Arquivo de noticias do CCG

“A pandeireta galega. Actualización dun instrumento ancestral” é o título da exposición coa que o Consello da Cultura Galega (CCG) pretende poñer en valor o labor de mestres artesáns, músicos e estudosos da pandeireta. O proxecto ábrese este luns (2 de febreiro) no espazo expositivo do Pazo Provincial da Deputación de Pontevedra cunha sesión de relatorios (18:00horas) arredor dos usos e das técnicas deste instrumento. Despois, a presidenta do CCG, Rosario Álvarez, xunto cos comisarios, Luciano Pérez Díaz e Suso Vaamonde Manteiga, inauguran a mostra, que se poderá poderá visitar ata o 27 de febreiro.

O 30 de xaneiro celébrase o Día da Ilustración, que nesta edición se lle dedica a Siro López (Ferrol, 1943), referente da caricatura en Galicia. O Consello da Cultura Galega (CCG) súmase á efeméride convocada pola Asociación Galega de Profesionais da Ilustración (AGPI) coa posta na rede do fondo Colección Siro López. No propio día da celebración publicaranse no web institucional o fondo doado polo autor á institución, que contén 61 caricaturas de persoeiros da cultura, así como unha entrevista en profundidade realizada por Xermán Hermida para culturagalega.gal, o portal de divulgación cultural do CCG.

Libros de actas das xuntas directivas e das asembleas xerais de socios, libro de enderezos de asociacións de emigrantes galegos cos que manteñen correspondencia... son algúns dos materiais que o Arquivo da Emigración Galega do Consello da Cultura Galega (CCG) garda da sociedade de emigrantes chamada Alianza Céltigos, Incio, Corbelle y sus contornos. Hoxe non existe, foi fusionándose con outros centros ata ser unha parte do actual Centro Galicia. A historia desta entidade e dos seus documentos poden consultarse na rede no marco do proxecto Memoria Documental das Sociedades da Emigración Galega.

Nortada, Vendaval, Soán, Poñente, Nordés, Levante e Ábrego son os nomes tradicionais da meteoroloxía popular e mariñeira galega dos ventos segundo a súa dirección de procedencia. Tamén dan nome a “Seteventos”, o último proxecto de pódcast do Consello da Cultura Galega (CCG). Nel abórdase en sete capítulos as interaccións de Galicia con outros países, culturas ou dinámicas históricas. A presidenta do CCG, Rosario Álvarez, destacou na presentación que o proxecto pretende “amosar a interacción entre Galicia e calquera outra dirección e, de paso, amosar o fondo enorme de gravacións e materiais do CCG”, mentres que o coordinador da Área de Produción de Contidos e Difusión, Manuel Gago, explicou que “encaixa nunha liña da institución de trasladar a cultura galega a todos os formatos”. Na rolda de prensa tamén estiveron Gabri Fuentes e David Gesteira, autores do pódcast, que parte da escolma de fitos, persoas ou acontecementos representativos para conectar con outras zonas do mundo empregando unha narrativa contemporánea. Os sete episodios xa están dispoñibles en Ágora, a plataforma de pódcast do CCG, así como nas principais plataformas: iVoox, Spotify e YouTube.

O “Repertorio da prensa da emigración galega”, proxecto que mantén o Arquivo da Emigración Galega (AEG) do Consello da Cultura Galega (CCG), comeza este 2026 coa posta en rede dos exemplares que conserva do xornal TEO, órgano oficial de la Federación Residentes de Teo en Sud-América.

O ciclo “Pensarmos”, que organiza a sección de Pensamento do Consello da Cultura Galega (CCG) ten este xoves (22 de xaneiro, 18:00 horas) unha nova sesión. Baixo o titulo “Derivas totalitarias no século XXI”, Cristina Sánchez Muñoz (Melilla, 1959), filósofa que aborda a violencia contra as mulleres en contextos armados, analizará o contexto actual. A súa intervención terá formato dialogado co profesor de filosofía Antonio Fernández Segade. A cita está coordinada por Celia Pereira Porto e emítese en directo desde o web institucional e a súa canle de YouTube.

Ramón Otero Pedrayo (Ourense, 1888–1976) foi profesor, ensaísta, novelista, xeógrafo e xornalista, e unha das figuras máis completas e influentes da cultura galega. No marco do “Ano Oteriano”, que celebra o 50 cabodano, o Consello da Cultura Galega (CCG) acaba de abrir no seu sitio web un espazo que concentra todos os recursos elaborados pola institución ao fío do patriarca das letras galegas. Discursos, epístolas, publicacións, gravacións sonoras, especiais, a entrada biográfica e outros fondos documentais (artigos, manuscritos, etc.) compoñen este espazo que estará en permanente actualización. Con Otero Pedrayo ábrese unha nova forma de acceso aos contidos do CCG a través dos seus protagonistas.

Rabia, malaria, gripe aviaria, enfermidade de Lyme, infección por E. Coli. son algunhas das doenzas máis coñecidas que os animais lles transmiten de maneira natural ás persoas. A transmisión desas enfermidades, coñecida como zoonose, centra a nova entrega de “Proxector”, iniciativa de divulgación en lingua galega promovida polo Centro de Documentación Sociolingüística de Galicia (CDSG) do Consello da Cultura Galega (CCG) co apoio da Universidade de Santiago de Compostela (USC). Baixo o titulo “Zoonoses: ameazas diversas para unha saúde única “ xúntanse doce vídeos para explicar este tipo de enfermidades ou infeccións, ademais de consellos de utilidade para evitar a súa expansión.

O Tío Marcos d’a Portela é o gran pioneiro dos medios de comunicación en galego. Promovido por Valentín Lamas Carvajal (Ourense, 1849-1906), de periodicidade quincenal, chegou a ter unha tiraxe de 4.000 exemplares. A comisión de coordinación do 150 aniversario da publicación presentou hoxe os actos que conmemoran a efeméride. César Manuel Fernández Gil, vicepresidente segundo da Deputación de Ourense; Rosario Álvarez, presidenta do Consello da Cultura Galega, Valentín García, secretario xeral da Lingua da Xunta de Galicia; María López-Sández, membro da comisión executiva da Real Academia Galega; Armando Ojea, concelleiro de Ourense; Afonso Vázquez Mondarxín, coordinador da comisión, xunto con representantes da Asociación de Medios en Galego, La Región, Liceo de Ourense, a coral Ruada e a Fundación ONCE mais familiares de Valentín Lamas Carvajal detallaron no centro Cultural Marcos Valcárcel de Ourense os eixes das actividades previstas. Un roteiro, un xantar popular, un concerto, xornadas de divulgación e a dixitalización da colección completa, destacan entre as propostas que acollerá a cidade de Ourense ao longo deste ano.

O Consello da Cultura Galega (CCG) realizou no serán deste xoves unha sesión plenaria na que se detallou a programación prevista para 2026. A análise da paisaxe, os medios de comunicación en galego xunto co fortalecemento institucional, a asesoría e a acción exterior son liñas prioritarias da institución para este ano. Na sesión tamén se presentou o balance de 2025, no que se desenvolveron 106 actividades presenciais; houbo 27 itinerancias de 13 exposicións, tres delas de nova creación; realizáronse 37 informes de asesoría e puxéronse en rede especiais, fondos documentais e materiais de diferente formato. Ao plenario asistiu o Presidente de Honra da institución, o presidente da Xunta de Galicia, Alfonso Rueda Valenzuela.

Un grupo de emigrantes procedentes da comarca ourensá do Carballiño e residentes en Cuba crearon na Habana, en 1922, a sociedade Carballino y su Partido. Varios libros de actas que recollen a memoria desta entidade xa están a disposición da cidadanía no marco do Proxecto “Memoria documental das sociedades da emigración galega”, que promove o Arquivo da Emigración Galega (AEG) do Consello da Cultura Galega (CCG).

O regreso a Santiago de Compostela de Ezequiel e Xeremías escribe un novo capítulo na historia das esculturas que o Mestre Mateo deseñou para as entradas exteriores do Pórtico da Gloria e que se separaron do seu espazo orixinal polas modificacións posteriores da fachada da Catedral. Trátase dun periplo que permite trazar a evolución política e cultural de Galicia no século XX. O Consello da Cultura Galega (CCG) puxo na rede en 2020 o especial “Os profetas do Pórtico e a cultura galega. Unha viaxe que non cesa”, con documentación histórica inédita. Agora, este especial actualízase cun audiovisual que permite ver unha restauración dixital das esculturas e a restitución ao seu emprazamento orixinal tal e como as concibiu o Mestre Mateo.

O Repertorio da prensa da emigración galega, proxecto que mantén o Arquivo da Emigración Galega (AEG) do Consello da Cultura Galega (CCG), pecha este ano coa posta en rede dun novo lote de exemplares do xornal El Despertar Gallego, Órgano oficial de la Federación de Sociedades Gallegas en la República Argentina. Nesta ocasión súbense 46 números que do período comprendido entre 1929 e decembro de 1930 en que a cabeceira cambia de nome.

Este sábado, 20 de decembro, cúmprense 118 anos da celebración da primeira vez que se interpretou o himno galego na Habana. No marco desta efeméride, o Consello da Cultura Galega, colabora coa Fundación Pondal no desenvolvemento de varias actividades. Hoxe xoves, no IES Eduardo Pondal de Ponteceso, Manuel Ferreiro, un dos máximos estudoso na obra de Eduardo Pondal, ofrecerá unha conferencia sobre o autor da letra do himno. E sábado, a coincidir co día da celebración, na casa natal de Eduardo Pondal terá lugar a interpretación do himno a cargo da asociación coral de Ponteceso "A oliveira" do Monte Branco nun acto que presenta Cristina Pet Posse.

A presidenta do Consello da Cultura Galega, Rosario Álvarez, participou esta mañá no acto de celebración do 40 aniversario do Consell Valencià de Cultura (CVC) que se celebrou no Auditorio Santiago Grisolía do Museu de les Ciències de València.

O proxecto “Sextina”, que inclúe rarezas e documentos pouco coñecidos do Centro de Documentación en Igualdade e Feminismos (CDIF), inclúe hoxe un novo recurso no seu repositorio. Trátase de Las familias de la provincia de Pontevedra en 1974 unha publicación que recolle unha investigación promovida polo Instituto de Ciencias da Familia (INCIFA) e a Universidade de Notre Dame (Indiana) que fala sobre os usos lingüísticos das familias pontevedresas, nomeadamente sobre o lugar que ocuparon as mulleres na transmisión.

O Consello da Cultura Galega acolleu esta tarde un encontro cos representantes dos diferentes grupos parlamentarios, administracións e outras entidades na que se presentaron as 96 medidas que se propoñen no informe Un país coa súa lingua. Foro participativo, do Consello da Cultura Galega (CCG). A presidenta do CCG, Rosario Álvarez, abriu a sesión na que a vicepresidenta e coordinadora do foro, Dolores Vilavedra, explicou o documento que contén medidas de aplicación inmediata —moitas delas sen custo económico— e estruturais que contribúen a reverter a situación do galego.

“Papés d’emprenta condenada” foi como Manuel Freire Castrillón cualificou en 1813 “Os rogos d’un gallego”, a célebre denuncia da Inquisición escrita por Manuel Pardo de Andrade. Puña así de relevo o papel decisivo que a prensa e os impresos —xunto coa circulación manuscrita— tiveron nos albores do século XIX como vehículos de transmisión de ideas, noticias e debates políticos nun tempo de profunda transformación social. É tamén o título do proxecto web que presentaron esta mañá na sede da institución a presidenta do Consello da Cultura Galega, Rosario Álvarez; o editor dos textos, Ramón Mariño; o coordinador da unidade de divulgación e contidos dixitais do CCG, Manuel Gago. A iniciativa recupera, edita e analiza un centenar de textos galegos producidos entre 1797 e 1846.

Os pasos fluviais, e en particular as pontes, son elementos determinantes no trazado das camiños con gran valor de uso e histórico. Co título "As pontes históricas" o Consello da Cultura Galega (CCG), en colaboración co Museo Terra de Melide, organiza este xoves 4 de decembro (a partir das 17:00 horas) unha xornada que analiza este tipo de construcións desde o punto de vista histórico, cultural, paisaxístico e social.

A pandeireta é un instrumento sinxelo (un aro de madeira, pel e unhas ferreñas), ancestral e universal. “Pero en Galicia soa diferente grazas ao traballo de mestres artesáns e dos profesionais que a tocan”, asegura Luciano Pérez, coordinador do proxecto A pandeireta galega. Actualización dun instrumento ancestral, que o Consello da Cultura Galega (CCG) presenta este mércores na Capela de Santa María, en Lugo. Unha xornada divulgativa (a partir das 16:30 horas) e unha exposición (visitable ata o 9 de xaneiro) permitirán ver e escoitar as innovacións deste instrumento. Alejo Amoedo, director do Arquivo Sonoro de Galicia e vogal da comisión executiva do CCG; Efrén Castro, vicepresidente da Deputación de Lugo, xunto cos comisarios da mostra, Luciano Pérez Díaz e Suso Vaamonde Manteiga, inauguran este proxecto.