Álbum de Galicia
En xaneiro de 2020 o Consello da Cultura Galega presentou o Álbum de Galicia, unha colección dixital de biografías de persoas que destacaron en moi diversos ámbitos: a sociedade, a ciencia, a cultura ou a empresa. A idea é dar visibilidade e perspectiva de conxunto ás numerosas mulleres e homes, xa finados, que contribuíron de maneira significativa á sociedade galega ao longo da súa historia. En moitos casos, seguen a ser grandes descoñecidos para o público de todas as idades, de dentro e de fóra do país.As biografías do Álbum de Galicia están enriquecidas con material documental, referencias bibliográficas e contidos multimedia que permiten coñecer a obra das persoas divulgadas, pero tamén a produción intelectual existente sobre elas. Os textos e materiais están producidos por persoas expertas e son unha fonte rigorosa para acceder á vida e obra destes persoeiros. Ademais, o Álbum de Galicia permite explorar a presenza das persoas biografadas nos fondos documentais dixitalizados do Consello da Cultura Galega. O Álbum de Galicia é, xa que logo, o punto de acceso que ofrece a entidade para coñecer toda a súa produción divulgativa e investigadora ao redor de cada unha das figuras.
Visita o Álbum de Galicia
Álbum de Galicia
Colectivo María Castaña
Xoves, 07 de marzo de 2024consellodacultura.gal
Difusión
Colectivo María Castaña
consellodacultura.galColectivo María Castaña
Álbum de GaliciaO Colectivo María Castaña estivo integrado por seis profesoras de ensino medio. Mantivo a súa actividade entre os anos 1991 e 2001, durante os cales a agrupación desenvolveu un importante labor a prol da visibilización das mulleres na historia. Foi “un traballo común, que supuxo unha importante contribución e un avance para o ensino”, mais tamén para a procura “dun mundo máis xusto, igualitario e crítico”, no que se eliminase “a visión androcéntrica e patriarcal da historia da humanidade e de todas as súas manifestacións”. Así o indica Guillermina Domínguez Touriño, integrante do colectivo e autora da entrada que se incorpora hoxe ao Álbum de Galicia, a colección dixital de biografías que mantén o Consello da Cultura Galega (CCG).
O xermolo do Colectivo María Castaña sitúase no IES Santiago de Compostela no inicio do curso académico 1991-1992. Nese momento, as docentes María do Carme Alvariño Alejandro, Mercedes González González e Guillermina Domínguez Touriño, que se acababa de incorporar ao cadro de profesorado do centro, puxeron en marcha un proxecto para revisar co alumnado do último curso da ESO e de primeiro de bacharelato a prostitución das mulleres a través de textos históricos e historiográficos. Buscaban, deste xeito, “traer para a memoria e a historia o lugar ocupado polas mulleres”, explica Guillermina Domínguez. “Tratábase de visibilizalas, de dar a coñecer o sometemento e as discriminacións das que sempre foron obxecto simplemente polo feito de seren mulleres, de discutir o patriarcado, o androcentrismo e o sexismo e a súa persistencia a través da historia e na historiografía”, continúa. Co fin de ampliar ese proxecto inicial, investigaron e propuxeron talleres con compañeiras doutros ámbitos, o que resultou na incorporación de Isabel Rodicio Rodicio (IES Lamas de Abade), María José Domato Búa (IES de Teis) e Margarita Lobato García (IES de Porto do Son).
Xa co colectivo formado, optaron polo nome de María Castaña “por ser parte dunha ‘lenda’ galega, que non era tal e así estaba documentado, e por pertencer a unha transmisión oral a través das mulleres”, indica Guillermina Domínguez. Con respecto á estrutura, decidiron facer unha división do traballo con base en catro etapas históricas (Idade Antiga, Media, Moderna e Contemporánea) e asignarlle a cada unha das integrantes a área de coñecemento na que era especialista. Nas reunións que desenvolvían semanalmente, “facían posta en común, compartían avances, acordaban criterios de selección dos textos, das cuestións para o alumnado e das tarefas encomendadas”, tal e como se subliña na entrada do Álbum de Galicia.
Entre as actividades do colectivo, cómpre mencionar a elaboración de Materiais para unha visión non androcéntrica da historia e Muller e traballo, dúas publicacións de 1995 destinadas ao ámbito académico e que recibiron nese mesmo ano e ex aequo un dos premios nacionais Educación y Sociedad do Ministerio de Educación y Ciencia. Posteriormente, en 1997, saíu do prelo o libro As mulleres na historia, elaborado con base nos materiais que compilaran as integrantes do colectivo para a docencia de Historia e co que pretendían “encher os ocos que deixaban os libros de texto, os currículos ou as programacións”, afirma Guillermina Domínguez. A isto súmase a impartición de seminarios, talleres e conferencias tanto dentro como fóra de Galicia, así como a elaboración das separatas “As mulleres creadoras” e “Vida familiar no século XIX. Tratamento iconográfico” para a cabeceira Pontevedra. Revista de Estudios Provinciais. Estas poden consultarse entre os materiais que se inclúen na súa entrada do Álbum de Galicia.
En 1999, o colectivo participou no volume coordinado por María Xosé Rodríguez Galdo e editado polo Consello da Cultura Galega Textos para a historia das mulleres en Galicia. Tras esa colaboración, “as reunións fóronse espallando no tempo”, apunta Guillermina Domínguez, o que, unido ao aumento dos “proxectos nos que cada unha [das integrantes] se implicaba de xeito individual”, levou a que o Colectivo María Castaña cesase a súa actividade no ano 2001.
Álbum de Galicia
En xaneiro de 2020 o Consello da Cultura Galega presentou o Álbum de Galicia, unha colección dixital de biografías de persoas que destacaron en moi diversos ámbitos: a sociedade, a ciencia, a cultura ou a empresa. A idea é dar visibilidade e perspectiva de conxunto ás numerosas mulleres e homes, xa finados, que contribuíron de maneira significativa á sociedade galega ao longo da súa historia. En moitos casos, seguen a ser grandes descoñecidos para o público de todas as idades, de dentro e de fóra do país. A día de hoxe, o Álbum conta con máis de 710 entradas, das cales as máis recentes son as de Emilio Pita, Xosé Conde Corbal, Fely Manzano e José Gil Gil.
As biografías do Álbum de Galicia están enriquecidas con material documental, referencias bibliográficas e contidos multimedia que permiten coñecer a obra das persoas divulgadas, pero tamén a produción intelectual existente sobre elas. Os textos e materiais están producidos por persoas expertas e son unha fonte rigorosa para acceder á vida e obra destes persoeiros. Ademais, o Álbum de Galicia permite explorar a presenza das persoas biografadas nos fondos documentais dixitalizados do Consello da Cultura Galega. O Álbum de Galicia é, xa que logo, o punto de acceso que ofrece a entidade para coñecer toda a súa produción divulgativa e investigadora ao redor de cada unha das figuras.
O Álbum de Galicia é o resultado da unificación das coleccións biográficas temáticas do Consello da Cultura Galega, nas que desde o ano 2005 se publicaron álbums sobre a muller, a ciencia ou a emigración, entre outros.