Arquivo de noticias do CCG

Que pode ter de literario unha columna de opinión ou unha reportaxe? Existe unha escrita novelesca atravesada polo estilo xornalístico? Son algunhas das cuestións que pretende responder a xornada “Non hai fronteiras (ou si?): xornalismo e literatura nas letras galegas” que organiza este luns 23 de marzo (19:45 horas) a Sección de Lingua, Literatura e Comunicación que coordina Dolores Vilavedra. Marta Veiga Izaguirre é a responsable desta sesión que contará coa presenza de Manuel Rivas, Ledicia Costas, Ismael Ramos, María Solar e Santiago Jaureguízar, entre outros nomes de literatura e do xornalismo. A xornada, que se pode seguir en directo desde o web e a canle de YouTube, aborda a conexión entre literatura e xornalimo a partir da figura de Begoña Caamaño, homenaxeada este ano co Día das Letras Galegas.

Cénit é unha das publicacións xurdidas no marco da sociedade de Hijas de Galicia na Habana, activa entre 1938 e 1960. Preto dunha vintena de números desta cabeceira incorpóranse neste mes de marzo ao “Repertorio da prensa da emigración galega”, proxecto que mantén o Arquivo da Emigración Galega (AEG) do Consello da Cultura Galega (CCG).

Javier Méndez Pérez-Fanego (Neda, 1937 – Santiago, 1983) foi un sacerdote e músico relevante que contribuíu a consolidar o galego como lingua de expresión relixiosa e elaborou un repertorio musical cristián que continúa a interpretarse na actualidade. O seu fondo musical foi doado pola súa familia ao Consello da Cultura Galega (CCG) nun acto realizado este mércores no Casino Ferrolano. O sobriño do sacerdote, Pedro Landeira, asinou o acordo de cesión xunto coa presidneta do CCG, Rosario Álvarez, quen destacou que “queremos facilitar unha memoria viva”. No acto estiveron presentes Benito Méndez, teólogo, profesor e canónigo catedralicio; o concelleiro de Cultura do Concello de Ferrol, José Antonio Ponte Far; e tamén o director do Departamento de Música do Secretariado da Comisión para a Liturxia da Conferencia Episcopal Española, Óscar Valado.

A biblioteca do Consello da Cultura Galega (CCG) acolleu esta mañá unha xuntanza que serviu de peche das XVIII Xornadas do Peregrino, centradas na figura de Andrea López Chao (Mondoñedo, 1874 – A Habana, 1954), destacada mestra do galeguismo na emigración. Rosario Álvarez, presidenta do CCG, recibiu a comisión e destacou a importancia deste tipo de homenaxes. Tamén interviron Alberto García, concelleiro de Cultura de Mondoñedo, e Luís Fernández Ansedes, membro da asociación Abrindo Camiño, quen destacaron o carácter transdisciplinar das actividades que se desenvolveron en Mondoñedo, Cuba e Madrid.

A arquitecta Verónica Sánchez, cofundadora do colectivo n’UNDO, promove unha arquitectura ética, social e humanitaria centrada nas necesidades reais das persoas. Estará este martes (17:00 horas) na sede do Consello da Cultura Galega (CCG) para abrir a cuarta sesión dos “Encontros Temáticos Transversais dende o Patrimonio Cultural” que organiza a Sección de Patrimonio e Bens Culturais e que analiza a situación do litoral. Os encontros continúan mércores 18 (17:00 horas) co debate a cargo de profesionais que traballan no ámbito galego sobre este asunto. A cita, coordinada por Teresa Nieto, Rebeca Blanco-Rotea e Carlos Amoedo, é presencial e pode seguirse en directo a través do web do CCG e a súa canle de YouTube.

O Consello da Cultura Galega (CCG) realizou na tarde deste xoves, 12 de marzo, unha sesión plenaria ordinaria na que se produciron cambios na súa composición. Nesta ocasión tomaron posesión os membros designados polas institucións que conforman o CCG e entran no Plenario Marilar Aleixandre, Pilar Bermejo, Miguel Fernández Cid, César Llana e Paula Pita. Ademais, abriuse e o prazo para a presentación de candidaturas na quenda de personalidades electivas da cultura galega. Na sesión fíxose avance da actividade do segundo trimestre.

As políticas culturais municipais son fundamentais para o desenvolvemento da cultura en Galicia. As administracións locais son as máis próximas á cidadanía, manteñen as infraestruturas e programacións básicas e garanten o acceso da cidadanía á cultura. A V xornada “Cultura e concellos” da Comisión Técnica de Xestión e Políticas Culturais do Consello da Cultura Galega (CCG), coordinada por Alberto García, aborda a situación da cultura municipal a través da exposición dunha serie de retos, ferramentas e casos prácticos para coñecer a súa situación a día de hoxe. A presidenta do CCG, Rosario Álvarez; a coordinadora da comisión, Paula Cabaleiro; máis o responsable da sesión, Alberto García, inauguran esta sesión que tamén se seguir en directo desde o web corporativo e a nosa canle de YouTube.

Emigrantas: emerxer do silencio é o novo proxecto expositivo do Consello da Cultura Galega (CCG), co apoio da Xunta de Galicia e do Concello da Coruña. A través do diálogo entre materiais procedentes de arquivos, instalacións artísticas, fotografías, cartas, materiais audiovisuais e obxectos persoais, a mostra achégase ás historias das mulleres galegas silenciadas polos relatos oficiais da emigración. Rosario Álvarez, presidenta do CCG; Inés Rey, alcaldesa da Coruña; Zeltia Lado, directora xeral de Formación e Cualificación para o emprego; máis Antía Pérez Caramés, comisaria xunto con Keina Espiñeira e María Alonso, inauguraron a mostra no serán do mércores no Kiosko Alfonso onde se pode visitar ata o 3 de maio. Uqui Permui é a responsable do deseño expositivo que visibiliza historias como as de Cruz Risco, Ana Kiro, Fina Mantiñá, Luz Fandiño, Mimina e moitas outras voces anónimas que constrúen un relato da emigración galega nunca antes explorado.

A entrega de marzo de “Proxector”, iniciativa de divulgación en lingua galega que elaboran o Centro de Documentación Sociolingüística de Galicia (CDSG) coa Universidade de Santiago de Compostela (USC), céntrase na “Perspectiva de xénero na investigación: cara a unha ciencia de calidade”. No ronsel do 8M, Día Internacional da Muller, ofrece “unha escolma de recursos nos que a muller é o centro do estudo e debate, co ánimo de reivindicar unha ciencia de vangarda que corrixa os puntos cegos da investigación tradicional e achegue unha foto completa da realidade”.

A sede do Consello da Cultura Galega (CCG) acolleu na mañá deste martes a constitución da Comisión de Proxección institucional de Galicia do Observatorio da Lusofonía. A entidade constitúese no marco do cumprimento do regulamento de funcionamento interno do Observatorio da Lusofonía Paz Andrade, creado polo decreto 134/2023, do 28 de setembro.

«Probaré que en sola la seixebra se tiene abreviada una botica», apunta Martín Sarmiento (1695-1772) na súa obra Discurso crítico-botánico sobre el vegetable gallego Seixebra, unha publicación inédita do frade. A presidenta do Consello da Cultura Galega (CCG), Rosario Álvarez; o editor da publicación e coordinador do Proxecto Sarmiento, Henrique Monteagudo; e Rafael Loureiro, transcritor do catálogo, presentaron esta publicación xunto coa edición dixital do Catálogo da biblioteca de Martín Sarmiento, realizada a partir do manuscrito autógrafo. Ambas publicacións déronse a coñecer no cuarto Día do Naturalismo Galego, fixado na data do nacemento do frade. Segundo explicou Rosario Álvarez, «permiten avanzar no coñecemento e na difusión dun precursor do pensamento moderno e dunha das figuras máis avanzadas da Ilustración».

O Consello da Cultura Galega (CCG) traballa arredor do movemento feminista e da situación das mulleres de xeito permanente e continuado ao longo de todo o ano. Con todo, arredor da data 8 de marzo, Día Internacional da Muller, desenvólvense algunhas accións concretas para reforzar e visibilizar esta liña de traballo. Coma vén sendo habitual; en colaboración coa Filmoteca de Galicia, prográmanse audiovisuais producidos ou dirixidos por mulleres no ciclo “Olladas de muller” que cumpre 14 edicións e, durante os venres do mes de marzo, o CDIF incorporará ao web novos fondos documentais e hemerográficos. Ademais, o CCG inaugurará o día 11 de marzo a mostra “Emigrantas. Emerxer do silencio” que visibiliza a emigración galega desde unha perspectiva de xénero, nunca antes abordada en profundidade.

O vindeiro luns, 9 de marzo, é o Día do Naturalismo Galego por coincidir no día do nacemento Martín Sarmiento, primeiro estudoso da natureza de Galicia. O Consello da Cultura Galega (CCG) celebra esta data coa presentación (luns, sede do CCG, 11:00 horas) de dúas obras de Sarmiento, a edición en volume do Discurso crítico-botánico sobre el vegetable gallego "Seixebra" e a edición dixital do Catálogo da biblioteca de Martín Sarmiento. Ademais, o CCG e a Delegación del CSIC en Galicia, a través da Unidade de Cultura Científica, e en colaboración con el INCIPIT-CSIC, organizan o obradoiro “Observando a vida nos parques de Compostela”. A actividade, prevista inicialmente para este sábado 7 de marzo, adíase para o 25 de abril por mor da previsión meteorolóxica.

Entre 1987 e 1996 creáronse en Galicia tres destacadas formacións musicais sinfónicas: a Xove Orquestra de Galicia (que desapareceu en 1995), a Orquestra Sinfónica de Galicia e a Real Filharmonía de Galicia. A Sección de Artes Escénicas, Musicais e Audiovisuais do Consello da Cultura Galega (CCG) revisa este xoves 4 de marzo (10:30 horas) o seu papel e futuro. Forma parte dun ciclo que afonda no papel das institucións culturais galegas actuais que arrincou o pasado novembro coa análise do Centro Dramático Galego. Entre 1987 e 1996 creáronse en Galicia tres destacadas formacións musicais sinfónicas: a Xove Orquestra de Galicia (que desapareceu en 1995), a Orquestra Sinfónica de Galicia e a Real Filharmonía de Galicia. A Sección de Artes Escénicas, Musicais e Audiovisuais do Consello da Cultura Galega (CCG) revisa este xoves 4 de marzo (10:30 horas) o seu papel e futuro. Forma parte dun ciclo que afonda no papel das institucións culturais galegas actuais que arrincou o pasado novembro coa análise do Centro Dramático Galego. Rosario Álvarez, presidenta do CCG, e Montse Capelán, coordinadora da xornada xunto con Cristina Domínguez, inauguran esta sesión que se pode seguir en directo no web e na canle de YouTube da institución.

O ciclo “Olladas de muller”, iniciativa do Consello da Cultura Galega (CCG) máis a colaboración da Filmoteca de Galicia, regresa ao fío do 8 de marzo para achegar filmes dirixidos, protagonizados ou de temática central sobre as mulleres. Esta 14 edición, que se desenvolve entre o 10 e o 14 de marzo, ofrece ademais unha viaxe polo cinema feito por mulleres que narran a emigración desde a súa propia experiencia ou desde a memoria doutras que marcharon seleccionadas por Beli Martínez e Keina Espiñeira.

“A pandeireta galega. Actualización dun instrumento ancestral” é o título da exposición coa que o Consello da Cultura Galega (CCG) pretende poñer en valor o labor de mestres artesáns, músicos e estudosos da pandeireta. O proxecto ábrese este mércores (4 de marzo) na sede do Real Coro Toxos e Froles cunha sesión de relatorios (18:00 horas) arredor dos usos e das técnicas deste instrumento e da importancia da transmisión usando como exemplo as pandeireteiras de Rois. Despois, Rosario Álvarez, presidenta do CCG; Arturo Lamas, presidente do coro ferrolá; e os comisarios da exposición, Luciano Pérez Díaz e Suso Vaamonde Manteiga, inaugurarán a mostra.

“Emigrantas. Emerxer do silencio” é o novo proxecto expositivo do Consello da Cultura Galega (CCG). A mostra recupera e visibiliza a través de materiais de diferente tipo, as historias da emigración das mulleres galegas que foron silenciadas do relato oficial durante décadas. Comisariada por Antía Pérez Caramés, Keina Espiñeira e María Alonso Alonso e con deseño expositivo de Uqui Permui, inaugúrase o próximo 11 de marzo no Quiosco Alfonso da Coruña.

A Galicia rexistrou en 2024 4.540 concertos de música popular e consolida a recuperación tras a caída da pandemia, aproximándose a niveis pre-COVID en número de eventos. Así o recolle o último documento de traballo do Observatorio da Cultura Galega “A música popular en Galicia. Análise e perspectivas” que tamén indica que “case a metade das persoas que asistiron a concertos de música actual fixérono no contexto dun festival, unha proporción superior á estatal”. Tamén pon en evidencia cambios no comportamento da cidadanía xa que un “20,6% da poboación galega declara que viu algún concerto en liña no último ano”.

O Arquivo da Emigración Galega do Consello da Cultura Galega (CCG) vén de poñer a disposición da cidadanía varios libros de actas da sociedade Centro Recreativo União do Rio Tea (CURT). É unha das últimas entidades de emigrantes galegos creadas no Brasil, que non só segue activa, senón que é das máis dinámicas na promoción e preservación da cultura galega no estado da Bahía. O material difúndese no marco do proxecto Memoria Documental das Sociedades da Emigración Galega, que ten como obxectivo poñer en valor fondos documentais para ofrecer un mellor coñecemento e comprensión da traxectoria da emigración galega.

“A adaptación é clave. Precisamos que o ritmo de ascenso da temperatura como consecuencia do cambio climático sexa menor ca o ritmo de incremento do punto crítico de temperatura” asegurou a meteoróloga Beatriz Hervella na xornada “Saúde no tempo que cambia”, que organizou a Sección de Ciencia, Natureza, Tecnoloxía e Sociedade, coordinada por Elena Vázquez Cendón. Unha idea na que insistiron os especialistas de diferentes disciplinas e que achegaron medidas concretas: mellorar a información e o coñecemento do impacto perante fenómenos meteorolóxicos para poder adaptarnos mellor; modificar o urbanismo para crear áreas de protección natural ou refuxio climáticos; implicar á cidadanía na toma de decisións; ou dimensionar o problema para que a sociedade entenda que cómpre facer cambios que terán efectos a longo prazo. A sesión, coordinada por Susana Bayo, foi gravada e as intervencións están dispoñibles para futuras consultas no web do CCG.