Temática: O indiano Pedro Murias e o seu legado na Devesa

Temática: O indiano Pedro Murias e o seu legado na Devesa [10]

Data Material Ver
Data Material Ver
Materialización do soño indiano de Pedro Murias
Ver

Transcripción da Materialización do soño indiano de Pedro Murias

A idea de terra e progreso estaba intimamente relacionada coa experiencia obtida por Pedro Murias no agro cubano. Deixa como legado a fundación da escola agrícola que levaría o seu nome, nunha das mandas testamentarias redactadas por el mesmo con data do 22 de maio de 1892. Alí manifestou estar “deseoso del mayor adelantamiento agrícola de mi patria”. Un centro educativo pioneiro e que “forzosamente” tiña que ser construído dentro dos límites da Devesa, a semellanza da Colonia Agrícola de Ruysselede en Bélxica.
Presentamos aquí algúns planos orixinais que especifican detalladamente varias dependencias da escola, na que se deberían conseguir os obxectivos marcados por Pedro Murias, como o de facer posible a formación técnica e instrumentalización para que a veciñanza adquirise aprendizaxes prácticas sobre labores agrícolas, e a explotación axeitada e rendible do medio agrario. Cada estrutura estaba destinada a cumprir unha función previamente establecida.


Lembranza dos ribadenses á memoria de Pedro Murias, ca. 1934
Ver

Transcripción da Lembranza dos ribadenses á memoria de Pedro Murias, ca. 1934

A comisión delegada da Devesa foi creada pola fundación habaneira en 1919 para ter un maior control sobre as obras e o funcionamento da escola agrícola pois, debido á distancia, era moi difícil desde Cuba organizar os traballos, controlar os gastos e lograr que se impuxesen as súas ideas para a boa marcha do proxecto. Estivo integrada ao longo dos anos por persoeiros políticos e económicos da Mariña, moitos deles emigrantes enriquecidos retornados de Cuba, polo que se pode considerar que a escola agrícola foi tamén obra destes "habaneiros". O seu nomeamento como membros da comisión era unha honra e sentían como un deber axudar para que o legado do indiano chegase a bo fin. Supoñía, ademais, acadar prestixio social e unha reafirmación na elite da comarca. Desde 1934 e ata 1949, a comisión estivo presidida por Ramón Maseda Villamil, emigrante retornado de Cuba.
Nesta imaxe podemos ver varios membros desta comisión delegada con autoridades e persoeiros da sociedade ribadense posando ante o monumento a Pedro Murias.


Clases prácticas de agricultura do alumnado da Escola Agrícola Pedro Murias, anos 20
Ver

Transcripción da Clases prácticas de agricultura do alumnado da Escola Agrícola Pedro Murias, anos 20

No regulamento da fundación habaneira de 1913 aprobouse a organización da escola agrícola e o proxecto pedagóxico que se quería implementar. As materias debían estar relacionadas coa agricultura seguindo os estudos máis modernos e dispoñía de xeito expreso que tiñan prioridade os coñecementos prácticos e aplicables ao medio en que vivían sobre as clases teóricas, con aulas impartidas por enxeñeiros agrícolas. Como vemos, tratábase dun plan moi ambicioso que, de aplicarse, suporía un grande avance na capacitación agropecuaria dos futuros labregos da comarca ribadense.
Pero a realidade foi moi distinta. O primeiro director da escola, Enrique Suárez Couto, cambiou o plan pedagóxico segundo as necesidades que el percibía na comarca. Prevaleceu a gandaría dedicada á produción leiteira, coa mellora das crías a través de cruzamentos con outras razas. Como complemento, a modernización da agricultura estaría baseada na rotación de cultivos das especies máis acordes co clima e o chan da comarca mariñá. Nas terras da escola, o alumnado encargábase da semente cíclica de remolacha, patacas, millo, coles, nabos e avea, moitas veces destinada a alimentar o gando.


Educación activa no agro: alumnos nunha clase práctica, anos 20
Ver

Transcripción da Educación activa no agro: alumnos nunha clase práctica, anos 20

A Escola Agrícola Pedro Murias foi un centro pioneiro, enfocado a abrir o acceso e abano de posibilidades para os rapaces da súa comunidade de orixe. O ingreso na escola garantía a experiencia directa do alumnado nos labores do agro. Os coñecementos prácticos ían engarzados de xeito directo cos teóricos. Esta metodoloxía facía que a aprendizaxe se consolidase sobre os terreos dedicados a tal fin, seguindo de xeito directo todos os procesos, desde a composición e preparación da terra, plantar as sementes, sistemas de rego e drenaxe, ata a colleita dos froitos. En canto á cría dos animais, o seu manexo nas granxas, alimentación e aproveitamento tamén formaban parte do proceso ensino-aprendizaxe do alumnado.


«Velo para crelo»: o coñecemento práctico do que produce a terra
Ver

Transcripción da «Velo para crelo»: o coñecemento práctico do que produce a terra

A aplicación práctica dos coñecementos teóricos era unha premisa ou base para conseguir a aprendizaxe efectiva do alumnado da Escola Agrícola Pedro Murias. O plan de estudos, previamente establecido, contemplaba materias como Análise e Prácticas Agrícolas, Xeoloxía e Mineraloxía Agrícola ou Agrimensura e Nivelación. Materias como Álxebra, Debuxo, Física e Química ou Historia Natural non escapaban do currículo e eran impartidas sempre en relación coa agricultura e gandaría. Porén, o plan de estudos sufriu numerosas modificacións desde que comezou a funcionar a escola agrícola como tal, en 1928. O certo é que as decisións tomadas pola xunta de patróns, encargada de materializar o proxecto do indiano devesán, non foron acatadas con rigor. A idea da creación e posta en marcha do centro sobranceiro que o indiano devesán tiña en mente quedou esvaída por diversas circunstancias.
Para ter un mellor coñecemento sobre a evolución de todo o proceso de funcionamento deste centro de formación agrícola recomendamos consultar a obra de Ana Cabana (2006): Pedro Murias, tabaqueiro na Habana, indiano na Devesa.


O retorno simbólico do filántropo á súa parroquia natal, ca. 1950
Ver

Transcripción da O retorno simbólico do filántropo á súa parroquia natal, ca. 1950

Unha das mandas testamentarias do indiano foi que os seus restos mortais repousasen na súa parroquia natal. Deixou disposta unha cantidade de cartos para a construción dun mausoleo no cemiterio da Devesa, onde debía ter "o repouso eterno", pero este desexo non se realizou ata os anos 50.
A demora está relacionada cos atrancos que se xeraron arredor da construción dun novo camposanto na Devesa. Nos anos 20, os veciños aproban a súa construción e a xunta de patróns da Habana decide que o mausoleo debía erixirse no novo cemiterio. Este non se remata ata os anos 40 e de novo xorde unha polémica entre a fundación e Maximino Debén, sobriño e herdeiro do filántropo, sobre quen debía encargarse do traslado dos seus restos desde a necrópole de Colón da Habana, onde fora enterrado. Esta disputa xudicial tivo amplo eco nos xornais ribadenses. Finalmente será a xunta de patróns quen sufrague o mausoleo por valor de 13 900 pesetas.
O enterro definitivo de Pedro Murias nos anos 50 converteuse nun verdadeiro acto de homenaxe á súa figura e acudiron gran parte da veciñanza, as autoridades locais, membros da comisión delegada e o alumnado da escola que o indiano fundara.


1925-00-00
Acto de colocación da primeira pedra na segunda fase construtiva do recinto escolar Pedro Murias, 1925
Ver

Transcripción da Acto de colocación da primeira pedra na segunda fase construtiva do recinto escolar Pedro Murias, 1925 en 00/00/1925

A grandiosidade do proxecto provocou que a construción dos edificios se levase a cabo en dúas fases. Unha vez rematado o edificio principal, en 1925 comezan as obras doutras edificacións destinadas a almacéns, palleiras, cortes para o gando, vivendas do persoal, talleres e incluso unha estación meteorolóxica.
Para o acto de colocación da primeira pedra desta segunda fase organízase un acto público ao que asisten autoridades e persoeiros vinculados coa emigración en Cuba. Entre eles destaca a presenza de Francisco Pego Pita, indiano natural de Ortigueira, presidente do Centro Galego da Habana e que como tal presidía a xunta de patróns da fundación, como deixara escrito Pedro Murias.


2006-00-00
Monumento dedicado a D. Pedro Murias situado na entrada do recinto escolar, ca. 1930
Ver

Transcripción da Monumento dedicado a D. Pedro Murias situado na entrada do recinto escolar, ca. 1930 en 00/00/2006

En 1929 remátase a construción de todos os edificios que forman a escola agrícola fundada polo filántropo. Como homenaxe e recoñecemento, a xunta de patróns mandou erixir este monumento que lembra a figura do indiano. Na placa pódese ler «La Junta de Patronos de esta escuela radicada en La Habana ha levantado este monumento en honor a la memoria de su fundador Don Pedro Murias y Rodríguez».
O seu desexo de figurar na memoria colectiva dos seus paisanos converteuse nunha realidade e o seu labor benéfico era enxalzado non só na comarca de Ribadeo, senón en toda Galicia. A prensa do momento destaca esta magnífica obra educativa e loa a figura do filántropo Pedro Murias xunto cos legados dos irmáns García Naveira en Betanzos, o ceense Fernando Blanco de Lema ou o verinés García Barbón, entre outros indianos acaso menos coñecidos, que tanto ben fixeron polo progreso da nosa terra.


2006-00-00
Vista xeral das instalacións da Escola Agrícola Pedro Murias no século XXI
Ver

Transcripción da Vista xeral das instalacións da Escola Agrícola Pedro Murias no século XXI en 00/00/2006

A única condición que puxo Pedro Murias para a súa fundación filantrópica foi que debía estar radicada na parroquia da Devesa. A compra deste extenso predio tivo lugar entre 1916 e 1924, período en que a fundación mercou no lugar de Vilaframil unhas 65 parcelas de preto de 15 hectáreas, formado por monte baixo, prados, terreos de labradío e secaño etc. Levou tempo acondicionar os terreos para uso agrícola e gandeiro e para a construción das numerosas dependencias pois houbo que sanear as zonas pantanosas, construír camiños, cavar e repoboar o monte, demoler lindes, instalar mecanismos de regadío... En 1929 o recinto estivo rematado.
O obxectivo principal da escola era impartir ensinanza aos nenos da parroquia e contribuír á difusión das melloras agrícolas e gandeiras entre os labregos da comarca. Labor que continúa hoxe en día. Tras a rehabilitación levada a cabo pola Xunta de Galicia, dispón de terreo para prácticas, aula de lácteos, invernadoiros, alpendre de maquinaria, naves para gando vacún e para instalacións agrarias, talleres, residencia, comedor, laboratorio, sala de informática, biblioteca etc. Os e as alumnas de ciclo medio reciben aulas teóricas e realizan prácticas en empresas do sector agroforestal da comarca. O obxectivo prioritario é animar as novas xeracións a apostar polo rural galego para favorecer o relevo xeracional e a modernización do sector.


2006-00-00
O legado de Pedro Murias na actualidade
Ver

Transcripción da O legado de Pedro Murias na actualidade en 00/00/2006

Tras un longo declive en que o centro educativo chegou a pecharse e as instalacións e os terreos quedaron practicamente abandonados, en 1993 a Xunta de Galicia retoma o proxecto de Pedro Murias. Comeza ese ano a rehabilitación das instalacións e apróbase a creación dun centro de formación profesional dedicado á formación e experimentación agroforestal para que os e as estudantes galegas coñezan de primeira man as novidades do sector e contribúan á modernización e progreso do rural galego. Por suposto, este centro mantén o nome do indiano iniciador do proxecto a comezos do pasado século. Galicia e a comarca da Mariña honran a este filántropo a través da continuidade da súa obra. Cen anos despois, o nome de Pedro Murias permanece na memoria colectiva como un referente nos estudos agrarios de Galicia.


TERMOS CLAVE DO FONDO Persoas: Bobo, MartaCabeza de León, SalvadorCabanas, ConstantinoMurias Rodríguez, PedroBlanco Santiago, CarlosCañas, PilarCela, Camilo JoséAgra Romero, María XoséPeña, Marina de laGarcía Naveira, JesúsRico Verea, ManuelPajares, CarlosFormoso, DavidGarcia, Xose ManuelTena, José Luis deLorenzo Vázquez, RamónNovoa, EmiliaRodriguez, JulioLizancos, PlácidoLago Pita, PabloRamos Garcia, FernandoRios Fernandez, Miguel AngelRivas, SantiagoSánchez Arévalo, JoséFolgueira Portela, MariñaFerreiro, MarianGay, Jose AntonioCarballo Calero, RicardoDoCampo, Xavier P.Outeiriño, ManuelMarquez, FernandoRial, AntonioRajoy, MarianoLapa, Manuel RodriguesGarcía Naveira, JuanGarrido, FernandoLópez Chao, AndreaSoto Alvariño, ElenaPrieto Lois, Jose IgnacioMosquera, FinaNuñez Centella, RamonRegueiro Varela, BenitoTudela, MarianoFernandez Obanza, GuillermoGarcia Bonhome, EmilioSuarez-Vence, JavierArmesto Barbeito, Xosé LuísLopez Cepero, ManoloMosquera, JosefinaPiñeiro, Ramón Temáticas: Mulleres“cartografías” do Álbum de mulleresdeportesHistorias de ida e voltapolíticaFondos de Radio Nacional de España en GaliciaemigraciónremesasÁlbum de GaliciaasociaciónsemigrantesliteraturadereitoA pegada indiana na Mariña lucenseO indiano Pedro Murias e o seu legado na DevesaentrevistaGalegoAres en Cuba: unha emigración mariñeirauniversidadeculturapedagoxíaFondo: Arquivo da Fundación Pública Galega Camilo José CelaO labor filantrópico dos irmáns García Naveira en Betanzos infanciahistoriavídeoProxectorUniversitario100º Aniversario da ABC del Partido de CorcubiónensinoA pegada educativa da emigración galega en AméricasanidadeSecundariociencias da educaciónxustizaMulleres no Álbum de GaliciafilosofíafeminismoLingua. LiteraturaeconomíapescaetnografíatradiciónantropoloxíaagriculturasucesosMinisterio de Educación y Cultura. EspañaEducación. Pensamento. SociedadeFondo: Ramón Piñeiro na Fundación PenzolColección: Manuel Rodrigues Lapa con Ramón Piñeiro

Warning: Unknown: 2 result set(s) not freed. Use mysql_free_result to free result sets which were requested using mysql_query() in Unknown on line 0