Arquivo de noticias do CCG

Gumersindo Busto dedicou gran parte da súa vida ao desenvolvemento da Biblioteca América, unha iniciativa coa que o filántropo compostelán buscaba contribuír ao progreso educativo e cultural da súa cidade natal. Inaugurada en 1926, o seu esforzo traduciuse en recompilar todo tipo de obras científicas e literarias latinoamericanas para crear un gran fondo documental que, aínda a día de hoxe, constitúe un importante legado para a cultura do noso país. Sobre as arelas de Gumersindo Busto e o proceso de organización da Biblioteca América afonda o novo especial de Historias de ida e volta, proxecto que mantén o Arquivo da Emigración Galega (AEG) do Consello da Cultura Galega (CCG) co apoio da Secretaría Xeral da Emigración. A entrega consta de vinte documentos e imaxes nas que se poden ver o acto da súa inauguración, o primeiro número do seu boletín ou a portada do primeiro catálogo cos seus fondos.

O Repertorio da prensa da emigración galega, proxecto que mantén o Arquivo da Emigración Galega (AEG) do Consello da Cultura Galega (CCG), suma 17 novos números da cabeceira Eco de Galicia. A publicación, editada pola Empresa de Publicidad Galiciana da Habana, incluía artigos informativos sobre as institucións galegas creadas en Cuba e tamén noticias sociais, artigos políticos e traballos históricos, xeográficos, económicos ou culturais, así como unha "páxina nazonalista". Os números que se incorporan neste mes de xaneiro pertencen a diversos exemplares publicados entre os anos 1918 e 1923, que foron depositados no AEG por Pilar Cagiao.

Entre o terceiro Reich e os aliados. Galicia e a Segunda Guerra Mundial é o último que o Consello da Cultura Galega (CCG) acaba de sacar do prelo. Recolle os relatorios presentados e debatidos na xornada homónima que a institución acolleu nos días 13 e 14 de abril de 2021, no que un grupo de expertos e investigadores afondaron sobre o papel non neutral de Galicia no conflito bélico. A publicación, que conta con 500 exemplares impresos, xa pode descargarse desde o web do CCG.

O 8 de novembro de 1908 fundouse en Lisboa a sociedade Xuventude de Galicia-Centro Galego de Lisboa, unha iniciativa posta en marcha por 38 mozos emigrados que querían crear unha «casa galega» na capital portuguesa. O novo especial de Historias de ida e volta, proxecto do Arquivo da Emigración (AEG) do Consello da Cultura Galega (CCG) que conta co apoio da Secretaría Xeral da Emigración, afonda na historia deste movemento asociativo a través de vinte imaxes e documentos que amosan, por exemplo, os integrantes da súa primeira directiva ou os estatutos regulamentarios cos que se debía rexer a entidade.

O Repertorio da prensa da emigración galega agrega 19 novos números editados por diversas sociedades microterritoriais de emigrantes galegos en Arxentina. O Centro del Partido de Carballino, a Unión Residentes de Santiago de Compostela ou o Centro Recreativo del Partido de Becerreá son algunhas das entidades editoras das publicacións que se incorporan neste mes de decembro, entre as que se poden atopar números datados da década de 1940 e tamén algúns dos anos 30 e 50.

A presidenta do Consello da Cultura Galega, Rosario Álvarez; a alcaldesa de Ramirás, Isabel Gil Álvarez, máis a presidenta da Asociación Cultural Rebulir, Sandra González Sousa, inauguran este venres (18:00 horas) en Ramirás a mostra Luces de alén mar, unha exposición que recolle o legado educativo da emigración galega. A exposición poderase ver no centro de saúde ata o 31 de decembro.

Fernando Blanco de Lema (Cee, A Coruña, 1796 - A Habana, Cuba, 1875) mudou a historia de Cee cando, tres días antes do seu falecemento, expresou a súa vontade de destinar o seu capital á fundación dun colexio de primeira e segunda ensinanza na súa vila natal. Este desexo traduciuse na construción do actual IES Fernando Blanco e da antiga Escola de Nenas, dous centros que foron o motor educativo e cultural de Cee naquela época. A súa biografía no Álbum de Galicia é autoría de Darío Areas Domínguez.

Desde mediados do século XIX, pescadores e mariñeiros da ría de Ares asentáronse en Cuba, onde traballaron na frota pesqueira, no transporte de mercadorías e pasaxeiros, nos estaleiros ou en empresas subsidiarias do naval. Neste tempo, conseguiron dominar o sector da pesca na badía da Habana e mesmo no golfo de México. O novo especial de Historias de ida e volta, proxecto do Arquivo da Emigración (AEG) do Consello da Cultura Galega (CCG) que conta co apoio da Secretaría Xeral da Emigración, reflicte en vinte imaxes e documentos os labores desempeñados por estes emigrantes galegos no sector pesqueiro, fundamentalmente, pero tamén noutras actividades relacionadas co comercio, a hostalaría ou a explotación do carbón.

O Repertorio de prensa da emigración, proxecto do Arquivo da Emigración Galega (AEG) do Consello da Cultura Galega, suma 24 novos números da revista Acción Española, órgano oficial do Centro Gallego de México. Foi unha publicación creada para informar a colonia española residente en México sobre as diversas entidades de emigrantes españois que traballan a prol dos seus intereses. Conta con moitas noticias sobre a política e os políticos españois do momento, así como dos mexicanos.

Os bicos feridos de Ana R Figueiredo é a novela que inaugurou unha xeración na literatura galega. “Son a xeración da nova diáspora que se caracteriza pola importancia das voces femininas, pola idea de fracaso fronte a idea de liberdade e emancipación e a cuestión transxeracional e que agora está nun período de emerxencia” explica María Alonso, coordinadora da xornada “Narrrativas da nova diáspora galega” organizada polo Consello da Cultura Galega (CCG). Durante un día especialistas de diferentes universidades abordaron as características desta nova xeración e as súas manifestacións na literatura, no audiovisual e no transmedia que se afasta con forza do estereotipo antigo da emigración. A presidenta, Rosario Álvarez, destacou a importancia deste encontro que forma parte das liñas de preocupación do CCG en atender ao que significa a emigración para a cultura galega.

Narrativas da nova diáspora galega é o título da xornada que organiza o Arquivo da Emigración Galega do Consello da Cultura Galega (CCG) e que ten como obxectivo explorar as manifestacións artísticas (nomeadamente as literarias e audiovisuais) xurdidas arredor da vaga migratoria que se produciu a partir da crise económica de 2008. Os escritores Xesús Fraga e Anna R. Figueiredo participan neste encontro que contará coa presenza de destacados investigadores e investigadores de diferentes universidades europeas. A presidenta, Rosario Álvarez, inaugura mañá este encontro xunto coa súa coordinadora, María Alonso. A cita é presencial pero tamén se poderá seguir en directo a través das redes sociais da institución.

Entre 1904 e 1914, 45.107 homes foron importados polo goberno de Estados Unidos para participar na construción dunha das obras de enxeñaría civil máis coñecidas do mundo: a Canle de Panamá. A maior parte dos 8.798 españois que está documentado que participaron nese proceso eran galegos. O novo especial de Historias de ida e volta, proxecto do Arquivo da Emigración (AEG) do Consello da Cultura Galega (CCG) e que conta co apoio da Secretaría Xeral da Emigración, documenta en vinte imaxes e documentos a historia da pegada galega na creación desta obra.

Castelao, Luis Seoane, Arturo e Uxío Souto, Eugenio Granell... teñen en común ser creadores destacados do panorama artístico galego contemporáneo. Pero tamén que desenvolveron unha parte importante da produción cultural no exilio. Sobre o seu legado e a importancia de conservalo e contextualizalo falaron diferentes profesionais na xornada do Consello da Cultura Galega (CCG), Musealizar a arte do exilio galego. A presidenta do CCG, Rosario Álvarez, destacou na inauguración a preocupación da institución por estudar o exilio e pola situación dos centros de cultura que se encargan de preservar a memoria. A cita conta co apoio da Secretaria Xeral da Emigración cuxa subdirectora de Coordinación Administrativa, María Baleato, puxo de relevo que “non se esqueza a loita da cultura galega fóra das nosas fronteiras”.

O Consello da Cultura Galega (CCG) celebra mañá, 25 de outubro, a xornada Musealizar a arte do exilio galego. Nela, afondarase no papel que desempeñan os museos e as fundacións a prol da conservación, salvagarda e difusión do patrimonio cultural procedente do exilio galego. A iniciativa está coordinada por Inmaculada Real López e conta coa colaboración da Secretaría Xeral de Emigración e da Universidad Complutense de Madrid. A presidenta do CCG, Rosario Álvarez, e a subdirectora de Coordinación Administrativa da Secretaría Xeral da Emigración, María Baleato, inauguran esta sesión presencial que tamén se poderá seguiren directo a través das redes sociais da institución.

Este mes de outubro o Repertorio de prensa da emigración suma novos números. Desta volta incorpora dez números editados polo Centro Betanzos de Bos Aires, dende 1935 ata a década dos 80. Foron doados polo señor Andrés Beade Dopico, unha figura senlleira da colectividade galega en Bos Aires na década dos 70 e 80 do pasado século. Ademais, súmase tamén un novo número (o 9) da revista Orzán, órgano oficial do Centro Provincial Coruñés.

O 26 de agosto de 1922 un grupo de emigrantes naturais dos concellos do partido xudicial de Corcubión que residían en Bos Aires reuníronse para constituír unha asociación con fins agraristas e instrutivos. Nacía así a Asociación Benéfica Cultural del Partido de Corcubión, que continúa activa. A súa historia, os fitos máis destacados, así como a publicación que mantén, centra o novo especial de Historias de ida e volta, proxecto do Arquivo do Emigración (AEG) do Consello da Cultura Galega (CCG) co apoio da Secretaría Xeral da Emigración. Vinte imaxes e documentos permiten coñecer esta sociedade de emigrantes que cumpre cen anos.

O 26 de agosto cumpríronse cen anos da creación da Asociación Benéfica e Cultural do Partido de Corcubión en Bos Aires. Unha sociedade que edita a publicación Alborada, da que incorporamos 25 números ao Repertorio de Prensa da Emigración. Nesta ocasión subimos números que van desde os anos 40 ata os 70, período no que mantivo unha periodicidade irregular. Estas publicacións foron depositadas no Arquivo da Emigración Galega por Xosé María Rei Lema e Marcelino Fernández Santiago.

Urbano Feijoo Sotomayor (1808-1898) foi un controvertido empresario e político galego que promoveu a creación dun plan de colonización que facilitase, en termos xurídicos, económicos, filantrópicos e prácticos a chegada a Cuba de galegos. O operativo rematou cun grande escándalo polo trato denigrante dispensado aos traballadores. O Álbum de Galicia vén de incorporar a súa biografía asinada pola escritora Elisa Vázquez de Gey, gran coñecedora da súa figura e da vida cotiá e política da vida colonial da illa de Cuba.

Ribadeo é unha das vilas galegas nas que o legado dos indianos -os emigrantes retornados da América ao longo do século XIX e XX- permanece visible a través da súa arquitectura. Un pasado histórico que se recupera cada ano na festividade “Ribadeo indiano” coa que colabora o Consello da Cultura Galega (CCG) a través do Arquivo da Emigración Galega (AEG) con diferentes actividades. A presidenta do CCG, Rosario Álvarez, é tamén a pregoeira desta edición.

O proxecto Repertorio de prensa da emigración actualízase este xoves con novos fondos procedentes do Arquivo da Emigración Galega (AEG), centro dependente do Consello da Cultura Galega (CCG). Nesta ocasión súbense 5 números da publicación Orzán, voceiro oficial do Centro Coruñés de Bos Aires. Catro deles proceden dunha doazón realizada por Chema Rei Lama.