|
|
Ver
Transcripción da Alumnado e mestres da Escola da Tenencia
O testemuño de Manuel Varela Casteleiro —mariñeiro redense dos que nunca volveron á terra— ilustra moi ben as circunstancias de moitos rapaces de Redes que non podían asistir ás clases de maneira continuada, o ambiente laico e a introdución dos adiantos tecnolóxicos na escola aos que, talvez, non se lles sacaba o máximo proveito:
«Fun algo á escola, que por certo era galeguista cen por cen; a aula dos nenos chamábase “Curros Enríquez”, e a de nenas, “Rosalía de Castro”. Pagábana dende Cuba, e nada de purgatorio, nin arcanxos, nin trinidade, que son cousas de cada un na súa casa, pero non da escola, digo eu. Eso sí, un día chegóu unha máquina de coser e outra de escribir, e anque non se lles deu moito uso alegróunos aquelo e falamos dos veciños que andaban por Cuba e se acordaban de nós… Pero, cada probe, chacho, enterra a seu pai como pode, e eu iba á escola cando chovía, e no bo tempo laboriscaba no agro ou botando a rede […]» (extracto das entrevistas realizadas por Xosé Neira Vilas para o seu libro Galegos no Golfo de México).
Nesta imaxe pódese observar o grupo escolar de alumnos e alumnas da Escola da Tenencia, patrocinada pola Sociedad Instructiva Redes y Caamouco. Os discentes de todas as idades, uniformados co mandil escolar, posan para o fotógrafo diante das bandeiras de España e de Cuba.
|
| 1915-00-00 |
|
Ver
Transcripción da Inauguración da Escola da Tenencia, Redes, concello de Ares, 1915 en 00/00/1915
No ano 1912, o presidente da delegación de Caamouco, representando a Agrupación Instructiva de Redes y Caamouco da Habana, asina a compravenda do predio de dous ferrados e medio chamado A Tenencia, por un valor de 1604 pesetas. Esta entidade promotora tiña a intención de construír alí un edificio escolar que ofrecese contidos educativos novidosos aos rapaces e rapazas da zona, cos mellores materiais e nunhas óptimas condicións de aprendizaxe. En 1913 asínase o contrato de obra, que estivo a cargo de José Calvo Pérez. Finalmente, a construción da escola levouse a cabo por un valor de 18 060 pesetas.
O 8 de agosto de 1915 as aulas abriron a súas portas a 150 alumnos, e D. Eugenio Vidal e Dª Esperanza Iglesias foron os mestres encargados do ensino. O plan de estudos estaba suxeito a materias como: Lectura, Escritura, Aritmética, Historia e Xeografía, Agricultura, Xeometría, Contabilidade Mercantil, Labores etc. Ademais, recibían coñecementos de fisioloxía, astronomía ou hixiene, por petición da sociedade fundadora. A fermosa edificación alberga na actualidade a Agrupación Instrutiva de Caamouco.
Nesta imaxe aparecen os membros da delegación da sociedade promotora en Caamouco: Nicolás Noche, Francisco Bello, Antonio Bello, Daniel Villar e os mestres Esperanza Iglesias e Eugenio Vilar. Deixamos aquí un fragmento do discurso pronunciado polo secretario da Sociedad de Instrucción Redes y Caamouco, E. Busqués (publicado na sección «Baturrillos», a cargo de Joaquín N. Aramburu, no Diario de La Marina, 27 de outubro de 1917). Este extracto ilustra sentimentos, desexos e accións:
«[…] obra hermosa, que un pequeño número de hombres trabajadores —casi todos pescadores de La Habana— han sabido realizar con patriotismo y amor a la niñez, respondiendo así al noble pensamiento que hace tiempo expusieron a sus convecinos unas cuantas personas de buena voluntad.
Todos los que aquella aldea estábamos convencidos de lo deficiente o casi nula que resultaba allí la enseñanza oficial. Y al hacerse público el propósito, acudimos al llamamiento y a los pocos años de habernos constituido en sociedad, vemos realizados nuestros deseos, teniendo un edificio propio que ha costado cuatro mil duros, y sabiendo que todos los niños de la parroquia llenan las aulas, para cuyo, para cuyo sostenimiento recaudamos recursos suficientes. […] Todo esto lo hemos estado haciendo en silencio, sin alardes, sin jiras y sin bombos de prensa: simplemente contribuyendo todos los hijos de Redes y Caamouco a las colectas con lo que ha permitido la fuerza económica de cada uno».
|
| 1920-00-00 |
|
Ver
Transcripción da Regulamento social da Agrupación Instructiva Redes y Caamouco, A Habana, 1920 en 00/00/1920
Desde principios do século XX a creación dun movemento cultural activo, por parte dos emigrantes galegos residentes en América, viuse materializada a través da fundación de sociedades de instrución. O fin era común a todas elas: a construción dun espazo educativo no que as novas xeracións tivesen acceso gratuíto aos coñecementos que lles permitisen alcanzar a máxima autonomía posible, cun espírito de liberdade, tolerancia e entrega ao traballo.
A Agrupación Instructiva Redes y Caamouco foi constituída en 1911 por un grupo de veciños de San Vicente de Caamouco residentes na Habana. Este regulamento social, aínda que non é o primeiro, mantén no seu artigo 1 a necesidade de «fomentar y propagar gratuitamente la enseñanza entre los habitantes de Caamouco, Prov. de la Coruña (España) y las Parroquias colindantes, estableciendo las Escuelas de Instrucción y dirección inmediata de una Delegación que al efecto se establecerá en la citada Parroquia de Caamouco». Tamén expón minuciosamente as funcións, obrigacións e dereitos da directiva, dos socios, da delegación de Caamouco, do profesorado e do alumnado.
Os alumnos e alumnas da Escola da Tenencia eran conscientes do que fixeron os seus veciños emigrantes en Cuba polo seu futuro. Foi este o caso de Leopoldo Blanco, natural de Caamouco e nacido en 1908, quen comentou nunha entrevista realizada por Xosé Neira Vilas: «Vir dar a tan lonxe, se cadra para non volver, véndose en figuras cada día para ir vivindo, a cobadazos con todo, e enriba adicarse a xuntar, centavo a centavo, para facer unha escola na aldea de orixe, é cousa de mérito».
|
