A sesión arrincou coa intervención de Rocío Ameijeiras que presentou o seu estudo sobre a representación dos reis de Galicia e León no Tombo A e nas tumbas do Panteón Real da Catedral de Santiago de Compostela, destacando que se “inventou un novo mito que imbricaba á monarquía co apóstolo Santiago que lle interesou a todos, reforzaba o poder real e supuña unha vía de ingresos para a catedral que recadou moitos cartos e cos que se pagaron, entre moitas outras cousas, o propio Pórtico”. Ameijeiras sinalou que o Tombo A constitúe un dos mellores manuscritos de luxo da época, con pan de ouro, lapislázuli e vitela, e que as tumbas reais debían contextualizarse no debate europeo sobre a escultura funeraria medieval. Destacou tamén a complexidade da posta en escena visual, material e textual destes mitos, na que se relacionaban as miniaturas, o pórtico, o coro e a iconografía rexia, equiparando aos reis con figuras bíblicas como David e Salomón. O estudo evidenciou como a monarquía de Galicia e León aproveitou estas representacións para construír unha identidade propia, mostrar o seu refinamento cultural e reforzar a súa autoridade política, nun proceso no que arte, literatura e política estaban profundamente interconectadas.

Após a súa intervención, a investigadora Rosa María Rodríguez Porto destacou o interese que a lenda de Troia espertaba no reino de Galicia durante a baixa Idade Media. “Era un tempo no que as narracións clásicas servían como espello simbólico dos conflitos políticos e sociais do momento” apuntou. Estes textos, lidos en voz alta nas cortes como parte do lecer e da formación aristocrática, convertíanse en ferramentas para o debate moral e político, ao tempo que reforzaban a educación cabaleiresca tanto de homes como de mulleres. Rodríguez Porto analizou os tres manuscritos fundamentais que transmiten a historia da guerra de Troia en linguas peninsulares —castelán, galego e unha versión bilingüe— e que estaban ligados ás liñaxes nobiliarias galegas, en particular á familia Andrade. “Estes códices, producidos e apropiados en contextos distintos revelaban a complexa circulación cultural entre Galicia, Castela e Portugal e amosaban como a nobreza galega utilizaba a tradición clásica para exhibir refinamento, lexitimar o seu papel político e crear unha memoria cabaleiresca propia” engadiu.

Lucía Pereira Pardo (Incipit-CSIC, Santiago) ofreceu os achados que permiten novas técnicas de investigación non invasivas que analizan as pinturas. Durante a súa intervención, explicou como a análise dos materiais pictóricos permite reconstruír o contexto de elaboración dos manuscritos medievais. “Podemos saber cantas persoas participaron, que pasos se seguiron no proceso de elaboracion e mesmo atribuír a súa autoría a diferentes mestres e os pagamento realizados” apuntou. A metodoloxía multidisciplinar que expuxo revelou como as testemuñas materiais contribúen a comprender a produción e a conservación dos manuscritos, enriquecendo a interpretación histórica e artística destes importantes documentos medievais. Completou a investigación sobre os materiais dos códices o profesor Jorge Jiménez López, da Universidad de Zaragoza, quen destacou que os manuscritos medievais acumulan múltiples capas de significado ao longo dos séculos, revelando como a súa recepción, lectura e interpretación varía segundo os contextos históricos. “A través da análise da composición das páxinas, dos folios e dos motivos iconográficos podemos ver que os códices son obxectos vivos, capaces de reinventarse e dialogar co presente desde a súa materialidade e a súa historia” apuntou.
Pola tarde, Francisco Prado Vilar achegou un avance da reconstrución do coro do Mestre Mateo (desmontado da Catedral en 1605). As novas investigacións sobre o seu deseño e programa iconográfico revelan que se trata dun monumento esencial, no só para a historia da música, ao documentar as técnicas creativas que contribuíron ao desenvolvemento da polifonía, senón para a cultura galega e universal. Por vez primeira poderá verse unha reconstrución integral do interior do coro, cos seus 36 sitiais pétreos, ricamente esculpidos e policromados, así como elementos que completan a súa escenografía litúrxica e sensorial: sistemas de iluminación, colgaduras téxtiles e libros manuscritos. Esta presentación constitúe un avance inédito da reconstrución tridimensional completa, tanto do interior como do exterior do coro, que se dará a coñecer nos vindeiros meses no marco do proxecto KosmoTech_1200.

Pechou a sesión Isaac Alonso de Molina cunha conferencia na que falou da man guidoniana e ofreceu unha clase práctica na que ensinou a cantar usando as mans como fixeran no século XII os cantores do coro do mestre Mateo.