Xesús Carro García

Arqueólogo e sacerdote, destacou como pioneiro nos estudos xacobeosNaceu na praza do Toural de Santiago de Compostela o 24 de decembro de 1884, fillo do almacenista Tomás Carro Carro e irmán do médico Santiago Carro García. En 1896 ingresou na Universidade Pontificia Compostelá, recibiu as ordes menores en xuño de 1908, foi nomeado diácono en decembro dese mesmo ano e presbítero en xuño de 1909. En xuño de 1913 nomeárono coadxuntor da parroquia de San Tomé de Ames, e en agosto de 1915 destinárono á colexiata de Santa María de Sar. Despois estivo como presbítero da igrexa de San Froitoso e da de Santa Susana. En 1923 asistiu como padriño de altar á primeira misa de Paulino Pedret Casado. Estudou Dereito Canónico con Leopoldo Eijo Garay.
No ano 1909 recibiu un premio do seminario de Sevilla polo relato «Un paseo en la playa (diálogo entre un seminarista y un lector de la mala prensa»). Colaborou coa Sociedade de Amigos do País, e en 1916 foi nomeado secretario da primeira xunta para a creación dunha sección de estudos de historia e arqueoloxía galega. Afeccionárase a estas materias nos seus tempos de seminarista, da man de Eladio Oviedo Arce. En 1923 deu unha conferencia no Circo de Artesanos sobre a ourivería romana en Galicia e mais sobre o tesouro do castro de Recouso. Despois colaborou con Xosé Filgueira Valverde na creación do museo catedralicio.
Serviu de enlace a historiadores que visitaban Galicia, como os medievalistas estadounidenses Arthur Kingsley Porter e Kenneth John Conant, quen se serviu da fundamental axuda de Carro para a elaboración da súa monografía sobre a Catedral de Santiago The Early Architectural History of the Cathedral of Santiago de Compostela (Harvard University Press, 1926); historiadores da arte como Manuel Gómez-Moreno, cos que mantivo frecuente correspondencia, ou mesmo o reitor da Universidade do Porto, Alfredo de Magalhães. En 1932 axudou a Walter Muir Whitehill na transcrición do Códice Calixtino.
En 1928 ingresou no Seminario de Estudos Galegos, do que dirixiu a sección de Arqueoloxía e Arte. Colaborou na publicación Terra de Melide, de 1936, coa sección «Arqueoloxía relixiosa de Melide», en colaboración con Emilio Camps e Xosé Ramón Fernández-Oxea (Ben-Cho-Shey).
Ao igual que outros membros da xeración Nós formouse noutros países de Europa. Así, con bolsas da Xunta de Ampliación de Estudos fixo estadías en museos de arte e arqueoloxía de Francia e Inglaterra e Alemaña entre 1928 e 1929. Ao seu regreso dunha viaxe por Italia promoveu a creación dunha oficina e padroado de turismo en Santiago de Compostela.
Na revista Nós publicou catro artigos, nos cales xa se deixa ver cal é o seu principal motivo de estudo: a catedral compostelá. Os artigos foron «Unhas estatuas do Pórtico da Groria» (n.º 55, xullo de 1928), «A imaxen pétrea do Apóstol Sant-Iago» (n.º 94, outubro de 1931), «Unha táboa do convento de Belvís» (n.º 101, maio de 1932) e «O botafumeiro da Catedral compostelán» (n.º 109, xaneiro de 1933). Ademais fixo tres recensións, das obras de Pedro Vitorino «Cerámica portuense» (n.º 95, 217), de Justo Pérez de Urbel «La iglesia románica de San Quirce» (n.º 95, 218) e de Eric Maclagan «Medieval alabasters from Naworth Castle» (n.º 108, 232). Nos Arquivos do Seminario de Estudos Galegos publicou tres artigos: «A data da inscripción da Porta das Praterías» (IV, 1932), «O tímpano da capela de D.ª Leonor» (V, 1930) e mais «O tesouro de Foxados» (VI, con Sebastián González).
Logo do golpe de Estado de 1936 procurou salvar material da editorial Nós e mais do Seminario de Estudos Galegos, como algunhas láminas con miniaturas do Códice Calixtino, que o SEG estaba a transcribir. En xaneiro de 1939 foi nomeado apoderado en Compostela do Servizo de Defensa do Patrimonio Artístico Nacional. Coa creación do Instituto de Estudos Galegos Padre Sarmiento en 1944, pasou a ser xefe de Estudos Composteláns e da Peregrinación nesta institución.
Colaborou en diversas revistas, como Compostellanum, as pontevedresas Logos e Spes ou a madrileña Arqueología y Arte, así como no Galician Programme da BBC. En 1951 publicou a Crónica de Santa María de Iria, como anexo V do Cuaderno de Estudios Gallegos, nunha coidada edición con prólogo, anotacións e glosario.
Ingresou na Real Academia Galega o 27 de xullo de 1941, a proposta de Manuel Casás Fernández, Ángel del Castillo López e Alejandro Barreiro Noya. Ese día tivo lugar no paraninfo da Universidade de Santiago a cerimonia de ingreso de dezanove académicos de número, mais no acto só se deu lectura ao discurso La mitología del agua en noroeste hispánico, lido por Fermín Bouza-Brey en nome de todos. Xa en xaneiro de 1925 fora nomeado membro correspondente da RAG. Foi tamén membro do Instituto Español de Estudios Medievales e membro correspondente da Real Academia de Historia e mais da Real Academia de Belas Artes de San Fernando desde 1961. En 1965 ingresou na Orde de Afonso X o Sabio, e en 1971 foi nomeado fillo predilecto de Santiago de Compostela.
Faleceu en Santiago de Compostela o 8 de decembro de 1973, e foi soterrado en Boisaca.
Bibliografía

Bibliografía primaria Monografías: Las catedrales gallegas. Buenos Aires; Ediciones Galicia, 1950. (Inclúe unha colección de láminas). Estudios jacobeos: arca marmórica, cripta, oratorio o confesión, sepulcro y cuerpo del Apóstol. Santiago de Compostela: Instituto Padre Sarmiento de Estudios Gallegos, 1954. A pelengrinaxe ao Xacobe de Galicia. Vigo: Galaxia, 1965.
Artigos en Cuadernos de Estudios Gallegos «Un nuevo relieve románico compostelano» (I, 1944) «Miniaturas de un cantoral de San Martín Pinario y su archivo» (VII, 1947) «El palacio y la torre de D. Berenguel en la cabecera de la Catedral de Santiago» (XI, 1948) «La escritura de concordia entre D. Diego Peláez, obispo de Santiago, y San Fagildo, abad del Monasterio de Antealtares» (XII, 1949) «La imagen sedente del Apóstol en la Catedral de Santiago» (XV, 1950)
Outros artigos «Un anillo signatario ibérico»; «La monumentalidad de Galicia»; «Un café en Santiago en 1812»; «El cuchillo del Apóstol Santiago en la Catedral»; «El Apóstol Santiago patrón de pescadores, marineros y navegantes»; «Las figuras de la Pasión de Cristo en la fachada de las Platerías»; «La construcción de la actual Basílica»; «Las esculturas empotradas de la Puerta Santa»; «El almenado de la Catedral de Santiago de Compostela»; «La Catedral de Santiago es también Basílica»; «De la dignidad del altar mayor de la Catedral de Santiago»; «La Cruz dos Farrapos»; «El cordón del Apóstol»; «El camino de Santiago»; «Efigies de Santiago ecuestre en Compostela».
Bibliografía secundaria Carro Otero, Jośe (1965): «Notas bibliográficas de D. Xesús Carro García», La Noche, (17 de abril), 12. Couceiro Freijomil, Antonio (1951): Diccionario bio-bibliográfico de escritores. Santiago de Compostela: Bibliófilos Gallegos, 1951; I, 234-235.