Arquivo de noticias do CCG

Son máis de 6.500 cartas escritas por diferentes interlocutores e dirixidos a Ramón Otero Pedrayo (Ourense, 1888-1976). Documentos imprescindibles para entender a traxectoria persoal e intelectual do escritor de Trasalba que repousaban na Fundación Penzol en Vigo. A presidenta do Consello da Cultura Galega, Rosario Álvarez, e o presidente da Fundación Penzol, Manuel Puga, veñen de asinar un protocolo de colaboración para a dixitalización e difusión pública dese material.

Esta semana cumpríronse 800 anos do nacemento de Afonso X, unha figura destacada da cultura europea. Sobre o legado do monarca e a súa conexión con Galicia trata “Afonso X e Galicia”, proxecto expositivo organizado polo Consello da Cultura Galega (CCG) coa colaboración da Xunta de Galicia e as deputacións de Ourense e Lugo. Esta proposta chegou hoxe á Capela de Santa María de Lugo para amosar unha faceta pouco coñecida da súa figura e convidar a coñecer a súa influencia a través de documentos, testemuños arqueolóxicos, literarios e musicais que amosan o legado afonsino en paralelo ao esplendor da cultura galega na etapa medieval. A presidenta do CCG, Rosario Álvarez; o delegado territorial de Lugo, Javier Arias; o vicepresidente segundo da Deputación de Ourense, César Fernández; e da Deputación de Lugo, Mónica Freire, inauguraron esta mostra que estará aberta ata o 17 de abril. O comisario, Antoni Rossell, fixo un percorrido pola mostra que contará nas vindeiras semanas cun programa visitas guiadas e un concerto.

Na véspera do 25 de Novembro, Día Internacional da Eliminación da Violencia contra a Muller, o Álbum de Galicia incorpora a biografía de Sesé Mate (Chapela, 1965-2017) poeta e activista asasinada polo seu home. Ademais, a súa historia dá nome a un premio de xornalismo ético no tratamento da violencia machista, cuxa primeira edición se fallará este 2021. Asina a entrada Sonia Díaz Pereiro.

No día en que se cumpren 800 anos do nacemento de Afonso X (Toledo, 1221-Sevilla, 1284), o Consello da Cultura Galega presentou a monografía encamiñada a desmontar tópicos sobre a relación do monarca con Galicia e, sobre todo, para repensar o paradigma tradicional da historia de Galicia na Baixa Idade Media. A presidenta do CCG, Rosario Álvarez, destacou que o volume Galicia no tempo de Afonso X era un empeño da institución en achegar á sociedade unha contribución científica que permite “visibilizar o esplendor cultural da Galicia medieval”. Simon Doubleday, cunha intervención gravada, e José Miguel Andrade, incidiron en que o libro que editaron achega novas lecturas sobre un rei que “nunca pisou Galicia pero que si mantivo unha forte relación coa historia e a cultura galega”. A presentación contou tamén coa participación de dous autores como Henrique Monteagudo, que puxo de relevo o papel do galego no proxecto cultural do rei; e Diana Pelaz, que destacou o papel das mulleres reais neste período.

O especialista en psicanálise Félix Recio, o crítico de arte Fernando Castro e a galerista Asunta Rodríguez debaterán mañá no Consello da Cultura Galega (CCG) sobre as relacións entre a psicanálise a arte. É unha nova proposta do ciclo “Entre... e a arte” que busca afondar nas conexións entre a arte e outras disciplinas. A presidenta do CCG, Rosario Álvarez, e o coordinador da Sección de Creación e Artes Visuais, Manuel Quintana Martelo, inaugurarán mañá (16:30 horas) esta cita que coordinan Jesús Pastor, Miguel Fernández Cid e a propia Asunta Rodríguez. A xornada é presencial pero poder seguirse en directo a través do web e as redes sociais do CCG.

A nova entrega do especial “Historias de ida e volta”, proxecto web realizado polo Consello da Cultura Galega (CCG) en colaboración coa Secretaría Xeral da Emigración, amosa aqueles destinos atípicos dos nosos emigrantes. Lugares como Panamá, Perú ou Australia, malia non ser numerosos, forman parte da historia da emigración galega. Vinte fotografías e documentos cedidos polos seus protagonistas achégannos outros destinos menos coñecidos.

O vindeiro martes, 23 de novembro, cúmprense 800 anos do nacemento de Afonso X o Sabio. O Consello da Cultura Galega (CCG) presentará no propio día un volume monográfico titulado Galicia no tempo de Afonso X e colabora no simposio Alfons X el Savi i la música que terá lugar en Barcelona. Ademais, o xoves 25 inaugurará na Capela de Santa María en Lugo a exposición Afonso X e Galicia, a mostra que afonda na conexión galega do monarca que estivo en Santiago e Ourense. Todas estas actividades están encamiñadas a reivindicar a importancia do seu legado para a cultura e a historia de Galicia.

A presidenta do Consello da Cultura Galega (CCG), Rosario Álvarez, recibiu esta mañá ao Embaixador de Irlanda en España, Frank Smyth. Na visita abordaron posibles vías de colaboración entre ambas entidades arredor da conexión que existente entre a cultura galega e a irlandesa. Ademais, o embaixador asinou no Libro de Honra da institución.

Chamábase Ernesto Román Laureano Pérez Guerra (Ferrol, A Coruña, 1911 - Lisboa, 1994), asinou cos pseudónimos de D. C. Warnest, Raguer Caldas, Nestore D’Alguecarra, René C. du Regraastal, Ernst Krieg von Kalk ou Ernst Limewar pero foi recoñecido internacionalmente como Ernesto Guerra da Cal. Este ferrolá foi unha autoridade galeguista, hispanista e lusitanista nos campos científico e literario e, por mor do seu exilio nos Estados Unidos, contribuíu a proxectar internacionalmente a cultura galega. Joel R. Gômez asina a súa entrada no Álbum de Galicia.

Cargas policiais abusivas, prexuízos nos procesos xudiciais, incumprimento de prazos obrigados… son moitas as formas de violencia que as institución exerceron sobre as mulleres desde a Transición. Sobre estes aspectos falarase mañá na xornada titulada “Violencia institucional” que organiza o Consello da Cultura(CCG), a través do Centro de Documentación en Igualdade e Feminismos (CDIF), a Valedora do Pobo e a Universidade de Santiago de Compostela (USC). A xornada coordinada por María Xosé Porteiro e Maríam Mariño é presencial, pero pode seguirse en directo a través do web da institución.

Web e App

O 16 de novembro celébrase o Día do Patrimonio, día instaurado pola UNESCO para chamar a atención sobre o seu coidado, protección e preservación. Co gallo da efeméride, o Consello da Cultura Galega (CCG) presentará mañá de maneira simultánea (as 19:30 horas) en Lugo, Ourense, A Coruña e Pontevedra a Guía práctica do Foro Patrimonio e Sociedade. Trátase dun documento fundamental para a xestión do patrimonio en Galicia e que é resultado de tres anos de traballo por parte dunha trintena de especialistas coordinados pola investigadora Rebeca Blanco-Rotea. Ademais, este martes remata en Santiago de Compostela a xornada “Novas perspectivas para o futuro do patrimonio” coordinada por María Isabel Novo cunha sesión que analiza aspectos novidosos na lei, como a consideración da lingua e a toponimia como patrimonio inmaterial e o impacto da contaminación ambiental e lumínica sobre os bens. A cita ten as prazas cubertas pero pode seguirse en directo a través do web do CCG.

Bibiano F. Osorio-Tafall (Salceda, Pontevedra 1902- México 1990) foi unha destacada figura da sociedade galega que tivo tres vidas. A primeira como líder republicano de firme conviccións a autonomistas; a segunda coa activa participación durante a Guerra Civil e unha terceira no exilio forzado onde ocupou postos de alto funcionario das Nacións Unidas e da FAO. Estas facetas están presentes en diferente medida nas gravacións da nova entrega de Voces centenarias, un proxecto do Arquivo Sonoro de Galicia, dependente do Consello da Cultura Galega (CCG) que mensualmente achega a voz de destacadas figuras da cultura e sociedade galega.

A presidenta do Consello da Cultura Galega, Rosario Álvarez, reuniuse esta mañá co novo cónsul xeral do Uruguai en Galicia, Asturias, Cantabria e País Vasco, Ramiro Rodríguez Bausero, logo da súa incorporación a este destino, con sede en Santiago de Compostela. O cónsul asinou no Libro de Honra da institución.

O Consello da Cultura Galega (CCG) realizou en 2021 28 Informes de Impacto Ambiental, 3 informes en materia de patrimonio e outros 5 para a declaración de Ben de Interese Cultural. Ademais, neste período detectouse un incremento de solicitudes de informes sobre afeccións ao patrimonio desde diferentes partes de Galicia. “Levamos anos detectando a necesidade da cidadanía de información, amparo e asesoramento sobre actuacións que afectan ao noso patrimonio” recoñece Rebeca Blanco-Rotea, responsable da Sección de Patrimonio e Bens Culturais do Consello da Cultura Galega. Por ese motivo, o CCG celebra o Día de Patrimonio con dúas accións encamiñadas a mellorar a xestión patrimonial e ofrecer á cidadanía recursos para poder atender as súas necesidades nesta materia. A primeira delas é a xornada “Novas perspectivas para o futuro do Patrimonio Cultural en Galicia” (Santiago, 15 e 16 de novembro) e a segunda é a presentación simultánea en Lugo, Ourense, Pontevedra e A Coruña da Guía Práctica Foro Patrimonio e Sociedade.

O ser humano xoga durante toda a súa vida. Sobre esta premisa o Consello da Cultura Galega (CCG) e o Observatorio do Patrimonio Lúdico galego traballaron man a man nun proxecto que buscaba aproveitar as novas tecnoloxías para difundir os xogos tradicionais. O resultado é “Xogos tradicionais” unha web e unha APP (para Android e Apple) que conteñen información de medio centenar de xogos que se poñen a disposición da cidadanía. Do puño puñete á petanca, pasando pola chave, a cadeira de raíña.... son algunhas das propostas que se poden atopar no proxecto presentado esta mañá pola presidenta da institución, Rosario Álvarez; o coordinador técnico, Manuel Gago; e dous representantes das diferentes entidades que integran o Observatorio, Paco Veiga e Xosé Manuel Barreiro. Ademais, Manolo Charrancas da Asociación Galega do Xogo Popular e Tradicional, lanzou o peón máis pequeno do mundo.

A presidenta do Consello da Cultura Galega, Rosario Álvarez, e a artista viguesa Menchu Lamas, acaban de ser recoñecidas “ex aequo” co Premio Otero Pedrayo 2021 que este ano concedeu a Deputación de Pontevedra. O xurado salientou a "extraordinaria" traxectoria das dúas galardoadas e a súa fundamental contribución á cultura galega.

O salón de actos do Consello da Cultura Galega (CCG) acolleu na tarde deste xoves unha xornada que serviu para homenaxear a un dos referentes da arte galega contemporánea: Manuel Moldes (Pontevedra, 1949-2017). Carmen Díaz, viúva e presidenta da fundación que leva o seu nome, xunto con comisarios de exposicións, críticos e teóricos da arte e amigos, repasaron a súa traxectoria artística e humana. “Moldes na memoria” foi o título desta cita que puxo de manifesto a relevancia do seu legado, a relación da súa obra coa súa realidade xeográfica e social que lle tocou vivir así como o seu vínculo coa tradición galega. A presidenta do CCG, Rosario Álvarez, e o coordinador da Sección de Creación e Artes Visuais, Manuel Quintana Martelo, destacaron na inauguración a importancia deste tipo de encontros para contribuír ao coñecemento das figuras da plástica galega.

Antón Tovar (Rairiz de Veiga, 1921-Ourense, 2004) foi o poeta da autenticidade atormentada e do inconformismo. A súa figura está entre as primeiras voces líricas de Galicia da segunda metade do século XX pero a escasa difusión da súa obra estivo marcada pola súa militancia comunista e a súa querenza polo individualismo e a soidade. Delfín Caseiro asina a súa entrada no Álbum de Galicia.

A situación do cinema e do libro exemplifican os dous polos do que supuxo para o sector cultural a crise da COVID-19. As salas de cinema de Galicia perderon en 2020 3 millóns de espectadores, unha baixada do 71,4%, e recadáronse 17,4 millóns de euros menos. Pola contra, o sector do libro incrementou nun 34,5% o número de libros inscritos no ISBN e publicáronse en galego, 489 libros máis que en 2019, impulsado nomeadamente pola edición dixital en galego. Son datos da cuarta Conxuntura estatística do ámbito cultural. Novembro de 2021 que acaba de facer público o Observatorio da Cultura Galega, servizo dependente do Consello da Cultura Galega (CCG), que conclúe que hai certo grado de recuperación polo número de empresas, de traballadores e porque, despois de anos de descenso, a cidadanía aumentou o seu gasto en cultura.