Anna Turbau

Aqueles 25 de xullo

Na transición á democracia tras a ditadura, Santiago de Compostela sumou ás celebracións relixiosas e institucionais do 25 de xullo, festa de Santiago, as novas concentracións vinculadas á reivindicación dos dereitos políticos de Galicia. Entre o ano 1977 e 1979, carteis e panfletos destas convocatorias permítenos observar as diferentes posicións da esquerda galega –ás veces moi claras, e ás veces moi sutís- ante a creación do sistema autonómico ou mesmo os diferentes equilibrios entre idearios nacionalistas e de cambio social.

Unha nova sociedade: do poder local ao pacifismo

Tras uns primeiros anos de aprendizaxe a democracia botaba a andar. Aquel anhelado propósito despois de 1975 de crear un novo marco xurídico democrático para todos —a Constitución de 1978— confundiuse nalgúns casos co final dos seus esforzos.

A construción dun Estatuto

A cuestión territorial foi unha das pezas máis complicadas de abordar neste proceso. Os sectores conservadores e algunhas influencias europeas coincidían en que o proceso de recoñecemento das identidades particulares dos territorios que compoñían o Estado debía ser tratado con extrema cautela.

Novo futuro, novos partidos

Os partidos políticos canalizaron as vontades de cambio dentro do novo parlamentarismo democrático. O recordo mantido durante anos nas vellas agrupacións clandestinas foi substituído pola ilusión do futuro, con estruturas de xestión política e efectivos novos.

Escola de democracia

É coñecido de todos que tras a morte de Franco se iniciou o camiño da transición á democracia. Todo era posible. Dende a base. Pero, como cimentar un novo réxime que só tiña como recordo —e sobre todo en negativo— algo acontecido catro décadas antes? O mundo cambiara. A sociedade mudara.

A fin da ditadura

Coloquémonos nesta viaxe no tempo nun momento cando a democracia era un soño perdido convertido en pesadelo. Cando un sistema ditatorial levaba gobernando esta sociedade dende case catro décadas. Cando a forza se exercía con total impunidade. Cando a Administración se requiría polo favor, non pola obriga. Cando o concepto cidadanía non existía.