Arquivo de noticias do CCG

Na sesión plenaria celebrada no serán deste xoves procedeuse á renovación dos seus membros na quenda de electivos, é dicir, persoas destacadas nos diversos campos da cultura. Incorpóranse Paula Cabaleiro (Cangas do Morrazo, 1986), Jorge Mira (Baio, 1968) e Teresa Nieto e recunca no cargo Xavier Queipo (Santiago, 1957). Foi o primeiro pleno ao que asistiu José López Campos, conselleiro de Cultura, Lingua e Xuventude que recibiu a insignia da institución.

As fortificacións históricas construídas tras a independencia de Portugal, no século XVII, son hoxe un rico patrimonio cultural que se estuda desde diferentes ámbitos académicos. Co obxectivo de explorar e promover o coñecemento e a conservación das paisaxes defensivas transfronteirizas, o Consello da Cultura Galega (CCG) e a Universidade do Minho organizan este venres a xornada A arquitectura fortificada da Idade Moderna como construto da fronteira miñota. A presidenta do CCG, Rosario Álvarez, inaugura esta sesión, que se enmarca no ciclo “Conversas na Raia”, e que nesta ocasión se desenvolve en Vila Nova de Cerveira.

O Álbum de Galicia, colección biobibliográfica que mantén o Consello da Cultura Galega (CCG), acaba de incorporar a entrada de Jenaro de la Fuente Domínguez (Villa de Torquemada- Palencia, 1851 - Vigo, 1922). Xosé Ramón Fandiño é o autor da entrada deste arquitecto que foi unha peza fundamental na configuración da fisionomía arquitectónica do ensanche de Vigo.

“A revolución dos Caraveis sentiuse en Galicia máis perto que noutras zonas do Estado” apuntou Xosé M. Núñez Seixas, vicepresidente do Consello da Cultura Galega no marco da xornada “O 25 de abril e máis nós. Unha ollada galega” que el mesmo coordinou. Unha cita na que historiadores como Ramón Villares e Emilio Grandío (ambos da Universidade de Santiago) e Manuel Loff (Universidade de Braga) incidiron nas diferenzas e semellanzas entre os procesos de transición democrática en Galicia e Portugal. A xornada pechou coas lembranzas de Margarita Ledo e Arturo Reguera, protagonistas e testemuñas directas da revolución que cumpriu neste 2024 cincuenta anos.

Os espazos de xestión comunal teñen unha longa historia en territorios como Galicia. Porén, malia a súa importancia en termos tanto cuantitativos como cualitativos, a dificultade para encadralos dentro do modelo de explotación actual do territorio rural provoca que sexan tamén un foco de conflitos. Así o subliñaron os diferentes expertos e expertas que participaron esta mañá en Casaio na nova sesión do ciclo In Situ dos Encontros Monográficos co Patrimonio Cultural, titulada A materialidade dos espazos comunais. A presidenta do Consello da Cultura Galega (CCG), Rosario Álvarez, destacou na inauguración a importancia de abordar este tema por primeira vez e que debe ser tido en conta á hora de abordar a xestión do territorio. Canda ela, interviñeron as tres persoas coordinadoras da sesión, Lara Barros Alfaro, Rebeca Blanco-Rotea e Carlos Tejerizo, quen subliñou que os espazos de xestión comunal “se conservan mellor en Galicia que noutros sitios de Europa” e que Casaio “é unha zona onde estes espazos foron e son moi importantes a día de hoxe como exemplo de xestión comunitaria do territorio”.

A Sección de Patrimonio e Bens Culturais do Consello da Cultura Galega (CCG), en colaboración coa Asociación Científica Sputnik Labrego e a Comunidade de Montes de Casaio e Lardeira, organiza unha nova sesión do ciclo In Situ dos Encontros Monográficos co Patrimonio Cultural. A cita, que leva como título “A materialidade dos espazos comunais: pasado, presente e futuro das comunidades rurais do noroeste peninsular”, terá lugar este martes, 30 de abril (ás 10:00 horas), nas Antigas Escolas da localidade ourensá de Casaio (Carballeda de Valdeorras). No acto de inauguración intervirá a presidenta do CCG, Rosario Álvarez, xunto con Lara Barros Alfaro, Rebeca Blanco-Rotea e Carlos Tejerizo, coordinadores da xornada. A sesión non se poderá seguir en directo, pero será gravada e subida á hemeroteca do CCG.

Especialistas en historia contemporánea e comunicación de Portugal e de Galicia reflexionan este luns (10:00 horas), na xornada 25 de Abril e nós. Unha ollada galega, sobre as interaccións políticas e culturais que provocou en ambos os territorios a Revolución dos Caraveis, unha das máis emblemáticas do século XX. A xornada, organizada polo Consello da Cultura Galega (CCG) e coordinada polo vicepresidente, Xosé M. Núñez Seixas, é presencial e pode seguirse en directo desde o web e as redes sociais da institución. Ramón Villares, Margarita Ledo, Emilio Ínsua ou Marcos Pérez Pena son algúns dos relatores que participan neste cita.

“A situación de desigualdade das mulleres na arte é un feito que precisa dunha constante reflexión”. Así o subliñou Mónica Alonso, artista plástica e académica da Real Academia Galega de Belas Artes, no marco da xornada As creadoras galegas no século XXI. A cita, que tivo lugar esta tarde na sede institucional do Consello da Cultura Galega (CCG), reuniu artistas plásticas e responsables de museos e coleccións de arte para analizar a posición que ocupan as mulleres na creación galega contemporánea. A presidenta do CCG, Rosario Álvarez, destacou na inauguración que a xornada atende á intersección entre a creación e a análise da presenza e a situación das mulleres. Unha idea na que incidiu Rosario Sarmiento, coordinadora desta cita xunto con Sofía Santos, que aludiu á necesidade de realizar actividades como esta debido a que “aínda segue habendo unha discriminación das mulleres en moitos ámbitos” do sistema artístico actual.

Luísa Villalta (A Coruña, 1957-2004) foi, ademais dunha grande escritora, unha recoñecida violinista. Por iso, no programa desta edición do Concerto das Letras Galegas teñen unha presenza moi destacada os violíns e os compositores favoritos da homenaxeada este 17 de maio. A presidenta do Consello da Cultura Galega (CCG), Rosario Álvarez; o concelleiro de Fomento e Promoción da Cidade, Gonzalo Castro Pardo; a irmá de Luísa, Susana Villalta, e o director do Grupo Instrumental Siglo XX, Florian Vlashi, presentaron esta mañá o programa da décimo cuarta edición que busca, en palabras da presidenta, “unir literatura e música, dous fíos que están na propia biografía e actividade cultural de Luísa”. O concerto celebrarase na Coruña, cidade natal da homenaxeada (Teatro Colón, 20:30 horas), o 16 de maio, véspera do Día das Letras Galegas. A entrada é libre ata completar a capacidade.

A colectividade de emigrantes do concello de Dodro e dunha das súas parroquias, Lestrobe, residentes na Arxentina agrupáronse en diferentes sociedades co obxectivo de apoiar a loita contra o caciquismo e promover a instrución e o desenvolvemento dos seus lugares de orixe. A Sociedad Cultural Hijos de las Tres Parroquias de Dodro, a Sociedad Hijos de Lestrove e a Unión Residentes de Dodro foron tres das asociacións creadas para tal fin. A nova entrega de Memoria documental das sociedades da emigración galega, iniciativa que mantén o Arquivo da Emigración Galega (AEG) do Consello da Cultura Galega (CCG), publica nestes mes de abril os fondos documentais destas sociedades microterritoriais, entre os que se inclúen os libros de actas, o rexistro dos asociados e asociadas ou a correspondencia enviada e recibida.

A tradución da Biblia dos idiomas orixinais ao galego, galardoada no seu momento co Premio Nacional de Tradución, foi un acontecemento destacado no que tivo moito que ver o empeño de Alfonso Zulueta de Haz, expresidente do Consello da Cultura Galega (CCG) e naquel momento presidente da Sociedade de Estudos, Publicacións e Traballos (SEPT). No ano en que se cumpre o centenario do nacemento de Zulueta, diferentes especialistas e teólogos lembraron a historia dos movementos sociais que impulsaron a galeguización da Igrexa e a figura de Zulueta. A presidenta do CCG, Rosario Álvarez, destacou na inauguración da xornada Igrexa e lingua na Transición “aqueles movementos illados e esperanzadores por unha liturxia en galego que foron paralelos á esperanza da recuperación dos dereitos lingüísticos tralo franquismo” ao tempo de lembrar a importancia que desenvolveu Zulueta neste contexto. Pola súa parte, Silvestre Gómez Xurxo, coordinador da cita, destacou que se quixo poñer o foco “en movementos destacados que van desde a tradución da Biblia ata as romaxes pasando pola revista Encrucillada”.

Francisco Añón (Boel, Outes, 1812 – Madrid, 1878) acadou un gran recoñecemento público como poeta de Galicia no século XIX cunha produción lírica que oscilou entre o costumismo ou tipismo e o compromiso patriótico, social e político. Premiado nos primeiros Xogos Florais da Coruña, erixiuse como “unha voz inaugural do Rexurdimento”, subliña Xurxo Martínez González. El é o autor da súa entrada no Álbum de Galicia, a colección dixital de biografías que mantén o Consello da Cultura Galega (CCG).

A afluencia de mulleres na arte constitúe un fenómeno emerxente. Os datos dispoñibles a nivel estatal empezan a amosar un achegamento á paridade (a feira de arte contemporánea máis importante de España, ARCO, acadou este ano o 40 % de presenza feminina), pero con moitos espazos aínda por igualar. A situación galega foi radiografada en 2015 no informe Arte + mulleres. Creadoras galegas, elaborado pola Sección de Creación e Artes Visuais do Consello da Cultura Galega (CCG) e coordinado por Marisa Sobrino. Coa intención de actualizar ese estudo e de coñecer de primeira man a situación actual, a Sección organiza a xornada As creadoras galegas no século XXI, na que participan artistas e responsables de museos e coleccións. A cita, coordinada por Rosario Sarmiento e Sofía Santos, terá lugar o mércores 24 de abril.

A revista A Terra iniciou a súa andadura en 1920 como voceiro do Centro Gallego de Córdoba (A Arxentina). De carácter mensual, a publicación tiña como obxecto informar os integrantes da sociedade das actividades que esta organizaba, así como doutros asuntos que puidesen resultar de interese para a colectividade. Neste mes de abril, o Repertorio da prensa da emigración galega, proxecto que mantén o Arquivo da Emigración Galega (AEG) do Consello da Cultura Galega (CCG), suma seis números desta cabeceira publicados entre os anos 1920 e 1921.

Con motivo da mostra As xeracións do Montserrat. Memoria emocional da emigración galega ao Reino Unido, proxecto do Consello da Cultura Galega (CCG) exposto actualmente na Casa das Artes de Vigo, a rede de museos municipais do concello vigués organiza, en colaboración co CCG, o ciclo de debates Migracións galegas a Europa, entre memoria e historia. Este ciclo, que ten como obxectivo analizar os fluxos migratorios que se produciron cara á Europa de posguerra e a súa representación na literatura galega, desenvolverase nunha dobre sesión. A primeira delas terá lugar este xoves, 18 de abril, ás 19:00 horas. A segunda será o vindeiro 9 de maio á mesma hora. Ambas as dúas citas terán lugar de xeito presencial na propia Casa das Artes (Vigo) e non se poderán seguir en directo.

Fernando Fraga Rodríguez (Santiago de Compostela, 1922 – Nigrán, 2020) consolidouse como un dos pioneiros da oceanografía en Galicia. Investigador recoñecido a nivel internacional polas súas contribucións no campo da oceanografía química, participou en varias campañas no Índico e no Antártico, así como no noroeste de África e da Península Ibérica. A súa entrada no Álbum de Galicia, a colección dixital de biografías que mantén o Consello da Cultura Galega (CCG), é da autoría de Xosé Antón Álvarez Salgado.

A presidenta do Consello da Cultura Galega (CCG), Rosario Álvarez, participou esta mércores en Braga na apertura oficial do XIV Congreso Internacional da Asociación Internacional de Estudos Galegos (AIEG) que se celebra baixo o lema “Horizontes dos Estudos Galegos e /na Lusofonía”. No marco desta edición, o CCG desenvolveu ese mesmo día a mesa redonda "A interpretación do repertorio lírico-medieval hoxe: enxeñería e investigación coordinada por Rebeca Blanco-Rotea, vogal da Comisión Executiva e coordinadora da Sección de Patrimonio e Bens Culturais. Ademais, a presidenta inaugurou a nova itinerancia da exposición Afonso X e Galicia, que afonda na conexión do Rei Sabio con Galicia.

A presidenta do Consello da Cultura Galega (CCG), Rosario Álvarez, recibiu esta mañá a visita do conselleiro de Cultura, Lingua e Xuventude, José López. É a primeira visita oficial do conselleiro, membro nato do Plenario, tal e como regula a lei de creación da institución. Na visita estaban presentes Anxo Lorenzo e Valentín García, mentres que por parte do CCG asistiaron a vicepresidenta, Dolores Vilavedra, e o xerente, Marcelino Fernández.

A cidade de Castelló acolle unha nova itinerancia de Inventio Mundi, un proxecto expositivo producido polo Consello da Cultura Galega (CCG) en colaboración coa Secretaría Xeral da Emigración da Xunta de Galicia que documenta as consecuencias que o éxito da expedición Magalhães/Elcano tivo para Galicia. A mostra, comisariada por Ofelia Rey, inaugúrase este domingo, 14 de abril, ás 19:30 horas. O acto terá lugar na sala de exposicións do Edificio Moruno de El Grau, onde a exposición permanecerá ata o vindeiro 12 de maio.