Luciano Fariña Couto

Membro do SEG, foi docente, avogado e especialista en xenealoxía e heráldicaNacido en Cambados o 13 de xaneiro de 1916, e logo de seguir estudos nesta vila, onde foi un activo membro das Xuventudes Católicas que promovía o párroco don Jesús Rodríguez Cadarso, e de aprobar o bacherelato por libre en Pontevedra pasou a Compostela en 1932, onde comezou os estudos superiores no preparatorio de Dereito e Filosofía e Letras.
Coincidiu nos cursos de Filosofía e Letras con Daría González García-Paz, as irmáns Rodríguez Caminero, Juan Astorga e con Raimundo García Domínguez (Borobó) e mantivo amizade con compañeiros doutros cursos, sobre todo con Xurxo Lorenzo e o seu irmán Xaquín, entrando en contacto co Seminario de Estudos Galegos onde pasou a ser socio e membro activo coa lectura do traballo de ingreso o 1 de febrero de 1933, publicado máis tarde en Nós co título Tres estacións de arte rupestre da serra do Leboreiro e compartindo a autoría con Xurxo Lorenzo.
Durante os anos 1933 a 1942 foi Presidente das Xuventudes Católicas de Cambados, desempeñando un activo papel de promoción, participando na VI Asamblea Regional de Juventudes Católicas de 1933 e no Congreso Nacional en Zaragoza no ano seguinte. Esa formación xuvenil deixoulle una fonda pegada ao longo de toda a súa vida.
Durante a guerra civil, logo de ser incorporado a filas en 1937, aparece como persoal administrativo do Sanatorio Antituberculoso Onésimo Redondo en Valladolid, por iniciativa do doutor Luis de Castro (1938-40). En Valladolid, a onde se trasladara no ano 1936, xa que, como outros compañeiros do Seminario de Estudos Galegos, tivo que rematar os seus estudos noutro distrito universitario, licenciose en 1940, presentando unha tese de licenciatura sobre os ladrillos visigóticos con relevos, baixo a dirección de don Cayetano de Mergelina.
Nos cursos 1940-42 foi profesor de Filosofía no Instituto de Ferrol e nos anos seguintes no de Pontevedra (curso 1942 e 43) da mesma materia.
Seguidamente, en 1944, ingresou como funcionario no corpo técnico da Administración do Estado con destino en Madrid, na Vicesecretaría Provincial de Educación y Cultura Popular. Pouco despois, en 1945, accedeu ao Corpo Técnico do Instituto Nacional de Previsión, con destino inicial en Madrid (1945), logo en Barcelona (1946) e finalmente en Ourense, onde se estableceu en 1947 e permaneceu ata 1962, desenvolvendo as funcións de Xefe de negociado e Secretario Técnico Provincial sucesivamente.
Un aspecto importante da súa chegada a Ourense foi o seu reencontro con compañeiros do Seminario de Estudos Galegos, dende o mestre Cuevillas aos amigos Xaquín Lorenzo, Ferro Couselo, Alfonso Vázquez, e Ogando Vázquez. E con algún deles participa nun proxecto que coñecemos a través da correspondencia de Cuevillas con Taboada Chivite, ao que quere incorporar na tarefa: Temos en pranta un estudo en conxunto sobre da Limia… (19/10/1948) ao que engadía días despois: O da Limia é un estudo de conxunto como os que faguia o sempre lembrado e chorado Seminario. Traballaron nel Ferro, Xocas, Alfonso Vazquez, Fariña, Chamoso, Otero e o Conde Valvís… (carta de 25/10/1948), traballos aos que souberon incorporar xente nova (a titulo de exemplo o médico ribadaviense M. Rubén García Álvarez, Carlos Vázquez, Perille), ben coma colaboradores do Museo Arqueolóxico Provincial a través do Grupo Marcelo Macías, ben ao redor de novas andainas culturais como os ciclos de conferencias que organizaban no Orfeón Unión Orensana, no Liceo, novas revistas como Posio. Arte y letras. Así mesmo participou activamente nas excursións que esta última realizou a numerosos monumentos da Provincia co fin de difundir o seu valor patrimonial nos primeiros anos da década dos cincuenta. Tamén traballa nun estudo histórico-artístico sobre o Mosteiro de Montederramo, proxectado inicialmente como tese doutoral, que non chegou a presentar e se conserva inédito.
Reemprenderá os estudos de Dereito, que comezara en 1943 por libre, na Universidade compostelá, licenciándose en 1955, completando previamente os estudos de Graduado Social en 1951, así como os de Perito Mercantil no ano 1956. Paralelamente continuou o seu vencello co ensino, xa que foi Profesor Axudante no Instituto de Ensino Medio (1949-57), e ocasionalmente nos Colexios das MM. Xosefinas e Carmelitas. Tamén foi docente na Escola de Comercio, encargado da cátedra de Xeografía (cursos 1956 a 1958), onde ademais exerceu de Secretario (5 de marzo de 1958/30.9.59) e no Taller-Escola 12 de Octubre, da que foi Director entre o 7 de outubro de 1959 e o 12 de xuño de 1962. Ao mesmo tempo, participou en diversas actividades públicas vinculadas ao seu traballo como persoal na Administración do Estado (Secretaria General Del Movimiento), e foi tamén concelleiro na cidade, no periodo 1960-1962.
En xuño de 1962 trasladouse a Santiago como Xefe da Axencia do INP (Instituto Nacional de Previsión, actual INSS). Nesta cidade retoma vellos contactos, fai un doutoramento en Dereito baixo a dirección de D. Paulino Pedret Casado, integrante do SEG no seu momento, e exerceu como docente na Escuela Social da USC, como Profesor Axudante de Historia Social (1962-63 , 63-64, e 64-65), Axudante de clases prácticas de Derecho Político na Facultade de Dereito (cursos 62-63, 63-64 e 64-65) e de Xeografía na Facultade de Filosofia e Letras no 1965-66.
En 1966 foi trasladado á Coruña onde desempeñou diversas tarefas técnicas no INP, posto no que cesou ao ser nomeado Administrador de Instituciones Sanitarias en Pontevedra dependente da Delegación Provincial do INP por orde de 4 de febrero de 1972. En 1977 reincorporase como funcionario da Administración Civil do Estado ocupando un posto no Goberno Civil de Pontevedra, xubilándose en 1981.
Logo da súa chegada a Pontevedra retomou os estudos de historia de Galicia (Os normandos en Galicia, inédito), e os referidos á heráldica e xenealoxía (polo que xa mostrara curiosidade nos anos mozos no SEG en estreito contacto con Xurxo Lorenzo), colaborando co Museo de Pontevedra, e con diversas entidades culturais como a Asociación Fotográfica de Pontevedra, as Rutas Ciclicistas do Románico, etc. En 1974 participa no Grupo Interdisciplinar ideado polo Instituto de Estudos Galegos Padre Sarmiento, co impulso do abade de Campañó, Rodríguez Fraiz, para un estudo interdisiciplinar da Terra de Montes, seguindo o modelo promovido polas xeiras do SEG, e ao que se incorporaron outros antigos membros como Filgueira Valverde, Antonio Fraguas ou Xaquín Lorenzo, xunto cun amplo grupo de colaboradores.
En 1979 recibe a invitación de Ramón Martínez López para incorporarse ao proxecto que, a iniciativa do Laboratorio de Formas de Sargadelos (segundo idea de Isaac Díaz Pardo e Luis Seoane), promove a recuperación do Seminario de Estudos Galegos pola súa condición de membro activo do Seminario orixinario. Acepta e incorporase á Sección de Arte/Comunicación participando activamente nas diversas reunións realizadas ata 1989.
Unha vez xubilado, retomou o exercicio libre da avogacia e mesmo exerceu como Maxistrado de Traballo, suplente, entre os anos 1988 e 1994, e proseguíu realizando diversos traballos de investigación ata o seu pasamento.

Publicacións

-«Tres estacións de arte rupestre da Serra do Leboreiro», Nós: boletín mensual da cultura galega: órgao da Sociedade Galega de Pubricacións Nós, 115 (1933), 124-132. -«Notas sobre una nueva citania», Boletín del Seminario de Estudios de Arte y Arqueología (BSAA), 6 (1939-1940), 210. -«Notas sobre motivos ornamentales visigóticos: el ladrillo con relieves», Boletín del Seminario de Estudios de Arte y Arqueología (BSAA), 6 (1939-1940), 205-210. -«La legislación de los sínodos diocesanos de Orense en los siglos XV y XVI, sobre los sacramentos del Bautismo, Penitencia, Eucaristía y Matrimonio», [tema da súa tese de doutoramento], Boletín da Universidade de Santiago, 73 (1965), 253-271. -«La nueva legislación sobre participación de las empresas en la gestión de la seguridad social», Boletín del Ilustre Colegio de Abogados de La Coruña, 12 (setembro de 1967), 9-14. -«Notas sobre heráldica y genealogía de algunos linajes del Ribeiro de Avia», Boletín Auriense, 23 (1993), 255-287. -De heráldica galega: [exposición]: Museo Arqueolóxico Provincial de Ourense: abril-maio, 1995. Ourense: Dirección Xeral do Patrimonio Cultural, 1995. -«El calzado en los siglos del románico». En Rodríguez Mouriño, José Antonio (dir.): XVI Ruta Cicloturística del Románico-Internacional: conmemorativo del noveno centenario del císter. Pontevedra: Fundación Cultural Rutas del Románico, 1997; 107-108. -«Los templarios en Galicia». En Rodríguez Mouriño, José Antonio (coord): XVIII Ruta Cicloturística del Románico-Internacional: [6 febrero-17 junio 2000]. Pontevedra: Fundación Cultural Rutas del Románico, 1999; 147-154 -O libro da heráldica galega. A Coruña: Fundación Pedro Barrié de la Maza, 2001. -«Cruces y crucifijos románicos en Galicia». En Rodríguez Mouriño, José Antonio (coord): XIX Ruta Cicloturística del Románico-Internacional: [4 febrero-17 junio 2001]. Pontevedra: Fundación Cultural Rutas del Románico, 2001; 167-169. -Un armorial en pergamino do Museo das Peregrinacións. Ourense, 2023.