguismo en América
A Nosa Terra: Idearium das Hirmandade da Fala en Galicia e nas colonias gallegas d’América e Portugal, 1916
Detalle
As Irmandades da Fala foi unha organización de capital importancia na vida política, social e cultural de Galicia, coa que emerxeu o nacionalismo galego. Con ela asumiuse por primeira vez o monolingüismo en lingua galega. A primeira Irmandade da Fala aparece na Coruña o 18 de maio de 1916. Un dos seus fundadores foi o xornalista, escritor e político viveirés Antón Villar Ponte (1881-1936), quen desenvolveu a súa intensa actividade tanto en Cuba como en Galicia. Foi un dos creadores da conciencia social nacionalista, autor de Nacionalismo gallego. Nuestra afirmación regional, obra publicada na Coruña no ano 1916.O autor manifesta abertamente a súa reivindicación da lingua: «Sen a nosa lingua morreremos como pobo, e nada significaremos endexamais na cultura universal».
A actividade das Irmandades da Fala mantense entre 1916 e 1931, ano da creación do Partido Galeguista, formado por un grupo sólido de intelectuais moi influentes na cultura galega: Vicente Risco, Ramón Otero Pedrayo, Manuel Viqueira, Alfonso D. Rodríguez Castelao ou Florencio López Cuevillas, entre outros. O forte e potente movemento literario fomentado polas Irmandades levou consigo o desenvolvemento dun proxecto pioneiro de planificación sociolingüística sobre o galego. Recibiu o apoio dos sectores galeguistas dentro da colectividade galega residente en América, sobre todo na Arxentina.
A Nosa Terra foi o primeiro voceiro publicado integramente en lingua galega e viu a luz o 14 de novembro de 1916 na Coruña. Tivo como directores a Antón Villar Ponte e Víctor Casas. Dentro do equipo de colaboradores estaban Ramón Cabanillas, Amado Carballo, Leandro Carré, Castelao, Álvaro Cebreiro, Ánxel Casal e Xoán Vicente Viqueira. A súa periodicidade vese afectada pola ditadura de Primo de Rivera e pasa a publicarse unha vez ao mes. No primeiro editorial maniféstase a idea dun «rexionalismo gallego, en gallego, como a nosa bandeira de redención […]. Non hai outro rexionalismo que o que se faga en gallego, e si este non xurde, non xurdirá Galicia».