Carta de Carlos M. Rama a Lois Tobío sobre a súa fuxida de Chile tras o golpe e a chegada a Barcelona, 4 de decembro de 1973
04/12/1973 Rama anuncia que xa viven no mesmo país: chegou a Barcelona con Rodrigo hai vinte días e Judith hai corenta e oito horas, tras as peripecias e desgrazas que lles acarrexou a «masacre de Chile». Pola súa condición de estranxeiros uruguaios e por ter colaborado na prensa oficialista, expedíuse orde de prisión contra el e rexistraron as casas onde viviran; refuxiáronse na embaixada de Italia (el trinta e tres días e Judith uns corenta e cinco) e a el salvárono os colombianos, que o levaron ao aeroporto cun salvocondutos especial. Lamenta canto viron, sentiron e sufriron, e a perda económica (en Montevideo a imprenta está en creba). A súa simpatía por Cataluña lévao a instalarse en Barcelona, onde lle prometen traballo na universidade e nas editoriais, sempre que o deixen tranquilo; tamén lle ofrecen algo en París. Ruth quedou en Chile, protexida pola súa condición de funcionaria internacional, aínda que estarían máis tranquilos se viñese co neto a Europa.Barcelona, diciembre 4 de 1973.
querido Luis:
Estamos viviendo en el mismo país, pues con Rodrigo llegué a Barcelona hace 20 días y Judith hace 48 horas, y esto sucede después de peripecias y desgracias que nos acarreó la masacre de Chile.
Por nuestra condición de extranjeros (para colmo uruguayos) y el hecho que yo colaboraba en la prensa oficialista, se expidió orden de prisión contra mí, y allanaron las casas en que sucesivamente habíamos vivido.
Previendo tal cosa nos mudamos casi enseguida, y seguidamente nos refugiamos en la embajada de Italia, donde yo estuve 33 días y J. unos 45.
Esta gente se portó muy bien con nosotros y trasladó a mi mujer a Roma, y en cuanto a mi me salvaron los colombianos que me llevaron al aeropuerto con un salvoconducto especial.
Demás está decirles cuanto hemos visto, sentido y sufrido. Ya ves tu que el corazón debe ser un órgano fortísimo cuando resiste todo esto!
Hemos perdido muchísimo. En Montevideo la imprenta está en quiebra, y ya sabes todo lo que pasa.
Mi simpatía por Cataluña y por esta ciudad nos lleva a instalarnos aquí, donde me prometen trabajo en la universidad, y tendría algo que hacer en las editoriales. El asunto es que me dejen tranquilo. También de Paris me ofrecen algo.
Ruth quedó allá, protegida por su condición de funcionaria internacional, pero nosotros estaríamos más tranquilos si se viniera con el nieto a Europa.
Esperemos entonces de reencontrarnos, y entretanto escribirnos. Reciban Uds. cuatro nuestros abrazos y cariños
[sinatura: Carlos]
a/c Agencia Balcells
calle Urgel no. 241
Barcelona. España


