Arquivo de noticias do CCG

Presas, encoros e ríos ocupan unha parte importante do noso territorio. Ao seu carón emerxeu un vizoso patrimonio que forma parte do noso imaxinario cotián que non sempre é ben recoñecido. Sobre ese patrimonio cultural formado por muíños, lavadoiros, batáns e demais exemplos deste tipo de bens afonda a última publicación do Consello da Cultura Galega (CCG) A posta en valor do patrimonio cultural dos ríos: Galicia e outros exemplos. A publicación está coordinada por Carlos Nárdiz e xa se pode descargar desde o web da institución.

Hoxe cúmprense nove anos do pasamento de Isaac Díaz Pardo, unha das figuras máis destacadas da historia galega do século XX. O Consello da Cultura Galega (CCG) aproveita a efeméride para visibilizar a súa figura con novos materiais. Dunha banda acaba de incorporar a súa entrada no Álbum de Galicia. Da outra, por en rede varias entrevistas que dan conta do pensamento deste intelectual e emprendedor. Ademais, hoxe tamén se publica a entrada biográfica de seu pai, Camilo Díaz Baliño.

Hoxe, 22 de decembro, cúmprense anos do nacemento dunha figura senlleira da Xeración Nós como é Antón Losada Diéguez. Co gallo da efeméride, o Consello da Cultura Galega (CCG) engade a súa entrada no Álbum de Galicia. Ademais, incorporamos ao proxecto de difusión #citanós, unha ducia de frases que escolman o seu pensamento e a idea de Galicia.

A gravación que o Orfeón El Eco realizou en 1904 da Alborada gallega de Pascual Veiga é, ademais dun dos primeiros rexistros sonoros documentados que se conservan, un dos materiais máis importantes que custodia o Arquivo Sonoro de Galicia. O Consello da Cultura Galega (CCG) pon, por primeira vez, a disposición da cidadanía esta peza fundamental do noso patrimonio sonoro. Faino hoxe, 20 de decembro, cando que cumpren anos do primeiro rexistro fonográfico en Galicia. Esta gravación pecha o Proxecto Lousas, co que a institución visibiliza o fondo histórico rexistrado en pedra.

“De Galicia a América: a chegada a un novo mundo” é o título dunha nova entrega do especial “Historias de ida e volta”, un proxecto web realizado polo Consello da Cultura Galega (CCG), en colaboración coa Secretaría Xeral da Emigración, que pretende difundir material sobre o fenómento migratorio. Nesta ocasión, difúndense unha vintena de fotografías e documentos sobre o momento da chegada dos galegos e galegas a América no século XX.

José Arriola (Betanzos, 1885-Barcelona, 1954) foi un neno prodixio que tocou o piano antes de que soubese ler. Pasou á historia por ser un virtuoso pianista e, aínda que había indicios da súa faceta compositiva, pensábase que todo se perdera cando o seu estudo de Berlín foi bombardeado na Segunda Guerra Mundial. Quixo a casualidade que no rocho dunha residencia de anciáns de Ferrol, onde finou unha das irmáns de Arriola, aparecesen unhas partituras que abriron o horizonte de recuperación da súa figura. O Consello da Cultura Galega (CCG) editou parte dese material en 2010 e agora completa ese traballo cunha nova publicación. A presentación deste novo volume, Arriola. Obra musical II, terá lugar mañá (19:00 horas) e estará acompañado dun concerto sobre pezas de Arriola a cargo da soprano Lucía Iglesias e do pianista Brais González. Por mor da situación sanitaria, cómpre inscribirse a través do sitio web da institución para asistir ao evento.

A situación provocada pola COVID-19 afectou aos modos que consumimos cultura. O Observatorio da Cultura Galega, servizo dependente do Consello da Cultura Galega (CCG), elaborou un estudo específico para coñecer o comportamento e o gasto en consumo cultural entre a poboación galega maior de quince anos. As cifras recollidas no estudo “Influencia da COVID-19 nos hábitos culturais da poboación galega” amosan que a cidadanía galega le agora lixeiramente máis que antes do confinamento. O resto de prácticas mantéñense nos mesmos niveis agás nas artes escénicas, na asistencia ao cinema e nos concertos de pago, nos que, como é lóxico pola súa presencialidade, se produce un descenso moi acusado. Por iso, o gasto cultural caeu fortemente, cunha contracción media do 69,9%. Con todo, como a valoración sobre a cultura da cidadanía galega é moi alta, un 7,9 para a cultura xeral e un 7,87 para a galega en particular, as expectativas de recuperación son moi positivas.

O Consello da Cultura Galega (CCG), o Camões, Centro Cultural Português em Vigo e a Escola Superior de Arte Dramática de Galicia presentan unha nova entrega do programa “Dramaturxias itinerantes/Dramaturgias itinerantes” que xunta a escrita teatral máis contemporánea de Galicia e Portugal. Nesta ocasión póñense na rede os vídeos das lecturas dos textos dramáticos de Cláudia Lucas Portugal (1978) e Clara Gayo (Vigo, 1978).

O Consello da Cultura Galega (CCG) pon na rede a décima edición do Concerto das Letras Galegas. A tradicional cita, que se celebra cada ano como antesala do Día das Letras Galegas, estivo este ano condicionada pola situación sanitaria. Despois de varios cambios, tivo lugar o 30 de outubro no Auditorio de Santiago, sen público e con retransmisión en directo por Internet. Nesta edición, a música correu a cargo do Taller Atlántico Contemporáneo cun programa en honor á literatura e música ferrolás, terra natal de Ricardo Carballo Calero, e supuxo a estrea absoluta da composición de Nani García sobre o poema “Danza” da figura homenaxeada nesta edición. O concerto súbese hoxe á rede, na véspera da celebración do Pleno Extraordinario que a Real Academia Galega realizará mañá en homenaxe a Ricardo Carballo Calero.

As interpretacións das arias “Vi ravviso e o luoghi ameni” da ópera La sonnambula de Vicenzo Bellini e “La calunnia” da ópera Il barbiere di Siviglia de Gioachino Rossini valéronlle a Alejandro Baliñas (Santiago, 1997) o premio Andrés Gaos a mellor intérprete galego. Un galardón que forma parte do Certame de Canto “Compostela Lírica” que organiza a Asociación de Amigos da Ópera de Santiago de Compostela co apoio do Consello da Cultura Galega (CCG) e que consiste nunha actuación remunerada.

Luís Seoane (Bos Aires, 1910-A Coruña, 1979) foi un dos intelectuais máis completos da cultura galega. A súa figura, máis coñecida polo seu destacado traballo no ámbito das artes plásticas, cultivou moitas outras facetas. Hoxe, no marco da colección “Clásicos da emigración” que promoven o Consello da Cultura Galega (CCG) e a Secretaría Xeral da Emigración, preséntase Fardel de eisilado, que amosa tamén a súa faceta poética. O profesor de lingua e literatura Gregorio Ferreiro Fente é o encargado do detallado estudo desta obra. Ademais, o CCG enriquece a publicación deste volume, que xa se pode descargar no sitio web da institución, con fotografías procedentes do Arquivo da Emigración Galega.

A Casa dos Poetas de Celanova acolleu esta mañá a inauguración da mostra “O soño cubano da emigración galega”, unha proposta do Consello da Cultura Galega (CCG), coa colaboración da Secretaría Xeral da Emigración, que ilustra a fortaleza, a continuidade e a visibilidade da presenza galega na Habana. A presidenta do CCG, Rosario Álvarez, destacou no acto o “intenso vínculo entre Cuba e Celanova e que ten un dos seus máximos expoñentes na figura de Curros Enríquez”. Unha relación na que incidiu tamén o secretario xeral da Emigración, Antonio Rodríguez Miranda, quen lembrou que “na actualidade viven neste país americano máis de 13.000 descendentes de ourensáns”. O alcalde de Celanova, Antonio Puga, dixo na súa intervención que “sen a emigración galega en Cuba é moi posible que hoxe non só non existise a Fundación Curros Enríquez, senón que probablemente nin existiría a propia casa que hoxe acolle esta mostra”. A exposición estará aberta ata o 24 de xaneiro.

“O soño cubano da emigración galega” é unha mostra do Consello da Cultura Galega, coa colaboración da Secretaría Xeral de Emigración, que ilustra a fortaleza, a continuidade e a visibilidade da presenza galega na Habana. Xosé Manoel Núñez Seixas e María Xosé Porteiro son os comisarios desta aposta que percorre por primeira vez a relación histórica que Galicia mantivo coa Habana, onde se xestou a Galicia moderna e na que naceron os nosos símbolos: a bandeira, o himno e o escudo. A presidenta do CCG, Rosario Álvarez, e o secretario xeral de Emigración, Antonio Rodríguez Miranda, serán os encargados de inaugurar mañá (12:00 horas) esta mostra que estará aberta na Casa dos Poetas de Celanova ata o 24 de xaneiro.

Este venres 4 de decembro de 2020 cúmprense cinco séculos da celebración dunha xuntanza histórica: a Asemblea de Melide. Vintecinco nobres, poderosos e representantes das cidades e vilas do Reino de Galicia xuntáronse nesta localidade para pedirlle ao rei Carlos I o retorno do voto en Cortes para o país, que exercía a cidade de Zamora, xunto con outras importantes reivindicacións. O Consello da Cultura Galega (CCG) colabora co concello e co museo de Melide nesta iniciativa que recupera un acontecemento destacado para comprender a historia do país.

A presidenta do Consello da Cultura Galega (CCG), Rosario Álvarez, compareceu na tarde deste mércores na Comisión terceira de Economía, Facenda e Orzamentos, do Parlamento de Galicia, no marco das sesións informativas en relación co Proxecto de lei de orzamentos. O orzamento da institución para o próximo ano é de 2.782.982 euros, 25.919 euros máis que en 2020. Álvarez explicou as liñas xerais de actuación desenvolvidas e avanzou a programación de 2021, que supón un cambio no deseño do programa de actividades da institución. A vixencia da cultura galega medieval, os dereitos culturais e lingüísticos, a igualdade e a inclusión, a proxección exterior da cultura galega xunto co fomento da cultura científica, a creación e o pensamento contemporáneos así como a defensa do patrimonio material e inmaterial son liñas que abordará a institución ao longo do próximo ano. A programación comezará cunha exposición sobre Afonso X e a súa conexión con Galicia. Os representantes dos tres grupos parlamentarios expresaron o seu recoñecemento ao labor da institución.

En 1927 tres amigos, Vicente Risco, Otero Pedrayo e Xosé Ramón Fernández Oxea (Ben Cho-Shey), iniciaron unha peregrinación que os levou de Ourense a Santo André de Teixido. Case cen anos despois, o Consello da Cultura Galega (CCG) recrea esa viaxe para descubrir as transformacións do rural galego grazas ás detalladas descricións de Otero e os debuxos de Vicente Risco, que recolleron no libro Pelerinaxes que a Editorial Nós deu ao prelo en 1929. Presentámolo hoxe, 30 de novembro, día de Santo André.

Galego e castelán son linguas que están en contacto desde hai séculos. Non é única interrelación entre idiomas na Península Ibérica, xa que tamén se fala o portugués, o asturiano, o castelán, o vasco, o aragonés, o aranés e o catalán. Amosar as interrelacións entre elas como unha situación de normalidade permitirá pór en contexto a situación do noso país e entendela mellor. Esta é unha das finalidades do volume "Variedades lingüísticas en contacto na Península Ibérica", a última publicación do Consello da Cultura Galega editada por Francisco Dubert-García, Vítor Míguez e Xulio Sousa. O libro xa pode descargarse de balde desde o sitio web da institución.

O 23 de novembro de 1221 nacía en Toledo unha das figuras máis relevantes da cultura europea e, particularmente, das letras hispánicas do seu tempo: Afonso X. Sobre esta figura afonda “Afonso X e Galicia”, o último proxecto expositivo do Consello da Cultura Galega, que conta coa colaboración da Consellería de Cultura, Educación e Universidade da Xunta de Galicia, a Deputación de Ourense e a Universidade de Santiago de Compostela. A mostra busca visibilizar a conexión con Galicia de Afonso X, no 800 aniversario do seu nacemento, a través das “Cantigas de Santa María” pero tamén noutros nexos máis profundos, ao tempo que amosa un intelectual que condensa outra forma de entender o saber do seu tempo. O músico, musicólogo e medievalista Antoni Rosell é o comisario desta mostra, que se inaugurará o vindeiro 12 de xaneiro.

Como sería unha xuntanza de “zoom” entre Concepción Arenal, Rosalía de Castro e Emilia Pardo Bazán para resolver un asasinato? Isto é o que propón “As mulleres do porvir”, o texto escrito por Dorotea Bárcena en 2003 e que agora se recupera en formato audiovisual. Hoxe, 23 de novembro, o Consello da Cultura Galega (CCG) fai confluír o cabodano da morte de Dorotea Bárcena co bicentenario do nacemento de Concepción Arenal nun produto audiovisual que conecta estas dúas mulleres pioneiras. A Quinta do Cuadrante, compañía dirixida por Tito Asorey, foi a encargada de realizar unha lectura dramatizada do texto de Bárcena na que participa Susana Dans, María Vázquez, Melania Cruz e Rocío González.

Entre 2003 e 2020 morreron en España 1069 mulleres a cargo das súas parellas ou exparellas e 63 deses asasinatos cometéronse en Galicia. O goberno investiu nese periodo máis de 628 millóns de euros na materia. O custe real da violencia de xénero (que implica desde a asistencia psicolóxica, policial, laboral, xudicial…) está contabilizado en 23.360 millóns de euros, dos que 1.350 millóns responden á realidade galega. “Coñecer o custe pode reducir a aceptación social deste tipo de violencia” explica María Debén Alfonso, responsable da Área de Igualdade da Delegación do Goberno en Galicia. Canda a ela, María de Los Ángeles Carmona Vergara, presidenta do Observatorio contra a Violencia Domestica e de Xénero explica que as cifras poden ser maiores xa que a día de hoxe baixo este concepto “só se entende a violencia a cargo de parellas e de exparellas”. As súas intervencións, xunto coa de Belén Liste, subdirectora xeral para o Tratamento da Violencia de Xénero da Xunta, pódense ver no web do Consello da Cultura Galega. Mañá estarán en directo nesa mesma canle para atender ao debate coa cidadanía desde as 9:30 horas.