Documentación SocietariaCustodiar, preservar e difundir a memoria da emigración galega son as finalidades principais do Arquivo da Emigración Galega. Un dos feitos máis salientables da colectividade galega no exterior foi a fundación de asociacións de moi diversa tipoloxía (asistenciais, instrutivas, culturais, mutualistas, recreativas etc.) nas que os e as emigrantes ademais de atopar axuda e protección mutua na súa vida cotiá tamén conseguiron manter viva a cultura e os costumes da nosa terra nos países onde se asentaron, creando espazos de sociabilidade propios. A colectividade galega creou entidades para manter viva a lembranza do terruño e enviar remesas coas que contribuír ao desenvolvemento da nosa terra.
Neste proxecto o AEG pon a disposición das persoas interesadas os fondos xerados por estas institucións que ao longo dos anos se foron recompilando para a súa preservación e difusión. Libros de actas, regulamentos, correspondencia, memorias sociais, libros de contabilidade ... estarán na nosa web para a súa consulta.
Memoria documental das sociedades da emigración galega
SOCIEDAD HIJOS DEL AYUNTAMIENTO DE OLEIROS
Bos Aires, 1918
Xoves, 24 de setembro de 2026 consellodacultura.gal
A sociedade “Hijos del Ayuntamiento de Oleiros” foi creada en 1918 por un grupo de persoas do concello coruñés de Oleiros residentes en Bos Aires. Libros de actas, revistas e outros documentos que permiten coñecer a traxectoria e actividade desta entidade súbense hoxe á rede no marco do proxecto “Memoria documental das sociedades da emigración galega”. Unha iniciativa do Arquivo da Emigración Galega do Consello da Cultura Galega (CCG) que pon en valor estes fondos e facilitan o coñecemento da historia e da actividade das sociedades da diáspora galega.
A sociedade “Hijos del Ayuntamiento de Oleiros” naceu como unha entidade recreativa e de socorros mutuos cos propósitos de protexer e repatriar os seus asociados en caso de necesidade, fomentar o ensino no municipio de Oleiros mediante a creación de escolas, difundir o espírito asociativo entre os conveciños residentes na Arxentina e manter unha relación estreita coas sociedades homólogas existentes en ambas as beiras do Atlántico. A documentación incorporada ao especial permite achegarse á organización e á actividade desta sociedade de emigrantes, así como ao papel desenvolvido por este tipo de entidades como espazos de solidariedade, asistencia mutua, sociabilidade e preservación dos vínculos coa terra de orixe. As sociedades microterritoriais creadas pola emigración galega desempeñaron, ademais, un papel destacado na promoción da educación e na articulación de redes de colaboración entre as comunidades emigradas e os seus concellos de procedencia.
Unha entidade que continúa activa
A sociedade mantivo a súa actividade ao longo das décadas e continúa hoxe activa baixo a denominación de Asociación de Oleiros Mutual, Cultural y Recreativa, cunha traxectoria de 108 anos ao servizo dos seus socios e socias. Ten a súa sede no casco histórico do barrio porteño de San Telmo, na rúa Piedras 848, un espazo no que se desenvolven diversas actividades culturais e sociais. Entre elas están a celebración de festividades como a de Santa María de Oleiros, o Fin de Ano ou o Día de Galicia, así como os ensaios do seu grupo tradicional de baile e outras propostas culturais abertas á comunidade residente no barrio.
O proxecto “Memoria documental das sociedades da emigración galega”
O Arquivo da Emigración Galega puxo en marcha en 2024 o proxecto “Memoria documental das sociedades da emigración galega”, unha iniciativa destinada á divulgación dos fondos documentais que se custodian neste Arquivo do CCG sobre as diferentes asociacións microterritoriais creadas na diáspora galega.
A divulgación desta selección de fondos ten carácter periódico e permite achegar á cidadanía os documentos xerados por estas institucións, entre os que se atopan libros de actas, regulamentos, correspondencia, memorias sociais, libros de contabilidade e documentación gráfica. A iniciativa contribúe así á preservación destes materiais e facilita a súa consulta e estudo, ao tempo que pon en valor o papel desenvolvido polas sociedades da emigración na historia social, cultural e educativa de Galicia.
Entre as últimas entregas do proxecto figura documentación de sociedades como o Centro Galego de Barcelona, Hijos del Ayuntamiento de Abadín, Alianza Céltigos, Corbelle y sus contornos, Carballiño y su partido, Liga Santaballesa de Educación e Instrución, Progreso de Lanzós, El Valle del Oro, Centro Galego de Lisboa, Calo y Biduido, Hijos del Ayuntamiento de Boiro ou Casa de Galicia, entre outras entidades.
