Arquivo de noticias do CCG

“De Galicia a América: a chegada a un novo mundo” é o título dunha nova entrega do especial “Historias de ida e volta”, un proxecto web realizado polo Consello da Cultura Galega (CCG), en colaboración coa Secretaría Xeral da Emigración, que pretende difundir material sobre o fenómento migratorio. Nesta ocasión, difúndense unha vintena de fotografías e documentos sobre o momento da chegada dos galegos e galegas a América no século XX.

Luís Seoane (Bos Aires, 1910-A Coruña, 1979) foi un dos intelectuais máis completos da cultura galega. A súa figura, máis coñecida polo seu destacado traballo no ámbito das artes plásticas, cultivou moitas outras facetas. Hoxe, no marco da colección “Clásicos da emigración” que promoven o Consello da Cultura Galega (CCG) e a Secretaría Xeral da Emigración, preséntase Fardel de eisilado, que amosa tamén a súa faceta poética. O profesor de lingua e literatura Gregorio Ferreiro Fente é o encargado do detallado estudo desta obra. Ademais, o CCG enriquece a publicación deste volume, que xa se pode descargar no sitio web da institución, con fotografías procedentes do Arquivo da Emigración Galega.

A Casa dos Poetas de Celanova acolleu esta mañá a inauguración da mostra “O soño cubano da emigración galega”, unha proposta do Consello da Cultura Galega (CCG), coa colaboración da Secretaría Xeral da Emigración, que ilustra a fortaleza, a continuidade e a visibilidade da presenza galega na Habana. A presidenta do CCG, Rosario Álvarez, destacou no acto o “intenso vínculo entre Cuba e Celanova e que ten un dos seus máximos expoñentes na figura de Curros Enríquez”. Unha relación na que incidiu tamén o secretario xeral da Emigración, Antonio Rodríguez Miranda, quen lembrou que “na actualidade viven neste país americano máis de 13.000 descendentes de ourensáns”. O alcalde de Celanova, Antonio Puga, dixo na súa intervención que “sen a emigración galega en Cuba é moi posible que hoxe non só non existise a Fundación Curros Enríquez, senón que probablemente nin existiría a propia casa que hoxe acolle esta mostra”. A exposición estará aberta ata o 24 de xaneiro.

Acidade da Coruña puido desempeñar un papel histórico na navegación marítima. Noséculo XV,Carlos V quixo abrir desde a cidade herculina unha nova ruta para chegar asillas Molucas sen depender do porto de Sevilla. Para iso creou na Coruña a Casada Especiaría e con ela escribiuse a historia dun fracaso. Esta vía político-marítimaxestou catro expedicións que acabaron todas en desastre e da que non queda ningúnrastro na cidade herculina. Este é o relato que se narra en  “Inventio Mundi”, a mostra organizada polo Consello da Cultura Galega e pola Secretaría Xeral de Emigración. Esta exposición, comisariada por Ofelia Rey, inaugúrase este venres 11 na Fundación Barrié.

Esta fin de semana terá lugar unha nova edición do Ares Indiano, unha celebración encamiñada a recuperar, dun xeito lúdico, o pasado emigrante da vila. O Consello da Cultura Galega (CCG) participa nesta cita o sábado 22 coa inauguración da exposición “O soño cubano da emigración galega” e a presentación da edición facsimilar da novela “Como se llega a millonario” do aresá Miguel Bendamio (1873-1938). Ademais, o web do CCG ofrecerá un roteiro por esta localidade seguindo edificios e espazos moi vencellados á emigración.

“Da emigración. Notas d’un galego” é unha novela na que Antón Paz Míguez proxectou as duras condicións vitais e laborais dos galegos e galegas que sobrevivían lonxe da terra. É tamén o cuarto volume da colección Clásicos da emigración coa que o Consello da Cultura Galega (CCG) e a Secretaría Xeral da Emigración recuperan, en edición facsimilar e con estudos introdutorios, obras fundamentais para entender o fenómeno migratorio. O profesor e investigador Xavier Castro Rodríguez é o encargado de facer o estudo preliminar. Xunto coa publicación, o CCG presenta a entrada de Paz Míguez no Álbum de Galicia.

O 28 de xuño de 1936 celebrouse o plebiscito do primeiro Estatuto de Autonomía para Galicia. Doce anos despois, a Federación de Sociedades Galegas, os catro centros provinciais, o ABC de Corcubión, o Centro Betanzos e a Irmandade Galega, conmemoraron esa efeméride coa publicación do texto do Estatuto. Aproveitamos o aniversario para difundir o texto editado pola colectividade galega en Arxentina en 1948 que contén, ademais do Estatuto, unha historia do autonomismo galego.

Detrás de “Cousas gallegas” hai poemas, discursos e outros materiais que o xornalista e avogado Fortunato Cruces publicou en 1923. É tamén o terceiro volume da colección Clásicos da emigración coa que o Consello da Cultura Galega (CCG) e a Secretaría Xeral da Emigración recuperan, en edición facsimilar e con estudos introdutorios, obras fundamentais para entender o fenómeno migratorio. Nesta ocasión o historiador e vicepresidente do CCG, Xosé Manoel Núñez Seixas, é o encargado da análise da obra. Ademais da publicación, o CCG presenta a entrada de Fortunato Cruces no Álbum de Galicia, así como a difusión de diferentes exemplares de “Nova Galicia”, o xornal que dirixiu e que tivo bastante repercusión en Arxentina.

Materiais da pegada da emigración galega

En pleno éxodo migratorio a América, Eduardo Vincenti y Reguera publicou un texto que ofrecía informacións precisas e útiles para orientar aos que xa decidiran marchar. “Estudio sobre migración” foi un texto innovador no formato e atípico no seu contexto que agora o Consello da Cultura Galega e a Secretaría Xeral da Emigración reeditan en formato facsimilar dentro da colección Clásicos da Emigración. A presentación tivo lugar esta mañá a cargo dos responsables desas dúas entidades, Rosario Álvarez e Antonio Rodríguez Miranda, respectivamente, que destacaron a relevancia de poñer á disposición da sociedade unha obra que axuda a entender o fenómeno migratorio. Canda eles estaban o director do Arquivo da Emigración Galega, Xosé Manoel Núñez Seixas, e o autor do prólogo, Raúl Soutelo. A publicación xa se pode descargar deste o web do Consello da Cultura Galega.

O informe coas directrices para a posta en marcha do Museo das Migración Galegas e o Plan Director do Patrimonio Documental das Sociedades Galegas no Exterior son dúas iniciativas elaboradas polo Consello da Cultura Galega e presentadas no XII Pleno do Consello das Comunidades Galegas, celebrado en Santiago de Compostela entre os días 3 e 4 de decembro. Estes dous informes, relevantes para o estudo, preservación e difusión da memoria da emigración galega, figuran como prioritarios nas conclusións elaboradas pola ponencia de cultura deste organismo.

A presidenta do Consello da Cultura Galega (CCG), Rosario Álvarez, inaugurou esta tarde no Museo de Pontevedra a última exposición producida pola institución. Chámase «Inventio Mundi. Galicia nas viaxes transoceánicas. Séculos XV-XVII» e tal e como explicou a presidenta “ten unha dobre condición, a de traer á memoria unha parte importante da historia de Galicia e de homenaxear aos esforzados navegantes galegos que abriron os camiños do mar, atopasen ou non gloria na empresa”. Pola súa parte, o director do museo, José Manuel Rey, destacou que “poucas cidades como Pontevedra terán un pasado tan estreitamente vinculado co mar e darían á Historia tantos navegantes; e poucos museos terán aos mariños e navegantes tan presentes entre as súas coleccións”. A mostra toma un punto de partida, a primeira circunnavegación do planeta, a expedición Magalhães/Elcano cando se cumpren 500 anos da súa partida. Ofelia Rey é a comisaria desta mostra que se pode ver ata o 14 de xaneiro.

O Arquivo da Emigración Galega acaba de facer público o especial “Centro Galego da Habana”, no que destaca o labor social e cultural deste centro, referente da colectividade galega residente en Cuba. A iniciativa dase a coñecer na semana na que o Consello da Cultura Galega revisa a conexión galega coa cidade da Habana a través dun congreso e unha exposición, ao tempo que se celebra o aniversario da creación deste centro en novembro de 1879.

“Hai un vínculo que nos une dunha maneira especial coa Habana” indicou a presidenta do Consello da Cultura Galega, Rosario Álvarez, na inauguración do congreso “A Habana galega: Historia e memorias cruzadas”. A primeira sesión serviu para coñecer a historia galega desta cidade e a pegada cubana na nosa literatura. A cita continúa este venres 8 coa análise dos movementos migratorios entre ambos territorios e as influencias culturais mutuas da man de Pilar Cagiao, Xosé Manoel Núñez Seixas, Cira Romero ou Luis Toledo Sande. Como complemento do congreso, no serán deste xoves inaugurouse no Museo do Pobo a mostra “O soño cubano da emigración galega” (aberta ata o 22 de decembro) que recupera a fortaleza, continuidade e visibilidade da presenza galega na capital cubana. Ademais, o Auditorio de Galicia acolleu o concerto “Foliada Habaneira” a cargo de Alejandro Vargas Trío e Rosa Cedrón.

Galicia ten unha conexión histórica moi especial coa cidade da Habana. Un vínculo que o Consello da Cultura Galega analiza cun programa de actividades que terá lugar mañá en Santiago de Compostela. Pola mañá comeza o congreso “A Habana galega: Historia e memorias cruzadas”; pola tarde, o Museo do Pobo (19:00 horas) acolle a inauguración dunha exposición que recupera a fortaleza, a continuidade e a visibilidade da presenza galega na capital cubana. Pola noite, soarán muiñeiras e danzóns na Foliada habaneira que terá lugar no Auditorio de Galicia (21:00 horas) a cargo de Alejandro Vargas Trío e Rosa Cedrón. Xosé Manoel Núñez Seixas e María Xosé Porteiro son os coordinadores deste programa que chega agora a Santiago pero que arrincou na Habana o pasado mes de outubro.

É a mostra que documenta os últimos momentos da emigración galega a América. “Os adeuses” narra a partida a través de 51 fotografías realizadas por Alberto Martí nos portos de Vigo e A Coruña entre 1957 e 1963. Despois de itinerar en numerosos destinos de España, Portugal e Brasil, chega agora ao Schmidt Center Gallery Public Space da Florida Atlantic University (FAU) onde estará ata o 13 de decembro. A inauguración terá lugar hoxe (5:30 PM, hora local) e estará presente a profesora da Hofstra University, Benita Sampedro Vizcaya.

A presidenta do Consello da Cultura Galega, Rosario Álvarez, reuniuse esta mañá no seu despacho coa cónsul de Cuba en Galicia, Yahima Martínez Millán. Na xuntanza estableceron colaboracións no marco da revisión histórica que o Consello da Cultura Galega está a realizar sobre a relación entre Galicia e a Habana. A presidenta informouna das vindeiras actividades que revisan esta conexión no momento en que se celebra o 500 aniversario da creación da cidade da Habana.

Cúmprese o centenario do nacemento do xornal “Progreso de Asturias”, unha efeméride que o concello de Boal (Principado de Asturias) quixo conmemorar dedicando a III edición do seu habitual simposio sobre emigración á prensa. O Consello da Cultura Galega participou nel esta mañá cun relatorio que se centrou en explicar a imaxe de Galicia na prensa da emigración.