Especial - Hijos de Lorenzana, Sociedad de Beneficencia y Cultura. Xoves, 25 de xuño de 2026

Hijos de Lorenzana, Sociedad de Beneficencia y Cultura

Memoria documental das sociedades da emigración galega

Hijos de Lorenzana, Sociedad de Beneficencia y Cultura

A Habana, 1911

Xoves, 25 de xuño de 2026
consellodacultura.gal
Especial
Memoria documental das sociedades da emigración galega

Hijos de Lorenzana, Sociedad de Beneficencia y Cultura

A Habana, 1911

consellodacultura.gal
Unha vez máis, o Arquivo da Emigración Galega continúa co seu labor de difusión do patrimonio documental das sociedades de emigrantes galegos espalladas polo mundo. Nesta ocasión tócalle á Sociedad de Instrucción Hijos de Lorenzana, fundada na Habana o 23 de abril de 1911 por un grupo de emigrantes orixinarios do concello lugués de Lourenzá.

Poñamos nome aos socios fundadores desta entidade: Carlos Rodríguez, Pedro Ron, Pedro Rodríguez, José Pérez, Francisco Varela, Antonio Rego, Francisco Prado, Antonio García, Ramón Ledo, José Prado, José María López, Esteban Lamas, Segundo Díaz, Pedro Maseda, Manuel Rodríguez, Manuel Freire, David Lamas, Ramón Fanego, José Fanego, José Cuadrado, José Cuadrado Rodríguez, Ángel Fernández, Pedro Otero, Rosendo Otero, Jesús Fernández, Rosendo Ron e Ignacio Riego.

O seu obxectivo principal, como o de tantas outras asociacións de emigrantes da época, consistía en “fomentar la amistad entre todos los hijos de aquel Término Municipal y aumentar y difundir la enseñanza entre todos los niños de ambos sexos…, por medio de las escuelas de instrucción elemental”.


A Xunta Directiva fundacional estaba composta polos seguintes membros: presidente, Pedro Rodríguez Pérez; vicepresidente, Pascual Aenlle y Aguiar; secretario, Pedro Ron Sánchez; vicesecretario, Carlos Rodríguez Pérez e tesoureiro, Ángel Fernández Sanjurjo.
A recadación de fondos obtíñase a través da organización de distintas actividades sociais. Lugares emblemáticos como os frondosos xardíns das cervexarías La Tropical ou La Polar recibían unha alta concorrencia de socios e socias de Hijos de Lorenzana, onde o divertimento e o altruísmo resultaban a mellor combinación. Alí tiñan lugar espléndidas merendas dominicais e “matinés bailables” para que os asistentes desfrutasen do seu tempo de lecer.

O Diario de La Marina, na súa edición do 31 de agosto de 1914, daba boa conta do importante labor de Hijos de Lorenzana:
“Estos hombres que en Cuba libran una existencia de esforzados trabajos mentales y materiales, piensan en los que allá quedaron; y con la unificación de todos los paisanos, levantaron esta sociedad. Sociedad de noble fin, de humanitarios propósitos, de grande altruismo merecedor de aplausos”.

Aínda que o propósito principal era a construción de catro escolas de ensino primario nas parroquias de San Xurxo, San Tomé, Santo Adrao e Santa María de Valdeflores, finalmente só se levou a cabo a creación das escolas de San Xurxo e de Santo Adrao, ambas inauguradas en 1928. Os veciños non foron meros espectadores, senón que cederon terreos e carrexaron materiais para a súa construción.

As contribucións de Hijos de Lorenzana foron de diversa índole. Destaca a compra dun reloxo para o campanario da igrexa de San Salvador, pola que o concello outorgou o correspondente recoñecemento á entidade.


Na actualidade, esta asociación, baixo a denominación de Sociedad Benéfica y Cultural Hijos de Lorenzana, participa en diversas actividades festivas e conmemorativas. Entre elas destacan as festas patronais do Conde Santo e a colocación de ofrendas florais no seu panteón social do Cemiterio Colón, construído en 1930.

DOCUMENTACIÓN DE HIJOS DE LORENZANA que se pode consultar no Arquivo de Fondos do Consello da Cultura Galega:

- Acta de constitución “Sociedad Hijos de Lorenzana” (1911)
- Libro de actas das Xuntas Xerais (1911-1927)
- Regulamento xeral “Sociedad Hijos de Lorenzana” (1941)
- Regulamento da “Sociedad de Recreo y Beneficencia Hijos de Lorenzana” (1960)
- Regulamento “Sociedad Hijos de Lorenzana” (1998)
- Libro de rexistro de socios “Hijos de Lorenzana” (1911-1930)
- Libro de rexistro de socios “Hijos de Lorenzana” (1952-1958)
- Certificación rexistro de contribuíntes – Ministerio de Facenda (1911)
- Patente fiscal-Ministerio de Facenda (1960)

 
Especial
Memoria documental das sociedades da emigración galega
Hijos de Lorenzana, Sociedad de Beneficencia y Cultura
A Habana, 1911
Data de publicación
Xoves, 25 de xuño de 2026
Onde
consellodacultura.gal
Autoría
Arquivo da Emigración Galega (CCG)
Arquivo da Emigración Galega (CCG)