18/06/1972 Carta de Carlos M. Rama a Lois Tobío desde Chile sobre o seu episodio cardíaco e a represión no Uruguai, 18 de xuño de 1972 / Colección: Carlos M. Rama – Lois Tobío / FONDOS DOCUMENTAIS / CONSELLO DA CULTURA GALEGA

Proxecto Epístola

Agrupación de coleccións epistolares para a páxina institucional do Consello da Cultura Galega.
Colección: Carlos M. Rama – Lois Tobío

Carta de Carlos M. Rama a Lois Tobío desde Chile sobre o seu episodio cardíaco e a represión no Uruguai, 18 de xuño de 1972

18/06/1972 Rama conta que o 31 de marzo tivo un episodio cardíaco, diagnosticado como insuficiencia coronaria, e que, por recomendación médica de tranquilidade —imposible en Montevideo—, decidiu vir coa súa filla a fins de maio a Chile, que lle parece un oasis de paz onde se dedica ao neto, le, escoita música e sobre todo escribe; recorda que o seu irmán Ángel tamén é cardíaco e que dese mal morreron os seus pais novos. Describe a terrible situación do Uruguai: uns tres mil presos, cárceres e cuarteis cheos, tortura e drogaxe de rapaces para atopar uns trescentos tupamaros, e a protesta da Igrexa e do Sindicato Médico; teme que os militares, que toman o poder por primeira vez, lle collan o gusto. Contempla instalarse definitivamente en Chile, onde Ruth os pode hospedar. Anuncia que escribe un volume sobre o revisionismo histórico do nacionalismo latinoamericano e que iniciou os trámites de xubilación. Nas posdatas indica que a economista brasileira cancelou a súa xira e que publicou un texto sobre as eleccións en «Les Temps modernes».
Compartir en

CARLOS M. RAMA — CORONEL ALEGRE 1340 - Tel. 780582 — MONTEVIDEO - URUGUAY

JUNIO 18, 1972 en Santiago de Chile

Querido Luis:

Recibo aquí tu carta del 5 de junio que te agradezco. Yo también los tengo siempre muy presentes en mi pensamiento, y recuerdo nuestra amistad con cariño y emoción.

Sabrás que tuve el 31 de marzo un episodio cardíaco, del que me diagnosticaron insuficiencia de las coronarias. Después he estado con dolores anginosos. Me recomendaron tranquilidad, (cosa imposible en estos momentos en Montevideo) y decidí venirme con mi hija a fines de mayo. Viniendo del Uruguay esto me parece como un oasis de paz, y me dedico al nieto (que está inmenso), leo, escucho música y ante todo escribo. Me han prohibido por el momento clases, y evito actividades que puedan comprometer mi salud. Como recordarás también mi hermano Angel es cardíaco, y de esa dolencia murieron nuestros padres bastante jóvenes. Explicablemente estoy aprensivo, (o se dice aprenhensivo?).

Como tu dices lo del Uruguay es terrible. Actualmente hay unos 3 mil presos y está colmada la capacidad locativa de cárceles y cuarteles. Han prendido solamente unos 300 tupas, pero para poderlos encontrar han torturado, amenazado y drogado millares de chicos, y otros que ya no son tales. La Iglesia termina de hacer una protesta, y también así se ha pronunciado el Sindicato Médico. El temor es que los militares, que por vez primera toman el poder en sus manos, se aficionen al mismo. (X)

Yo hice que J. se viniera conmigo hace dos días y traeré también a Rodrigo que está terminando su semestre en 4º liceal. Contemplamos la posibilidad de instalarnos en Chile definitivamente. Afortunadamente Ruth nos puede hospedar en su casa que es muy grande, situada en un barrio residencial muy agradable y cerca de la cordillera nevada de los Andes.

Yo escribo un volumen sobre El revisionismo histórico del nacionalismo latinoamericano, un texto algo teórico, pero tal vez útil. Tengo otras cosas entre manos, y he comenzado mis trámites jubilatorios, aprovechando de las benditas leyes sociales uruguayas.

Espero, ahora más, que no dejes de escribirnos, y reciban todos Uds. un cariñoso saludo de quienes siempre les recuerdan, y hoy les comprenden tal vez mejor, sus años en el Uruguay. Tuyo
[sinatura: Carlos]

PD: La economista brasileña canceló su gira por España. Gracias de todas maneras.
(X) Sobre las elecciones, etc. publiqué un texto en "Les Temps modernes", y me dicen que lo reproduciría "Cuad. para el diálogo" de esa ciudad.
dirección: Ruth Rama (para Carlos) Div. Estadística CEPAL-ONU. Stgo. de Chile

FICHA DOCUMENTAL
  • Forma parte do conxunto:
  • Colección: Carlos M. Rama – Lois Tobío
  • Data:
    18/06/1972
  • De:
    Carlos M. Rama
  • Para:
    Lois Tobío Fernández
  • Orixe:
    Santiago de Chile
  • Destino:
    Madrid
  • Ficha descritiva:
    Carta mecanografiada con membrete impreso «Carlos M. Rama, Coronel Alegre 1340 - Tel. 780582, Montevideo - Uruguay» (tinta laranxa), unha folla. Data «JUNIO 18, 1972 en Santiago de Chile». Encabezamento «Querido Luis». Sinatura autógrafa, posdatas e enderezo manuscritos. Remitente: Carlos M. Rama; destinatario: Lois Tobío.
  • Localización física:
    Arquivo da Emigración Galega
  • Notas:
    Carta mecanografiada con membrete impreso de Rama e sinatura autógrafa. Documento de interese para a biografía de Rama (enfermidade coronaria e exilio en Chile) e para a historia do Uruguai (represión militar e tupamaros en 1972). «J.»: Judith, esposa de Rama; «Rodrigo»: fillo; «Ruth»: filla, na CEPAL. «tupas»: tupamaros.
  • Metadatos: