Arquivo de noticias do CCG

A entrega de abril de “Proxector”, iniciativa de divulgación en lingua galega que elabora o Centro de Documentación Sociolingüística de Galicia (CDSG) coa Universidade de Santiago de Compostela (USC), xunta dúas efemérides – o Día das Artes Galegas e o Día Mundial da Arte-, para achegarse ás artes plásticas e visuais. Baixo o título “A arte ten a súa ciencia. Ollada ás artes plásticas e visuais” escólmanse unha ducia de vídeos sobre diferentes disciplinas artísticas pero tamén para amosar que pode ser unha ferramenta de divulgación do coñecemento científico.

Este venres, 10 de abril, cúmprense 50 anos do pasamento de Ramón Otero Pedrayo (Ourense, 1888–1976), profesor, ensaísta, novelista, xeógrafo e xornalista, e unha das figuras máis completas e influentes da cultura galega. Unha efeméride que o Consello da Cultura Galega (CCG) celebra con novos materiais arredor da figura do polígrafo ourensán. Hoxe póñense na rede seis rexistros sonoros inéditos preservados no Arquivo Sonoro de Galicia que recollen intervencións do autor durante a súa viaxe que realizou en 1959 convidado polo Centro Galego de Bos Aires.

O Centro de Documentación en Igualdade e Feminismos (CDIF) do Consello da Cultura Galega (CCG) vén de poñer en marcha un novo espazo en liña para a difusión dos materiais do Movemento Feminista Organizado en Galicia (MFOG), unha iniciativa pioneira que facilita o acceso público a un patrimonio documental de grande valor histórico e social. A presidenta do CCG, Rosario Álvarez, e a directora do CDIF, Carme Adán, presentaron na sede da institución esta primeira entrega, que abrangue preto de 700 documentos relativos a 12 entidades. “É unha xanela para coñecer a riqueza, a variedade e a intensidade dun movemento que ten un valor que vai máis alá do arquivístico e documental”, apuntou a presidenta na presentación. Son materiais que permiten achegarse a unha parte fundamental da historia do movemento feminista en Galicia a través das súas propias producións, discursos e prácticas organizativas.

“A pandeireta galega. Actualización dun instrumento ancestral” é o título da exposición coa que o Consello da Cultura Galega (CCG) pretende poñer en valor o labor de mestres artesáns, músicos e estudosos da pandeireta. O proxecto ábrese este venres, 10 de abril, no Arquivo Histórico Provincial de Ourense cunha sesión de relatorios (18:00horas) arredor dos usos e das técnicas deste instrumento e a transmisión usando como exemplo as pandereteiras de Mos. Despois, Rosario Álvarez, presidenta do CCG; Pablo Sánchez Ferro, director do Arquivo Histórico Provincial de Ourense; máis os comisarios da exposición, Luciano Pérez Díaz e Suso Vaamonde Manteiga, inaugurarán a mostra que se pode visitar ata o 8 de maio.

Cómpre reformular os mecanismos de apoio público nos programas de danza e das artes performativas para incrementar a súa presenza nas catro provincias galegas. É unha das ideas que se achegan no informe Iniciativas independentes de apoio á investigación e creación en danza e artes performativas en Galicia promovido pola Sección de Música, Artes Escénicas e Audiovisuais do Consello da Cultura Galega (CCG) e o Centro de Arte da Fundación María José Jove. Rosario Álvarez, presidenta do CCG; Felipa Jove Santos, presidenta da Fundación María José Jove; Susana González, directora do Centro de Arte e da Colección FMJJ; e Natalia Balseiro, membro da sección de Artes Escénicas, Musicais e Audiovisuais do CCG abriron a xornada na que se presentou este informe. No marco da sesión responsables institucionais, profesionais e persoas impulsoras de proxectos independentes abriron un espazo de diálogo arredor do ecosistema actual da creación contemporánea en Galicia. O informe xa se pode descargar desde o web do CCG.

“Recoller a memoria oral desde a escola: experiencias e retos” é o titulo da xornada coa que o Consello da Cultura Galega (CCG) pon o foco no valor pedagóxico e cultural das iniciativas educativas centradas na recolla da oralidade popular en Galicia. Responsables e estudosos de diferentes iniciativas como as Escolas Proval ou o Cancioneiro escolar urxente do concello de Rianxo explicarán os seus proxectos na sesión que terá lugar o xoves 9 de abril (a partir das 16:00 horas). Xavier Groba González, Tereixa Otero Dacosta e Ramón Pinheiro Almuinha coordinan esta sesión presencial que tamén se pode seguir en directo desde o web e a nosa canle de YouTube.

A Sección de Creación e Artes Visuais Contemporáneas do Consello da Cultura Galega (CCG) achégase, no marco do ciclo “Revisando a nosa arte”, a unha voz imprescindible para entender o desenvolvemento das prácticas artísticas contemporáneas en Galicia. “Alberto González-Alegre. Que non pare a música!” é o título da xornada que busca render homenaxe, activar a memoria e reflexionar sobre a relevancia do seu legado desde a súa cidade natal, Vigo, e da man de xestores, críticos e profesionais cos que mantivo unha estreita colaboración. Paula Cabaleiro e Ángel Cerviño coordinan esta cita presencial que terá lugar en Vigo (MARCO, 7 de abril, 17:00 horas). Non se emite en directo, será gravada e subirase posteriormente ao web e canle de Youtube da institución.

A Sección de Artes Escénicas, Musicais e Audiovisuais do Consello da Cultura Galega (CCG) e o Centro de Arte Fundación María José Jove (FMJJ) organizan o vindeiro mércores, 8 de abril (sede da FMJJ, A Coruña, a partir das 11:00 horas) unha xornada para coñecer a situación do ámbito da danza e das artes performativas en Galicia. A sesión, na que se presentará un informe sobre iniciativas independentes neste eido, servirá de encontro entre responsables institucionais, profesionais da xestión cultural e persoas impulsoras de proxectos independentes co obxectivo de compartir coñecemento e abrir un espazo de diálogo arredor do ecosistema actual da creación contemporánea en Galicia.

O Álbum de Galicia vén de incorporar a biografía de África Leira Sanmartín (Ferrol, 1948 – Burela, 2025), unha das figuras máis singulares do activismo social, político e internacionalista galego das últimas décadas. Mercedes Teixeiro e Luísa Cuevas son as autoras da entrada na que a definiron como “activa e combativa, transgresora e subversiva”.

Non mirar ao sol sen anteollos homologados, evitar desprazamentos innecesarios, planificar as viaxes e prever retencións ou organizar puntos de observación seguros e accesibles con servizos e control de aforo. Son algunhas das propostas do documento “Esperando a eclipse total de sol. Recomendacións para as administracións públicas e a cidadanía” que un grupo de expertos en astronomía, meteoroloxía, divulgación científica e saúde visual elaboraron para unha visualización segura da eclipse total de sol do vindeiro 12 de agosto. A presidenta do CCG, Rosario Álvarez, e o coordinador desa comisión de expertos que elaborou o documento, Jorge Mira, destacaron na presentación as medidas para “vivir con seguridade un fenómeno que traerá desprazamentos masivos xa que é unha oportunidade única”. Ademais, lembraron que o vindeiro 30 de abril o sol se situará nunha posición semellante á do día da eclipse, o que permitirá realizar probas e ensaios previos.

O Arquivo da Emigración Galega do Consello da Cultura Galega (CCG) vén de poñer a disposición da cidadanía material documental dixitalizado dunha das institucións máis relevantes e pioneiras da colectividade galega en Cuba e do asociacionismo galego no exterior: Hijas de Galicia. Sociedad de Asistencia Sanitaria y Protección a la Mujer y al Niño. A acta fundacional, estatutos, regulamentos, memorias, recibos de pagamento de cotas, libros de actas… son algúns dos documentos que se soben á rede no marco do proxecto “Memoria documental das sociedades da emigración galega”, que ten como obxectivo poñer en valor estes fondos documentais para ofrecer un mellor coñecemento e comprensión da traxectoria da emigración galega.

O lanzamento ao espazo do satélite Xatcobeo ou o establecemento do Polo Aeroespacial de Galicia son algúns dos pequenos fitos no ámbito da enxeñería da aeronáutica e do espazo en Galicia. Sobre eles falarase na terceira edición dos “Diálogos Interxeracionais”, programa promovido pola Sección de Ciencia, Natureza, Tecnoloxía e Sociedade do Consello da Cultura Galega (CCG) para promover vocacións científicas. Javier Méndez Zunzunegui coordina este proxecto que xuntará este xoves no IES de Nigrán á primeira enxeñeira aeronáutica española, Isaura Clavero Paradiñeiro, coa cofundadora e directora executiva de UARX Space; Yanina Hallak Fiorenza; e a exalumna da primeira promoción do Máster en Enxeñaría Aeronáutica e do Espazo da Universidade de Vigo, e Claudia Álvarez Souto. A presidenta do CCG, Rosario Álvarez; a coordinadora da sección, Elena Vázquez Cendón; o coordinador do proxecto e a, dinamizadora da biblioteca do IES Val Miñor, Susana Díaz abrirán a sesión.

Víctor Sampedro Blanco (Viveiro, 1965) leva anos analizando a propaganda e a desinformación na democracia. É o protagonista da sesión do ciclo “Pensarmos”, que organiza a Sección de Pensamento do Consello da Cultura Galega (CCG) este xoves 25 de marzo (na sede da institución, ás 18:00 horas). Baixo o título “O poder da mentira: como combater a pseudocracia”, ofrecerá unha intervención en diálogo co xornalista e especialista en comunicación política Marcos S. Pérez Pena. A cita está coordinada por Celia Pereira Porto e poderá seguirse en directo desde o web institucional e a súa canle de YouTube.

Amparo Segarra converteuse, nos últimos anos, nunha referencia da reconstrución do discurso feminino dende o período de entreguerras, o exilio e o retorno a España. Xunto co seu home, Eugenio Granell, configuraron unha das máis destacadas coleccións de arte de vangarda e un dos legados máis importantes do país. Sobre a dimensión da súa figura falarán Susana Cendán Caaveiro, Carmen Gaitán Salinas, Lorena Rodríguez e Rosario Sarmiento Escalona na xornada “Amparo Segarra. Corpos de papel”. A cita está coordinada por Eduardo Valiña e insírese no ciclo “Revisando a nosa arte”. A presidenta, Rosario Álvarez, a coordinadora da Sección de Creación e Artes Visuais Contemporáneas, Paula Cabaleiro; xunto co coordinador da sesión inauguran a cita que terá lugar este mércores 25 de marzo (17:00 horas). Pode seguirse en directo a través do web e da canle de YouTube do CCG.

A Comisión Técnica de Xestión e Políticas Culturais do Consello da Cultura Galega (CCG) organiza este martes no Museo Etnográfico de San Paio de Narla en Friol (a partir das 17:00 horas) a primeira sesión do programa “Migracións e Dereitos Culturais. Comunicación e Cultura de Paz”. É a posta en marcha dun proxecto que pretende estudar a situación real do acceso á cultura na nosa comunidade. A primeira das cinco sesións programadas contará cunha vintena de iniciativas que contribuirán a dar a coñecer a situación real das migracións e o dereito de acceso á cultura. A presidenta do CCG, Rosario Álvarez; a coordinadora da comisión, Paula Cabaleiro; unha das tres coordinadoras do programa, Encarga Lago; máis a deputada de Cultura na Deputación de Lugo, Iria Castro; abren esta sesión de traballo que é pechada ao público.

A xornada “Non hai fronteiras (ou si?): xornalismo e literatura nas Letras Galegas”, organizada pola Sección de Lingua, Literatura e Comunicación do Consello da Cultura Galega (CCG) reuniu en Santiago de Compostela a destacadas voces do ámbito literario e xornalístico galego para reflexionar sobre as conexións entre ambos campos. “Poderíamos falar destes temas en calquera momento, pero quixemos facelo coincidir tamén coa figura de Begoña Caamaño, homenaxeada nas Letras Galegas 2026, que transitou ambos universos” apuntou Rosario Álvarez, presidenta do CCG, na inauguración xunto con Dolores Vilavedra, coordinadora da sección; e con Marta Veiga, coordinadora da xornada.

Que pode ter de literario unha columna de opinión ou unha reportaxe? Existe unha escrita novelesca atravesada polo estilo xornalístico? Son algunhas das cuestións que pretende responder a xornada “Non hai fronteiras (ou si?): xornalismo e literatura nas letras galegas” que organiza este luns 23 de marzo (19:45 horas) a Sección de Lingua, Literatura e Comunicación que coordina Dolores Vilavedra. Marta Veiga Izaguirre é a responsable desta sesión que contará coa presenza de Manuel Rivas, Ledicia Costas, Ismael Ramos, María Solar e Santiago Jaureguízar, entre outros nomes de literatura e do xornalismo. A xornada, que se pode seguir en directo desde o web e a canle de YouTube, aborda a conexión entre literatura e xornalimo a partir da figura de Begoña Caamaño, homenaxeada este ano co Día das Letras Galegas.

Cénit é unha das publicacións xurdidas no marco da sociedade de Hijas de Galicia na Habana, activa entre 1938 e 1960. Preto dunha vintena de números desta cabeceira incorpóranse neste mes de marzo ao “Repertorio da prensa da emigración galega”, proxecto que mantén o Arquivo da Emigración Galega (AEG) do Consello da Cultura Galega (CCG).

Javier Méndez Pérez-Fanego (Neda, 1937 – Santiago, 1983) foi un sacerdote e músico relevante que contribuíu a consolidar o galego como lingua de expresión relixiosa e elaborou un repertorio musical cristián que continúa a interpretarse na actualidade. O seu fondo musical foi doado pola súa familia ao Consello da Cultura Galega (CCG) nun acto realizado este mércores no Casino Ferrolano. O sobriño do sacerdote, Pedro Landeira, asinou o acordo de cesión xunto coa presidneta do CCG, Rosario Álvarez, quen destacou que “queremos facilitar unha memoria viva”. No acto estiveron presentes Benito Méndez, teólogo, profesor e canónigo catedralicio; o concelleiro de Cultura do Concello de Ferrol, José Antonio Ponte Far; e tamén o director do Departamento de Música do Secretariado da Comisión para a Liturxia da Conferencia Episcopal Española, Óscar Valado.

A biblioteca do Consello da Cultura Galega (CCG) acolleu esta mañá unha xuntanza que serviu de peche das XVIII Xornadas do Peregrino, centradas na figura de Andrea López Chao (Mondoñedo, 1874 – A Habana, 1954), destacada mestra do galeguismo na emigración. Rosario Álvarez, presidenta do CCG, recibiu a comisión e destacou a importancia deste tipo de homenaxes. Tamén interviron Alberto García, concelleiro de Cultura de Mondoñedo, e Luís Fernández Ansedes, membro da asociación Abrindo Camiño, quen destacaron o carácter transdisciplinar das actividades que se desenvolveron en Mondoñedo, Cuba e Madrid.