Arquivo de noticias do CCG

No último terzo do século XIX, as asociacións de emigrantes galegos iniciaron un importante labor editorial ao pór en marcha diferentes xornais, boletíns e revistas. Ademais de manter informada a colectividade, estas publicacións contribuíron a crear unha conciencia política e cultural propia para os e as galegas. O especial Historias de ida e volta, proxecto do Arquivo da Emigración Galega (AEG) do Consello da Cultura Galega (CCG) que conta co apoio da Secretaría Xeral da Emigración, escolma algunhas das cabeceiras editadas polas sociedades de emigrantes en América e Europa durante o século XX.

A directora do Centro de Documentación en Igualdade e Feminismos (CDIF), Carme Adán, e mais África López Souto, directora do IES Urbano Lugrís, presentan este venres neste centro coruñés a unidade didáctica Sen cancelas, un documento elaborado polo Consello da Cultura Galega (CCG), co apoio da Secretaría Xeral da Igualdade, que complementa e explica a exposición homónima, que pecha as portas ese mesmo día no centro. O proxecto fai un percorrido polo pasado e presente en relación coas ideas e conceptos que deron forma á defensa dos dereitos e liberdades das persoas que non se axustaron á norma sexual e de xénero, así como aos estereotipos e valores sociais que os precederon. A exposición, que se puxo en marcha hai un ano, xa se puido ver en 17 centros educativos do país.

Juan Compañel (Santiago de Compostela, 1829 – La Catalina, Matanzas, Cuba, 1897) destacou pola súa actividade como editor e impresor do Rexurdimento. Propietario dun obradoiro na cidade olívica, da súa imprenta saíron as obras Cantares gallegos (1863), de Rosalía de Castro, ou Diccionario de escritores gallegos (1862), de Manuel Murguía. Ademais, dirixiu os periódicos La Oliva e, posteriormente, El Miño, no que constituíu un “proxecto xornalístico ao servizo de Galicia, do progresismo e da república”. Así o afirma Xurxo Martínez González na entrada que asina no Álbum de Galicia, a colección dixital de biografías que mantén o Consello da Cultura Galega (CCG).

“O 15-M doce anos despois: crise do Réxime ou Restauración?” é o título da nova sesión do ciclo Pensarmos, que terá lugar o 25 de maio (18:00 horas), na sede de Portas Ártabras - Amigos dos Museos de Galicia da Coruña. Nela, Cristina Fallarás e David Rodríguez conversarán con Xoán Antón Pérez Lema arredor do movemento do 15-M e o que supuxo para España e para Galicia. A actividade está organizada pola Sección de Pensamento do Consello da Cultura Galega (CCG) e coordinada por Celia Pereira Porto. A xornada é presencial e non se poderá seguir en directo, pero será gravada e estará proximamente dispoñible na hemeroteca do CCG.

O Teatro Afundación encheuse na véspera do Día das Letras Galegas para homenaxear a Francisco Fernández del Riego. O Consello da Cultura Galega (CCG) preparou, na décimo terceira edición do Concerto das Letras Galegas, un programa “do gusto do homenaxeado, ilustrando o seu eclecticismo, apostando pola tradición mais tamén pola contemporaneidade e procurando ilustrar a relación de don Paco coa cidade que o acolleu”, afirmou Cristina Domínguez, membro do Plenario da institución, na presentación da cita. A presidenta do CCG, Rosario Álvarez; o presidente da Real Academia Galega, Víctor Freixanes; o director xeral de Cultura, Anxo Lorenzo; a presidenta da Deputación de Pontevedra, Carmela Silva; a concelleira de Vigo Ana Mª Mejías, e a subdelegada do Goberno, María Rivas, foron algunhas das autoridades presentes neste concerto, interpretado pola Real Filharmonía de Galicia, con dirección de Maximino Zumalave, e polo Coro de Cámara Rías Baixas, dirixido por Bruno Díaz. Ademais de ser retransmitido en streaming, o concerto emítese pola segunda canle da TVG ás 22.10 horas do Día das Letras Galegas.

O Repertorio da prensa da emigración galega, proxecto que mantén o Arquivo da Emigración Galega (AEG) do Consello da Cultura Galega (CCG), incorpora 23 números da Revista del Centro Gallego. Voceiro oficial do Centro Gallego de Montevideo, entre as súas páxinas incluía novas sobre a propia entidade editora, así como outras que daban conta da actualidade galega e española. Os números que se dixitalizaron neste mes de maio corresponden a diversos exemplares publicados entre os anos 1926 e 1929, cuxos orixinais se atopan depositados no AEG.

Vigo acollerá o vindeiro martes a décimo terceira edición do Concerto das Letras Galegas (Teatro Afundación Vigo, 20:30 horas), unha proposta deseñada polo Consello da Cultura Galega (CCG) como apertura festiva para o Día das Letras. A Real Filharmonía de Galicia, dirixida por Maximino Zumalave, e o Coro de Cámara Rías Baixas interpretarán un programa que xira arredor da figura homenaxeada: Francisco Fernández del Riego (Vilanova de Lourenzá, 1913 - Vigo, 2010). No programa destaca a estrea de Sinfonietta, peza en tres movementos elaborada expresamente para a ocasión por Brais González Pérez (Vigo, 1987) a partir de textos de Salvador García Bodaño e Xaime Isla Couto e mais A miña burriña, peza moi querida por Fernández del Riego. Aínda quedan entradas dispoñibles que se poden retirar de xeito gratuíto en Ataquilla.com.

O Real Jardín Botánico de Madrid (RJB-CSIC) acolleu este venres a presentación da edición da Obra de 660 pliegos, subtitulada De historia natural y de todo género de erudición, obra cimeira do pensamento de Martín Sarmiento, que foi realizada polo Consello da Cultura Galega (CCG) e o Consello Superior de Investigacións Científicas (CSIC). A presidenta do CCG, Rosario Álvarez; a vicepresidenta de Cultura Científica y Ciencia Ciudadana do CSIC, Pura Fernández, e o doutor e antigo investigador do RJB-CSIC Ramón Morales presentaron os cinco volumes deste proxecto, que naceu en 2002 baixo a coordinación do tamén presente Henrique Monteagudo. “Saldamos unha débeda non só co propio Sarmiento, que nos deixou un patrimonio inmenso, senón tamén coa cidadanía, á que lle ofrecemos o acceso gratuíto a un dos legados máis orixinais da Ilustración”, apuntou Rosario Álvarez. Pola súa banda, Pura Fernández destacou que “non se nos ocorre mellor marco para presentar esta obra que o Real Jardín Botánico de Madrid do CSIC para actuar como anfitrión, xa que Sarmiento foi o principal impulsor da súa creación”.

“Un 48% dos españois non se senten satisfeitos coa democracia e o 45% entenden que a súa voz non se ten en conta ou non é atendida nin escoitada”, subliñou Ramón Máiz, coordinador da xornada “A calidade da democracia”. A actividade constitúe a terceira cita do foro Pensar o mundo dende Galicia, co que o Consello da Cultura Galega (CCG) conmemora o seu corenta aniversario. Na inauguración, a presidenta do CCG, Rosario Álvarez, subliñou que para esta celebración “escollemos temas que ocupan e preocupan no mundo contemporáneo”, ao que Ramón Máiz engadiu que “o tema da calidade da democracia ten unha actualidade e unha relevancia extraordinaria, tanto dende o punto de vista político como intelectual”. Co fin de debater arredor dos problemas da calidade das democracias contemporáneas, a xornada contou coa participación de destacados especialistas, como o catedrático de Filosofía José Luis Villacañas.

Ánxel Fole (Lugo, 1903–1986) consolidouse como o mestre da narrativa fantástica e o teatro humorístico, aínda que explorou outros xéneros, como o policial, o de aventuras e mesmo o de suceso anecdótico. Ademais, colaborou en diferentes xornais e foi tamén poeta ocasional tanto en lingua galega como en castelán. Cando se conmemoran 37 anos do seu pasamento, o Álbum de Galicia, a colección dixital de biografías do Consello da Cultura Galega (CCG), incorpora a súa entrada da man de Armando Requeixo.

“Escolma para ver e escoitar tesouros xeolóxicos” é o título do segundo dos especiais Proxector de autor nos que é unha persoa especialista do tema quen se encarga de facer a súa propia recomendación e selección dos vídeos. Nesta ocasión, Xacobo de Toro Cacharrón, profesor de Bioloxía e Xeoloxía de ensino secundario e divulgador científico, recompila unha ducia de recursos audiovisuais sobre o patrimonio xeolóxico e natural singular de Galicia. Este especial publícase ante a próxima certificación do Cabo Ortegal como xeoparque mundial da UNESCO. Proxector é unha iniciativa desenvolta polo Centro de Documentación Sociolingüística de Galicia (CDSG) do Consello da Cultura Galega (CCG) coa colaboración da Universidade de Santiago de Compostela (USC). Ademais, o proxecto acaba de engadir o deporte coma nova área temática.

En 2013, a coincidir co 150º aniversario da publicación de Cantares gallegos, Luis García Montero pronunciou a conferencia “Rosalía de Castro e a poesía española contemporánea”. Formaba parte de Rosalía de Castro: tradición e modernidade, ciclo que tivo lugar en Madrid en outubro dese ano, coordinado polo crítico Ángel Basanta e organizado polo Consello da Cultura Galega, o Instituto Cervantes e a Xunta de Galicia.

Reflejos en las orillas del Sena é un poemario de carácter social que José Pastoriza Soto escribiu coa vontade de testemuñar os padecementos do colectivo exiliado. O libro, que saíu do prelo en París no ano 1975, acaba de ser publicado na colección Clásicos da Emigración, coa que o Consello da Cultura Galega (CCG) e a Secretaría Xeral da Emigración recuperan, en edición facsimilar comentada, obras fundamentais para entender o fenómeno migratorio. Nesta ocasión, os historiadores Eliseo Fernández e Dionísio Pereira son os encargados do estudo introdutorio no que se analiza a obra e a figura de Pastoriza, así como o contexto en que viviu. A publicación está dispoñible para consulta e descarga no web institucional do CCG.

No Día Mundial da Lingua Portuguesa, que se celebra cada 5 de maio, o Consello da Cultura Galega (CCG) pon na rede un especial que inclúe o epistolario entre o filólogo Manuel Rodrigues Lapa e o galeguista Ramón Piñeiro. Son 91 cartas datadas entre 1953 e 1978 que están depositadas na Fundación Penzol en Vigo e que agora se presentan dixitalizadas xunto cun texto contextualizador a cargo de Henrique Monteagudo.

Lois Tobío Fernández (Viveiro, 1906 – Madrid, 2003) foi diplomático, escritor, tradutor e xornalista. Destacado militante galeguista, foi tamén un firme defensor da personalidade cultural de Galicia no mundo. A nova entrega de Voces centenarias, proxecto que mantén o Arquivo Sonoro de Galicia (ASG) do Consello da Cultura Galega (CCG), difunde tres gravacións que permiten profundar na súa figura e coñecer, a través das súas propias palabras, como foi o proceso de creación do Seminario de Estudos Galegos.

A presidenta do Consello da Cultura Galega (CCG), Rosario Álvarez, inicia este xoves unha viaxe institucional a Cuba na que participará nun programa de actividades sobre o patrimonio cultural común entre Galicia e Cuba. Ademais de reunirse co embaixador de España en Cuba, asistirá á investidura de Pilar Cagiao como membro da Academia Cubana de Historia.

«A democracia é o goberno do pobo, polo pobo e para o pobo», afirmou Abraham Lincoln no famoso discurso de Gettysburg. Esta máxima é aínda hoxe inalcanzable porque, alén da participación e a rendición de contas, o goberno do pobo require tamén ter en conta outras variables como as dimensións inclusiva, deliberativa, igualitaria e participativa. O Consello da Cultura Galega (CCG), no marco do foro Pensar o mundo dende Galicia co que celebra o seu 40º aniversario, fai unha parada para revisar a calidade da democracia e repasar a situación en España, Europa e América Latina. O catedrático de Ciencia Política e da Administración Ramón Máiz é o coordinador dunha cita que contará coa participación de Jose Luis Villacañas e Manuel Alcántara, entre outros relatores. A cita terá lugar o xoves 11 de maio na sede do CCG e ten aberta a inscrición.

José López-Calo (Nebra, Porto do Son, 1922 – Salamanca, 2020) foi “o grande especialista na música das catedrais españolas”, cun labor que chegou a ser recoñecido internacionalmente. Así o afirma Francisco Javier Garbayo Montabes na biografía que asina para o Álbum de Galicia, a colección dixital de biografías que mantén o Consello da Cultura Galega (CCG).

Na espera do amigo é unha obra singular na traxectoria de Francisco Fernández del Riego (Vilanova de Lourenzá, 1913 - Vigo, 2010). “É unha obra singular porque é unha rarísima incursión de Fernández del Riego na creación; porque foi un proxecto vangardista no seu momento, que forneceu de novos formatos para a cultura galega, e tamén porque amosa ese vínculo coas artes plásticas” explicou Rosario Álvarez, presidenta do Consello da Cultura Galega, na presentación da edifición facsimilar comentada que tivo lugar esta mañá na Casa Galega da Cultura en Vigo. Estivo acompañada de Román Pereiro, responsable da primeira edición da obra de del Riego; de Manuel Puga, presidente da Fundación Penzol e de Víctor Freixanes, presidente da Real Academia Galega. Ademais, a presidenta anunciou que xa se poden recoller as entradas para o Concerto das Letras Galegas que o CCG organizará o vindeiro 16 de maio no Teatro Afundación.

Arxentina foi un país de acollida para milleiros de emigrantes e exiliados galegos que, desde a outra beira do Atlántico, participaron activamente na configuración social e política de Galicia. No territorio austral, puxeron en marcha un importante movemento asociativo co que buscaban a integración dos e das emigrantes, ao tempo que procuraban preservar a identidade cultural galega. O novo especial de Historias de ida e volta, proxecto do Arquivo da Emigración Galega (AEG) do Consello da Cultura Galega (CCG) que conta co apoio da Secretaría Xeral da Emigración, leva por título “As asociacións microterritoriais da emigración galega en Arxentina” e amosa en vinte imaxes e documentos algún exemplos representativos destas sociedades.