Arquivo de noticias do CCG

Este domingo 21 de marzo, Día Mundial da Poesía, o Consello da Cultura Galega (CCG) presenta “O equilibrio dos extremos”, un recital que pon en diálogo a obra poética de Xela Arias (Sarria,1962-Vigo, 2003), homenaxeada este ano co Día das Letras Galegas, coa das novas xeracións de poetas. Nel, doce escritores e escritoras escollen un poema da autora de “Intempériome” que fan dialogar con outro que elaboraron expresamente para a ocasión. A presidenta do CCG, Rosario Álvarez, destacou que “é unha sorte de festa poética que por mor das circunstancias actuáis sería complicado realizar con público e que levamos á rede para darlle unha maior difusión”. Está acompañado dunha videocreación elaborada pola produtora Miramemira a partir das novas obras creadas para este recital.

Luis Taibo tivo dúas grandes paixóns na súa vida: a música e a medicina. Fixo carreira profesional en ambas as dúas e aínda que naceu en Santiago pasou a maior parte da súa vida en México. A súa entrada acaba de incorporarse ao Álbum de Galicia.

O Arquivo Sonoro de Galicia conta cun pequeno fondo bibliográfico recollido a través de adquisicións, doazóns e intercambios entre particulares e institucións. A temática deste fondo está centrada na música e complementa a documentación sonora.

Dentro dos fondos etnomusicolóxicos do Arquivo Sonoro de Galicia, cómpre subliñar a conservación de todas as gravacións que deron lugar ao Cancioneiro Popular Galego, coautoría de Dorothé Schubarth e Antón Santamarina, que é a obra fundamental do folclore musical galego.

O Arquivo Sonoro de Galicia conserva a máis importante colección de documentos sonoros inéditos, históricos e actuais, relacionados con Galicia. Este grande apartado aglutina todos os audios que son únicos e exclusivos, están rexistrados directamente da fonte e non dispoñen de duplicados impresos. A diferenza das edicións discográficas, non están suxeitos a ningún tipo de produción previa nin difusión comercial posterior.

No Arquivo Sonoro de Galicia recóllese gran parte da produción musical galega, sexa editada en Galicia ou fóra (p. ex. Edigsa-Xistral en Barcelona ou Hermifono na emigración arxentina). O fondo editado do ASG está composto por máis de 10 000 exemplares en distintos formatos (cilindros de cera, rolos de pianola, cartuchos de casetes, casetes, vinilos, CD, DVD...), entre os que cómpre salientar a colección de discos de lousa, con 700 exemplares de gran valor patrimonial. As gravacións do orfeón El Eco e do coro Aires d’a Terra, de 1904, son as lousas máis antigas que se conservan.

Os fondos do Arquivo Sonoro de Galicia do Consello da Cultura Galega proceden da xenerosidade de particulares, institucións públicas e privadas, discográficas, editoriais e músicos que entenden o noso proxecto como a iniciativa máis salientable para a recuperación, conservación e difusión do patrimonio sonoro galego. Estas achegas procedentes de diferentes eidos permítennos unha constante ampliación e complementariedade dos nosos fondos documentais.

O labor esencial do Arquivo Sonoro de Galicia ten como propósito a recuperación do patrimonio sonoro galego e xorde coa pretensión de se converter no eixe aglutinador en Galicia das distintas iniciativas públicas e privadas que traballan con este mesmo afán: salvagardar o noso patrimonio sonoro cara á construción dunha identidade presente e futura.

A gravación que o Orfeón El Eco realizou en 1904 da Alborada gallega de Pascual Veiga é, ademais dun dos primeiros rexistros sonoros documentados que se conservan, un dos materiais máis importantes que custodia o Arquivo Sonoro de Galicia. O Consello da Cultura Galega (CCG) pon, por primeira vez, a disposición da cidadanía esta peza fundamental do noso patrimonio sonoro. Faino hoxe, 20 de decembro, cando que cumpren anos do primeiro rexistro fonográfico en Galicia. Esta gravación pecha o Proxecto Lousas, co que a institución visibiliza o fondo histórico rexistrado en pedra.

José Arriola (Betanzos, 1885-Barcelona, 1954) foi un neno prodixio que tocou o piano antes de que soubese ler. Pasou á historia por ser un virtuoso pianista e, aínda que había indicios da súa faceta compositiva, pensábase que todo se perdera cando o seu estudo de Berlín foi bombardeado na Segunda Guerra Mundial. Quixo a casualidade que no rocho dunha residencia de anciáns de Ferrol, onde finou unha das irmáns de Arriola, aparecesen unhas partituras que abriron o horizonte de recuperación da súa figura. O Consello da Cultura Galega (CCG) editou parte dese material en 2010 e agora completa ese traballo cunha nova publicación. A presentación deste novo volume, Arriola. Obra musical II, terá lugar mañá (19:00 horas) e estará acompañado dun concerto sobre pezas de Arriola a cargo da soprano Lucía Iglesias e do pianista Brais González. Por mor da situación sanitaria, cómpre inscribirse a través do sitio web da institución para asistir ao evento.

Baixo o título “Arquivos, mulleres e tradición” arrincaron hoxe unhas xornadas organizadas polo Arquivo Sonoro de Galicia (ASG) do Consello da Cultura Galega (CCG). O director do Arquivo, Xosé Ramón Pousa, puxo de relevo na inauguración desta cita que “as mulleres tiveron un protagonismo fundamental como portadoras e xeradoras de materiais de arquivo”. Xulia Feixoo é a coordinadora desta cita que só se pode seguir a través da rede.

A campá da Berenguela é un dos sons máis significativos de Santiago de Compostela. E por ese motivo é o elemento vertebrador da identidade sonora desta cidade e xa se pode consultar no Mapa Sonoro de Galicia. A experiencia gravouse como parte da xornada “Os arquivos sonoros: memoria e patrimonio”, que organizou o Consello da Cultura Galega a principios de febreiro. A iniciativa foi coordinada por Xosé Ramón Pousa e pretendía poñer o foco na relevancia do patrimonio sonoro.

“Hoxe xa non é doado explicar por que o meu carro canta, nin por que o son é fino como un asubío. Para facelo necesitariamos moito tempo e unhas gravacións sonoras” explicou a presidenta do Consello da Cultura Galega (CCG), Rosario Álvarez ao presentar unhas xornadas nas que se falou da importancia de comprender o son como ben patrimonial; das dificultades para a súa conservación, da disparidade de mapas sonoros existentes e na que se cuestionaron que criterios se miden para discriminar os ruídos permitidos legalmente do que non. Os expertos participantes nesta cita chamada “Os arquivos sonoros: memoria e patrimonio”, alertaron da necesidade do rexistro, difusión e maior sensibilización do patrimonio sonoro. Xosé Ramón Pousa foi o coordinador desta cita que rexistrou a “identidade sonora de Compostela”.

Son preto de trescentas pezas nas que hai romances, milicias, cregos, seituras, berces, parrafeos e outros cantares xunto con contos e relatos que revelan a diversidade cultural do concello de Oencia (León), considerado tradicionalmente como un dos 48 concellos da Galicia estremeira. O traballo de recolleita deste patrimonio oral foi realizado por Xosé Lois Foxo e agora incorpórase ao Mapa Sonoro de Galicia.

O fondo editado do ASG consta de preto de 10.000 exemplares de audio, en distintos formatos, entre os que cabe salientar a colección de discos de lousa. Todo este fondo está catalogado en formato marc en Koha, que é o enlace do catálogo colectivo da Rede de Bibliotecas de Galicia.

“La Meiga” , “Maruxa”, “Los Gavilanes”, “Los Claveles”, “La del Soto del Parral” son algunhas das zarzuelas que se poden escoitar na nova entrega do proxecto “Lousas”. Esta proposta do Consello da Cultura Galega pon na rede o patrimonio sonoro rexistrado en pedra que custodia o Arquivo Sonoro de Galicia. Nesta ocasión súbense 18 novos rexistros entre os que se poderá escoitar a soprano estradense Mary Isaura, ou pezas dos coros: Aires d’a Terra de Pontevedra e de Coral de ruada de Ourense.

Estivo na Coruña onde xurdiu a formación Cántigas da Terra hai máis de cen anos. Despois foi a Ferrol, berce de Toxos e Froles; pasou por Ourense, onde se xestou a coral De Ruada e despois fixo recalada en Pontevedra e Vigo. A mostra Son de Galicia chega agora a Santiago, á cidade que viu nacer a Cantigas e Agarimos, un dos catro coros cuxa traxectoria nos permite construír o relato de como a música e o baile contribuíron á creación da nosa identidade. A mostra organizada polo Consello da Cultura Galega (CCG) inaugúrase este xoves (20:00 horas) no Museo do Pobo galego. Alí estará a presidenta do CCG, Rosario Álvarez; a vicepresidenta do Padroado do Museo, Concha Losada; Antón Fernández, representante do coro Cantigas e Agarimos; e o comisario, Miguel Anxo Seixas. A exposición poderase ver ata o 3 de decembro.

Non son nin compositores nin músicos son galegos, con todo teñen unha fonda relación co pais. Esta é unha das características comúns dalgunhas das gravacións que poñemos na rede nunha nova entrega da proxecto Lousas. Esta proposta do Consello da Cultura Galega fai público o patrimonio sonoro rexistrado en pedra que custodia o Arquivo Sonoro de Galicia.

Toxos e Froles, Cántigas da Terra, De Ruada e mais Cantigas e Agarimos son os catro coros históricos que permanecen activos hoxe en día. Dos seus arquivos constrúese o relato narrativo da exposición Son de Galicia, que recolle o espírito dunha época que sentou a través da música e do baile a nosa identidade. A mostra, organizada polo Consello da Cultura Galega (CCG) coa colaboración de Afundación-Obra Social ABANCA e mais as catro sociedades corais históricas, chega agora a Vigo. Este martes inaugúrase ás 19:30 horas coa presenza da presidenta do CCG, Rosario Álvarez; Paloma Vela, coordinadora adxunta da Área de Cultura de Afundación, e o comisario, Miguel Anxo Seixas. A exposición poderase ver na sede Afundación Vigo ata o 28 de setembro.