Arquivo de noticias do CCG

José Leite de Vasconcelos (1858-1941) e Andrés Martínez Salazar (1846-1923) foron dous pioneiros dos estudos filolóxicos en Galicia e Portugal, destacados polo seu compromiso, valía e legado, aínda que tiveron recoñecementos diferentes. Mentres o primeiro é ben coñecido, o segundo pasou desapercibido. Estiveron conectados a través dunha relación epistolar que foi analizada por outros dous recoñecidos filólogos contemporáneos, Ivo Castro e Henrique Monteagudo. Sobre estas semellanzas e concomitancias falarán este xoves en Lisboa (Faculdade de Letras, 18:00 horas —de Portugal—) na sesión inaugural de Vidas paralelas, proxecto que poñen en marcha o Consello da Cultura Galega (CCG) e a Universidade de Lisboa. A presidenta do CCG, Rosario Álvarez, inaugurará en Lisboa este ciclo, que terá carácter bianual.

O Arquivo Sonoro de Galicia (ASG), centro dependente do Consello da Cultura Galega (CCG), organiza este xoves, 11 de abril (16:30 horas) a xornada O Arquivo Sonoro de Galicia: fondos inesgotables para aprehender a nosa cultura. Nela daranse a coñecer unha parte dos documentos sonoros que se atopan depositados no ASG, ao tempo que se analizará a importancia que estes teñen para enriquecer o coñecemento sobre a cultura e identidade galegas. Alejo Amoedo e Cristina Pujales, director e coordinadora-técnica do ASG, inaugurarán esta cita presencial, que se poderá seguir en directo desde o web e as redes sociais da institución.

María Cardarelly (Zaragoza, 1845 – ?, ca. 1915) foi unha fotógrafa pioneira ao erixirse como a primeira muller en ter un estudio propio en Galicia. Malia que só se dedicou tres anos á práctica fotográfica e que a obra que dela se coñece non supera a media ducia de orixinais, sobresaíu por capturar coa súa cámara “unha das personaxes máis relevantes da literatura e a sociedade do noso país como Rosalía de Castro”. Así o subliña Vítor Vaqueiro, o autor da súa entrada no Álbum de Galicia, a colección dixital de biografías que mantén o Consello da Cultura Galega.

O Arquivo Sonoro de Galicia (ASG), centro dependente do Consello da Cultura Galega (CCG), organiza o próximo 11 de abril (16:30 horas) a xornada O Arquivo Sonoro de Galicia: fondos inesgotables para aprehender a nosa cultura. Nela daranse a coñecer unha parte dos documentos sonoros que se atopan depositados no ASG, ao tempo que se analizará a importancia que estes teñen para enriquecer o coñecemento sobre a cultura e identidade galegas. A cita, que terá lugar de xeito presencial na sede do CCG, ten aberto o seu prazo de inscrición.

Vidas paralelas é o título do novo proxecto co que o Consello da Cultura Galega (CCG) e a Cátedra de Estudos Galegos da Universidade de Lisboa pretenden recuperar a memoria das semellanzas entre personalidades galegas e portuguesas nos diferentes eidos culturais. Trátase dunha iniciativa bianual que afondará en aspectos como a literatura, a arquitectura, o cinema ou o teatro nun formato dobre: web e presencial. A proposta inaugúrase cunha revisión cruzada das figuras de José Leite de Vasconcelos (1858-1941) e Andrés Martínez Salazar (1846-1923), dous pioneiros dos estudos filolóxicos en ambos os países. Hoxe publícanse no web do CCG os vídeos que permiten coñecer estas figuras e ábrese a inscrición do coloquio presencial, que terá lugar o vindeiro día 11 de abril en Lisboa. Nel participarán a presidenta do CCG, Rosario Álvarez, xunto a Ivo Castro e Henrique Monteagudo, que afondarán na relación epistolar cruzada entre Vasconcelos e Martínez Salazar.

O proxecto expositivo Luces de alén mar. As escolas de americanos en Galicia, promovido polo Arquivo da Emigración Galega (AEG) do Consello da Cultura Galega (CCG) coa colaboración da Secretaría Xeral da Emigración da Xunta de Galicia, inaugúrase este sábado, 6 de abril (19:00 horas), en Devesos (Ortigueira). O acto terá lugar no local da Sociedad de Instrucción y Recreo La Devesana. Nel participarán José Valentín Calvín, alcalde de Ortigueira; Emilio Castro, presidente da Sociedad de Instrucción y Recreo La Devesana; Marcelino Fernández, coordinador técnico do Arquivo da Emigración Galega do CCG, e Vicente Peña Saavedra, comisario da mostra, quen após a inauguración pronunciará a conferencia Luces de Porvir para Devesos. O refulxir escolar abafado pola intolerancia. A exposición permanecerá aberta para a súa visita ata o próximo 30 de abril.

María Xosé Rouco Lamela (Vilalba, 1952 – Lugo, 2020) destacou polo seu labor pioneiro a prol da defensa dos dereitos das mulleres. Foi unha das impulsoras da Asociación Democrática da Muller Galega e a fundadora da Asociación de Mulleres Empresarias da Provincia de Lugo. Cunha traxectoria profesional vinculada á atención do negocio familiar Calzados Camba en Lugo, ocupou tamén o cargo de vogal da directiva da Cámara de Comercio da cidade. No ronsel do 72º aniversario do seu nacemento, a súa entrada incorpórase ao Álbum de Galicia, a colección dixital de biografías que mantén o Consello da Cultura Galega (CCG). Asina o texto Luz Darriba.

A presidenta do Consello da Cultura Galega (CCG), Rosario Álvarez, continúa co seu programa de acción exterior cunha viaxe institucional a Salvador da Bahia. A súa axenda comeza este xoves, 4 de abril, coa inauguración no Museu de Arte da Bahia da exposición Afonso X e Galicia, o proxecto organizado polo CCG coa colaboración da Xunta de Galicia e as deputacións de Ourense e Lugo, que continúa a súa itinerancia no Brasil. No marco desta viaxe a presidenta impartirá diferentes conferencias e manterá reunións coa colectividade galega e con membros da Assembleia Legislativa da Bahia.

“Arquitectura: ciencia, arte e construción social” é o título da nova entrega de Proxector, iniciativa que desenvolve o Centro de Documentación Sociolingüística de Galicia (CDSG) do Consello da Cultura Galega (CCG) en colaboración coa Universidade de Santiago de Compostela (USC). Nela reúnense unha ducia de recursos audiovisuais nos que se analizan as construcións do país desde tres puntos de vista: científico, artístico e social.

A nova entrega de Memoria documental das sociedades da emigración galega, iniciativa que mantén o Arquivo da Emigración Galega (AEG) do Consello da Cultura Galega (CCG), publica os fondos documentais de tres sociedades microterritoriais creadas pola colectividade das parroquias de Roupar e Lousada (Xermade) emigrada na illa de Cuba. En concreto, póñense na Rede diferentes materiais pertencentes á Sociedad de Instrucción, Beneficencia y Recreo Hijos de Roupar, á asociación Progreso de Lousada, Sociedad Cultural y de Socorros Mutuos e mais a Roupar y Lousada, Sociedad de Recreo y Beneficencia, resultado da fusión das dúas entidades anteriores.

Blanca Jiménez Alonso (Ribadeo, 1926 – A Coruña, 2012) destacou polo seu labor a prol do patrimonio bibliográfico e documental galego, un compromiso que se traduciu na procura e achega de fondos para a biblioteca da Fundación Penzol. Posta en marcha grazas á doazón do seu marido, Fermín Penzol, traballou activamente para a institución, da que foi presidenta e presidenta de honra. Ademais, integrou o Plenario do Consello da Cultura Galega (CCG) como membro representativo da Fundación Penzol entre os anos 2002 e 2008. A súa entrada no Álbum de Galicia, a colección dixital de biografías que mantén o CCG, é da autoría de María Dolores Cabrera Iglesias e Patricia Arias Chachero.

Igrexa e lingua na Transición é o título da xornada coa que o Consello da Cultura Galega (CCG) analizará, o vindeiro 23 de abril, os movementos e iniciativas a prol da galeguización da Igrexa neste período. A xornada é tamén unha homenaxe a figuras como Alfonso Zulueta de Haz, cando se fan cen anos do seu nacemento, quen tivo un papel destacado na tradución da Biblia ao galego. A cita, coordinada por Silvestre Gómez Xurxo, ten aberta a súa inscrición.

Rosario Álvarez, presidenta do Consello da Cultura Galega (CCG), recibiu esta mañá a visita de Pedro Blanco Lobeiras, delegado do Goberno en Galicia. No marco da xuntanza sentaron as bases para establecer unha colaboración permanente entre ambas as entidades. Ademais, o delegado asinou no Libro de honra da institución e destacou a visita ao “fogar da nosa lingua e da nosa cultura”.

O Consello da Cultura Galega (CCG) realizou no serán deste xoves, 21 de marzo, unha sesión plenaria ordinaria na que se produciron cambios na súa composición. Nesta ocasión procedeuse a nomear os membros designados polas institucións que conforman o CCG e que ten lugar por quendas cada dous anos, en cumprimento da Lei de creación da institución e do seu regulamento. Ademais, abriuse e o prazo para a presentación de candidaturas na quenda de personalidades destacadas da cultura galega. Na sesión fíxose balance da actividade do primeiro trimestre e un avance da do segundo trimestre.

“A cultura está sufrindo unha minoración na súa velocidade de crecemento”, apunta o Barómetro da cultura galega 2024, documento que mide o estado e a evolución da actividade cultural do último ano no noso país e que foi elaborado polo Observatorio da Cultura Galega (OCG), servizo dependente do Consello da Cultura Galega (CCG). A presidenta do CCG, Rosario Álvarez, e o responsable do OCG, Håkan Casares Berg, presentaron en rolda de prensa os resultados deste informe, no que o 40 % das entidades enquisadas afirma que tiveron un 2023 mellor que o ano anterior. “Trátase dun proxecto importante da institución que comezou na pandemia e que permite ver a evolución do sector con información directa” afirmou a presidenta. Entre os resultados do estudo destaca que en 2023 aumentaron as dificultades para atopar profesionais cualificados e produciuse un descenso nas actividades realizadas para incrementar a presenza internacional (dous puntos menos). O sector volve suspender o apoio das diferentes administracións en materia cultural, aínda que mellora a puntuación do Goberno central e baixa a da Xunta.

“Cinema galego e Transición” é o título da xornada que a Sección de Artes Escénicas, Musicais e Audiovisuais do Consello da Cultura Galega (CCG) e a Mostra Internacional de Cinema Etnográfico (MICE), coa colaboración do Cineclube de Compostela, organizan este 21 de marzo no Museo do Pobo Galego. A actividade, coordinada por Beli Martínez e José Manuel Sande, ten como obxectivo contextualizar a Transición, afondar en diversos aspectos vinculados coas producións cinematográficas da época e analizar como este período histórico se está a representar no cine galego contemporáneo. A sesión é presencial, pero poderá seguirse en directo a través das redes sociais do Museo do Pobo Galego. Os vídeos coas intervencións estarán tamén dispoñibles proximamente na hemeroteca do CCG.

A cabeceira Airiños foi o voceiro da asociación Casa de Galicia de Buenos Aires. Editada na capital da Arxentina, tiña como obxectivo informar sobre as actividades da institución editora. Tamén incluía colaboracións de tipo literario e cultural. O Repertorio da prensa da emigración galega, proxecto que mantén o Arquivo da Emigración Galega (AEG) do Consello da Cultura Galega (CCG), incorpora neste mes de marzo catorce números da cabeceira publicados entre 1944 e 1955, mais un número extraordinario editado para conmemorar o 50º aniversario da asociación.

A actriz Cruz Comesaña (Vigo, 1960 – Madrid, 1989) iniciou unha prometedora traxectoria na escena teatral galega e estatal durante os anos 80, que se viu truncada polo seu prematuro falecemento. Ademais de actuar en varias montaxes, foi docente e desenvolveu labores de dirección teatral, un campo en que destacou por saber sacar o mellor de cada intérprete. O Álbum de Galicia, a colección dixital de biografías que mantén o Consello da Cultura Galega, suma hoxe a súa entrada da man de Ana Abad de Larriva. Así mesmo, actualízase a biografía que Antonio Reigosa escribiu sobre a tamén actriz de teatro Manuela Rey con novos documentos e materiais.

“O uso do idioma galego na actividade comercial é moi rendible”, pois representa “un motor económico para as persoas propietarias e traballadoras” e tamén “para quen subministra produtos ou presta servizos complementarios na contorna”. Así o subliñan as conclusións dos XXV Encontros para a Normalización Lingüística, unha cita que o Centro de Documentación Sociolingüística de Galicia (CDSG) do Consello da Cultura Galega (CCG) organiza anualmente para reflexionar arredor da situación da lingua galega en diferentes ámbitos. O documento coas conclusións xa está dispoñible para a súa descarga no sitio web do CCG.

O Consello da Cultura Galega publicou hoxe no seu web unha nova entrega das Caligrafías Musicais, a serie de conferencias de expertos sobre o patrimonio musical galego que recupera fondos pouco coñecidos do Arquivo Sonoro de Galicia. Desta volta, incorpórase unha intervención do folclorista Pedro Echevarría Bravo, realizada en Ferrol en 1984, onde dá conta dos paralelismos entre Negra sombra, a composición musical de Juan Montes inspirada no poema de Rosalía de Castro, e a danza prima asturiana. A conferencia xa está accesible no web do Consello da Cultura Galega.