Baldomero Cores Trasmonte

Elocuente orador e pensador profundoNaceu en Cee o 14 de outubro de 1929 e morreu en Santiago de Compostela o 24 de decembro de 2014. Foi avogado, sociólogo, xornalista, profesor, politólogo, pero a el gustáballe definirse como sociólogo por sensibilidade social, comunicólogo por ese misterio da relación espiritual, avogado por profunda vocación solidaria e político no senso máis vivo e puro da palabra, porque coido que a res pública necesita e necesitou sempre do meu esforzo, como do esforzo de todos e cada un de nós.
Viviu en Cee ata os 10 anos, cando marchou coa súa familia a Santiago de Compostela. Estudou o bacharelato no Instituto Xelmírez da cidade compostelá, na que realizaría os estudos de Graduado Social -acadando o título en 1953- ao mesmo tempo que estudaba a carreira de Dereito, na que se licenciaría en 1956.
Sendo estudante de Dereito e da Escola Social empezou a colaborar nos xornais El Correo Gallego, La Noche e La Voz de Galicia, con artigos que, nunha gran maioría, trataban de Cee e da Costa da Morte. En La Voz de Galicia contaba cunha sección titulada «Cosas de Cee y Corcubión», e con ese acento comarcal defendeu a necesidade de instalar na súa vila natal un Instituto Laboral na Fundación Fernando Blanco, sendo a primeira das moitas campañas xornalísticas intensivas en que se viu envolto. Outra fronte periodística aberta foi a da reivindicación do Camiño de Fisterra–Muxía, tema do que ninguén falaba por aquela época. Así mesmo, nos anos 1953 e 1954, edita a revista Nemancos. Hacia el Finisterre, e aínda que esa aventura editorial durou pouco, foi suficiente para que nas súas páxinas estivesen presentes as mellores firmas do momento, tanto locais como galegas: Ramón Otero Pedrayo, Aquilino Iglesia Alvariño, Gonzalo López Abente ou Francisco Mayán.
En 1959 é nomeado Delegado de La Voz de Galicia, converténdose na primeira persoa que ocupa este cargo en Santiago e que desenvolvería ata 1967, ano en que foi contratado como redactor de El Correo Gallego. A súa actividade xornalística conta cunha longa experiencia, colaborando en diversos medios de comunicación tanto nacionais como estranxeiros, ou participando nas revistas Lar e Alborada de Arxentina, Atenea e Revista de Letras de Porto Rico, Vieiros de México, Cuadernos de Estudios Gallegos de Madrid, Quintana de Santiago de Compostela; nos xornais Faro de Vigo, El Pueblo Gallego, La Noche, El Ideal Gallego; na radio e na televisión do Estado Libre Asociado de Porto Rico, entre outros medios de comunicación. Formou parte da xunta directiva da Asociación da Prensa de Santiago de Compostela. Así mesmo, a súa colaboración en publicacións de carácter científico é tamén importante, como a contribución ao Diccionario Internacional de Ciencias Sociales, publicado pola UNESCO. En 1989 recibiu o premio de xornalismo, pola súa traxectoria periodística, outorgado pola Xunta de Galicia.
En relación coa súa actividade universitaria, en 1959 obtivo o grao de Doutor en Dereito, con sobresaliente cum laude, pola súa tese Comunidad y sociedad en las ideologías políticas del siglo XIX español. En 1958 inicia a carreira como profesor, actividade que exerceu ata 1983. Impartiu clases nas escolas de Ensino Social e nas facultades de Dereito e Ciencias Políticas de Santiago de Compostela, na facultade de Ciencias Políticas, Económicas e Comerciais da Universidade Central de Madrid e na facultade de Ciencias da Información da Universidade Complutense. En 1968 incorporouse á Universidade de Porto Rico, ao obter a cátedra de socioloxía no Recinto Universitario de Mayagüez, onde exercería un importante labor académico e de investigación, sendo ben coñecida a súa contribución á teoría sociolóxica, da información e da comunicación.
A estancia en Porto Rico foi, en palabras de Cores, sempre moi pracenteira, tanto que se prolongou quince anos. Nese país ocupará os cargos de Vicecónsul de España e Secretario Xeral do Comité de Cultura Galega. Se a relación do autor coa galeguidade exterior xa era significativa, a partir da súa chegada a Porto Rico, será moito máis estreita, participando en diversos congresos da emigración, colaborando en distintas publicacións e organizando actos de exaltación da cultura galega.
O Comité de Cultura Galega foi creado no ano 1972, con motivo do Día das Letras Galegas, converténdose nunha das institucións da Galicia exterior máis activas desde o punto de vista socio-cultural, sendo Cores un dos seus membros destacados. En 1979, foi nomeado Vicecónsul Honorario de España na cidade e distrito de Mayagüez, área xeográfica marítimo-industrial, cun censo de españois moi grande, entre os que destacaban os galegos. A súa actividade en defensa da comunidade española foi importante e frutífera.
Regresa a Galicia no ano 1982, e no ano 1983 é nomeado Letrado do Parlamento de Galicia, cargo que exercerá ata 1995, data da xubilación laboral pero non da súa actividade científica, intelectual e de creación literaria que continúa a ritmo frenético ata o final da súa vida. Como Letrado do Parlamento, a súa colaboración lexislativa foi fundamental no proceso de elaboración de numerosas leis autonómicas, como a Lei de dereito civil de Galicia da que escribiu o prólogo. Cando o Parlamento de Galicia empezaba a dar os primeiros pasos, a súa contribución organizativa interna foi primordial.
Entre outras distincións, recibiu en 1956 o título de Cronista Oficial da Vila de Cee, o Premio Ramón Mourente (1959 e 1962), o Premio do Centro Galego de Madrid (1959), o xa citado Premio Galicia de Comunicación (1988), o Premio Galicia e Gallaecia Fulget (1996), ou a Medalla Fernando Blanco en 2006. E despois do seu falecemento, o Pleno do Concello de Cee, en 2016, aproba por unanimidade denominar o Auditorio da Casa da Cultura de Cee, Auditorio Baldomero Cores.
Como persoa recoñecida polas súas investigacións, estudos e publicacións relacionadas coa lingua e literatura galegas, foi nomeado, en 1958, membro correspondente da Real Academia Galega.
Unha distinción que sempre levou con orgullo foi o do ser o director da Historia de Cee, obra presentada en 1999 e que se converteu en libro de referencia sobre o devir histórico da súa vila natal.
O 10 de xaneiro do 2015, o pobo de Cee e membros da corporación municipal, acompañaron á familia do intelectual no peirao de pescadores para renderlle unha emotiva e póstuma homenaxe, depositando parte das súas cinzas nas augas da ría, para navegar lonxe, tralo ricaz ronsel de cultura, paz, letras e músicas que un día nos deixaches aquí e acolá, como ben dixo nese acto Luis Menéndez Villalva, presidente da Asociación de Periodistas de Santiago.
A obra escrita que nos deixa é ampla e multidiversa, sendo a súa achega á creación, fomento e interpretación dos valores culturais e da socioloxía de Galicia moi estimable e moitas veces pioneira, e non deixan de ser de gran valor os seus estudos realizados nos eidos da historia, da teoría e análise política e do dereito. O seu primeiro ensaio publicado é Abraham A. Lincoln o la perfecta arquitectura política, editado polo Goberno de Estados Unidos en 1959. Deste entón a súa bibliografía iría sumando títulos, entre os que destacamos:

Sociología rural de Galicia. A Coruña: Librigal, 1973. Sociología política de Galicia. A Coruña: Librigal, 1976. La devolución de Galicia. El Estatuto ayer y hoy. Santiago de Compostela: Libros Minerva, 1977. Las polémicas de Bóveda en la gestación del Estatuto de Autonomía. Sada: Ediciós do Castro, 1986. Dereito autonómico de Galicia. Vigo: Xerais, 1987. Ciencia e galeguidade na II República. Santiago de Compostela: Xunta de Galicia, 1989. Viaxe o Parlamento de Galicia. Santiago de Compostela: Parlamento de Galicia, 1991. A constitución da galeguidade. Santiago de Compostela: Xunta de Galicia, 1995. O Estatuto de Autonomía de Galicia (1932-1936). Os documentos oficiais. Santiago de Compostela: Foesga, 1998. Historia de Cee. Cee: Concello, 1999. O Estatuto de Autonomía de Galicia: Documentación Oficial (1977-1981). Santiago de Compostela: Parlamento de Galicia, 2001. Alfredo Brañas e os medios de comunicación do seu tempo. Santiago de Compostela: Fundación Alfredo Brañas, 2002. Enrique Rajoy Leloup: un protagonismo do autonomismo galego. Pontevedra: Deputación, 2005. Domingo Fontán no Parlamento. Pontevedra: Deputación, 2008. Alfredo Vicenti: Vida y obra de un gran periodista. Santiago de Compostela: Ediciones APM, 2009.