| 1945-01-11 |
|
Vigo - Madrid |
epístola |
Orixinal -
Transcrición
Transcripción da Carta de Paz Andrade a Díaz Pardo. 1945 en 11/01/1945
[Vigo], 11 de enero de 1945
Sr. D. Isaac Díaz Pardo
Madrid
Mi querido amigo:
Dos circunstancias han impedido hasta el momento, ultimar el asunto de la venta en perspectiva y facturar el resto de los cuadros. Una de ellas, la enfermedad sobrevenida a uno de los adquirentes, que lleva en cama varios días, aunque la dolencia carece de gravedad.
Por otra parte las facturaciones están suspendidas, y no hubiera sido posible en estos días intentar la de los cajones.
De cualquier modo, espero que entre hoy y mañana quede resuelto este asunto y seguidamente avisaré a Rey Soler, para que proceda a la facturación.
Siempre querido amigo, con el mejor abrazo,
[Valentín]
|
| 1945-01-30 |
|
Madrid - Vigo |
epístola |
Orixinal -
|
| 1945-02-15 |
|
Madrid - Vigo |
epístola |
Orixinal -
|
| 1945-02-17 |
|
Vigo - Madrid |
epístola |
Orixinal -
Transcrición
Transcripción da Carta de Paz Andrade a Díaz Pardo. 1945 en 17/02/1945
[Vigo], 17 de febrero de 1945
Sr. D. Isaac Díaz Pardo
Madrid
Querido Isaac:
Doy orden al Banco Central, para abonar en ésa ptas. 15000, importe de los cuadros vendidos. Cinco mil corresponden al de Alfageme y el resto a la «Virgen del Cristal», la «Cabeza Italianizante», la «Dama del Collar» y la «Maternidad Gallega», estos tres últimos han sido adquiridos respectivamente, por la Mutua Regional Gallega de Seguros, por D. Manuel Piñeiro y por D. Manuel Rey Vázquez. La Virgen se quedó a mi cabecera.
Pienso enviar mañana por Cort, para adelantar los dos bodegones y el resto saldrá inmediatamente, por la Agencia Rey-Soler.
Como los dos adquirentes se han retrasado un tanto en la decisión, y hubo necesidad de reembolsar los cuadros en dos cajones, no han podido enviarse antes.
Dentro de unos días, acaso a primeros de mes, nos veremos ahí, entre tanto, abrazos cordiales de,
[Valentín]
|
| 1945-02-21 |
|
Madrid - Vigo |
epístola |
Orixinal -
|
| 1945-03-18 |
|
Madrid - Vigo |
epístola |
Orixinal -
|
| 1946-03-06 |
|
Madrid - Vigo |
epístola |
Orixinal -
|
| 1946-06-12 |
|
- |
epístola |
Orixinal -
|
| 1949-12-17 |
|
- |
epístola |
Orixinal -
|
| 1950-03-02 |
|
Madrid - Vigo |
epístola |
Orixinal -
|
| 1950-03-28 |
|
Vigo - Madrid |
epístola |
Orixinal -
|
| 1951-07-27 |
|
O Castro [parr. Osedo, conc. Sada] - Vigo |
epístola |
Orixinal -
|
| 1951-09-02 |
|
O Castro [parr. Osedo, conc. Sada] - Vigo |
epístola |
Orixinal -
|
| 1955-07-27 |
|
O Castro [parr. Osedo, conc. Sada] - Vigo |
epístola |
Orixinal -
|
| 1956-01-16 |
|
Bos Aires - |
epístola |
Orixinal -
|
| 1956-12-18 |
|
O Castro [parr. Osedo, conc. Sada] - Vigo |
epístola |
Orixinal -
|
| 1957-04-12 |
|
Osedo - Vigo |
epístola |
Orixinal -
|
| 1957-05-25 |
|
- |
epístola |
Orixinal -
|
| 1957-07-07 |
|
Osedo - Vigo |
epístola |
Orixinal -
|
| 1957-08-30 |
|
Osedo - Vigo |
epístola |
Orixinal -
|
| 1958-03-03 |
|
Magdalena - Vigo |
epístola |
Orixinal -
|
| 1958-05-25 |
|
Vigo - |
epístola |
Orixinal -
Transcrición
Transcripción da Carta de Paz Andrade a Díaz Pardo. 1958 en 25/05/1958
Vigo, 25 maio 1958
Querido Isaac:
Demoréi un pouco a resposta a tua do 31 de marzal, para poder facelo agora despois da obriga cumprida. O libro, en dous exemprares, xa estará no Centro Galego, cando recibades, ti e Pepe Núñez, estas liñas. Escribín, ademais, a Abelardo Estévez, para que si non necesitan, como supoño, mais que un exemplar, vos facilite o outro. Podedes, pol-o tanto, pedirllo, pois teño intrés en coñecer a vosa opinión, denantes de que a imprenta faga irremediabre calquera fallo. Como se trata de libro de certo fondo, que pretende situar nun terreo fértil e práctico os problemas mais anguriosos e abandoados secularmente, da nosa Terra, toda suma de opinións é moi de ter en aprecio. E mais, si son vosas.
A revista a que te refires, anunciada como bi-mensual, non voltóu a sahir. Supoño que o fará con retardo. E, desgraciadamente, sin que os verdadeiros intresados na economía de Galicia se enteiren do seu contido. Pol-o demais, as estratificacións mentaes son sempre irremovibles. De quen as padeza se non pode agardar nada. Morrerá co seu mal. Só nos queda deproral-o e cristianamente axudal-o no que se poida. Supoño que a forza de enseñar a orella cada un ficará como quen é.
Intentéi falar con Moisés da tua insinuación sobre a fabricación de Rosenthal en Burela. Non puden coincidir aínda con el. Supoño que estará enteirado e que moverá o que poida en contra. N-estes días viñeron a Galiza os dirixentes alemáns, mais non sei con que intencións.
Xavier vai algo millor, mais non se coida doada a sua recuperación total. Tamén Pilar melloróu das súas molestias, sin normalizal-as.
Cecais dentro de dous días vaiamos ao Castro. Unha fábrica de artigos de goma, d-eiquí, quixera encargarvos moldes de porcelana, e teñen intrés en que leve a un dos xerentes, coincidindo c-unha vista que teño na Audiencia. De Mimina e os nenos recibimos carta derradeiramente.
De Cabanillas as novas son ruíns. Sigue en Sant Yago, onde quixeron tratarlle un cáncer de párpado. Optaron por radial-o, mais atópase mal. Tamén Maside tuvo outra recaída n-estes días. Son xa tan frecuentes que coido que [non] resista moito máis. Teño temor de que a cousa se poña moito peor. Cuevillas tamen anda mal. Ten derrames repetidos que non permiten agardar recuperación. Gómez Román foi operado por Beiras de cataratas. Tamén tuvo unha compricación. Parece que vai algo millor.
E nada mais. Supoño que os fornos xa estarán botando fume. Deséxovos moito ben na aventura industrial, e teño seguranza de que será así.
Apertas cordiaes de
Valentín
|
| 1958-06-20 |
|
Magdalena - Vigo |
epístola |
Orixinal -
|
| 1958-09-21 |
|
Magdalena - Vigo |
epístola |
Orixinal -
|
| 1958-11-16 |
|
Magdalena - Vigo |
epístola |
Orixinal -
|
| 1959-01-27 |
|
Magdalena - Vigo |
epístola |
Orixinal -
|
| 1959-04-00 |
|
- |
epístola |
Orixinal -
Transcrición
Transcripción da Carta de Paz Andrade a Díaz Pardo. 1959 en 00/04/1959
C. abril 1959
Querido Isaac:
Chégame a túa do 5, cando aínda non botara ao Correo a feita para contestar a do 23. Non quero demorar a resposta.
Compráceme moito que manteñades interese por un proxecto, no que eu teño posta algunha esperanza, se o conseguimos plasmar orientado a producir un viraxe a fondo na vida galega. Mais tal vez por estreitez na visión especializada, non acerto a descubrir que conexión pode ter con aquela idea, ou a súa conversión en realidade, a visita de Otero.
Penso que nesta hora, se queremos facer algo vivo por Galiza, mellorar a súa sorte como pobo, erguer a condición dos seus homes… temos que abrazar un pensamento sintonizado coas necesidades sociais hoxe sentidas. Admiro e quero a Ramón coma o que máis, sen deixarme cegar polos refrexos da súa bonhomía, tan abusada, e do seu xenial barroquismo. É o cisne dunha época, que non é a vivida agora por os millóns de galegos asoballados pola miseria tradicional ou evadidos dela pola vía da emigración.
Comprendo que il xa non pode rectificar, nin o seu pensamento nin o seu estilo. Nin debería. Está ben como está. O absurdo é que outros, aínda en anos e condicións para se poñer a traballar na materia viva, non se decaten do tempo e as posibilidades que fan perder ao país, consumindo a súa actividade en baraxar valores mortos ou banais. E que traten de infruír na mocidade universitaria, orfa de mestres verdadeiros, cun bagaxe mental tan inocuo, mentres o destino económico da Terra pode sufrir unha máis fonda recaída na servidume. E que tampouco teñan caído na conta de que practican deste xeito unha forma de colaboracionismo cos antípodas políticos.
Teño traballado na redacción dos estatutos do Instituto Galego de Economía. Non rematei, tanto por falla de tempo, como por falla de clima. Agardaba a remoción que se supón ha de producir o libro, que non acaba de chegar, e que pode ser un esforzo pouco fértil se non circula eiquí dabondo. Si vos queredes, podo tratar de rematar a laboura, aínda denantes que o libro veña, mais non coido que se deba variar o pensamento primeiro. Poderían constituírse outras institucións técnicas, mais cada unha ten a súa función específica, sen pechala estreitamente na investigación ou na experimentación, que outros xa fan e pode ser aproveitada en canto bagaxe teórico ou científico. O Instituto Galego de Economía ten a facer moito no estudo da estrutura dos recursos, no proceso da industrialización, na formación doutra mentalidade empresarial, na orientación dos problemas crónicos do país que os demais non se baixan a auscultar, na formación de capacidades.
As colectividades galegas de emigrados poden axudar á financiación e sostemento do obra, mais eu coido que a base han de a dar as empresas galegas eiquí afincadas. De calquera xeito, será mellor rematar o proxecto e despois estudar as melloras que nel poidan introducirse, e facer a escolla dos medios para o levar á realidade. Agora ben, coido asisado non mesturar no choio a quen, por moi alto que estea e moi ben que sexa, non podería contribuír senón a dar, diante de certa xente útil para aportar medios, unha impresión de ser unha expansión máis tan retórica como as outras.
Se estou trabucado, e cecais así sexa, perdoádeme, mais para facer algo no mundo é preciso despir o peito.
Apertas cordiais de,
Valentín
P.S. Hai sospeitas de que os diagnósticos sobre Gallástegui estaban errados. Deus o quixera.
|
| 1959-04-23 |
|
Magdalena - Vigo |
epístola |
Orixinal -
|
| 1959-05-05 |
|
Magdalena (Arxentina) - Vigo |
epístola |
Orixinal -
Transcrición
Transcripción da Carta de Díaz Pardo a Paz Andrade. 1959 en 05/05/1959
Magdalena, 5 de Maio de 1959
Sr. D. Valentín Paz-Andrade
Vigo
Querido Valentín:
Confírmote unha carta miña do 23 de abril pasado. Días pasados estivemos falando con Antón Baltar sobor da próuxima aparizón do teu libro, a viaxe de Otero a ista o mes de Santiago próximo. Lembramos o proieuto do Instituto Galego de Economía que ti ficabas redautando cando saímos de ahí, e outras moitas cousas. Antón vai a escribirte a pesares de que a racionalizazón do traballo nos empregados púbricos no pran de austeridade de Frondizi o ten bastante amolado.
Estivemos pensando na necesidade e cecais na oportunidade de levar adiante algo semellante a aquil proyeutado Instituto e dar conta d’il coincidindo eiquí coas festas de Sant-iago. Mais que un ente de economía somente habería que pensar en facer unha cousa máis ampria, inda que a rama económica fora a cousa fundamental que o enchese; por exemplo uns «estudos galegos de orgaizazón científica» onde puideran encadrarse outras mais materias. Se isto nacera eiquí en América, logo de proieutarse en Galiza, eiquí debería conservar sempre unha pata pra que inda que certas incremencias pretenderan cortarlle os pes d’isa banda, non somente seguera en pé cos que lle quedasen eiquí senón que istos serían os acusadores no nembricidio, cuios autores pensarían, entón, millor as cousas antes de faguer a tropelía. Nada de política polo meio. E sempre que aparezan xentes téunicas non se lles debe de pedir como pensan n’outro senso nen coma pensaron, o úneco pregarlles que traballen por un intrés común dos galegos. O Instituto non debería ser o labor persoal de ninguén senón o receutáculo onde coinciden as labouras persoaes. N’un principio podería pubricar cousas pra ir determinando camiños. Logo podería ir véndose a posibilidade práutica de proieución en Galiza o traveso das institucións vellas ou coa creazón doutras novas (non debería estar descartada a posibilidade de creazón de unha banca autenticamente galega, que recollera por demais o movemento bancario de cambio dos galegos de América). Eiquí se iniciaría patrocinado por uns cantos personaxes da coleutividade galega e de seguida recabaríanse cuotas, somente das institucións galegas. Ate eiquí ista sarta de divagacións sen comas nen orde algún, pra encher un pouco a folla.
Ti tes moito andado na formazón de isa instituzón que pensamos. O que teñas, e algo máis que poderías ir facendo, poderías ir transmitíndoo. En todo caso agardamos que escrebas e nos digas a túa opinión. En Galiza non vai a pasar máis que o que fagamos nós. Non hai que agardar máis senón faguer algo. Se ten posibilidades de que se faga un miragre temos que encetar a construír os pes e o espiñazo do miragre. Se hemos de ficar agardando soi que o miragre se produza eispontáneamente, é millor facerse conscente da realidade de que ahí no hai ren que faguer, e aceutar como definitiva a sorte onde nos colocaron as circunstancias.
Agardamos túas novas. Reitero miñas lembranzas ós teus: Pilar e Alfonso. Apertas do teu sempre amigo.
Isaac
[Engadido a man:] Non agardes a carta de Antón pra contestar.
|
| 1959-05-11 |
|
Vigo - La Plata |
epístola |
Orixinal -
|
| 1959-05-20 |
|
Magdalena (Arxentina) - Vigo |
epístola |
Orixinal -
Transcrición
Transcripción da Carta de Díaz Pardo a Paz Andrade. 1959 en 20/05/1959
Magdalena 20.5.1959
Sr. D. Valentín Paz Andrade
Vigo
Querido Valentín:
Onte recibín as tuas do 11 e 12 cte. e non quero deixar pasar un día sen contestalas.
Conforme con todo. Sen reserva algunha. O citar o nome de Otero mixturado n’unha das miñas cartas tiña un senso distinto ó que entendiche ti (mea culpa). Hai que non deixar gañar concencia literaria ós esforzos e a presenza de don Ramón eiquí pode ser moi ben contrarrestada co proieuto do Instituto e incruso verse obrigado a ter de facerlle unha bendizón.
Agora cómpre que ti envíes o que teñas feito. Non contes con que o teu libro saia denantes do 25 de Xullo. Teñen coma cousa sistemática, está visto, botar os libros á rúa n’ista data. Mais elo non importa porque o do Instituto vai ter unha presencia púbrica distante. O nome do Instituto, e até a súa capacidade de encuadrar cousas, tampouco ten maor importancia, e será a posta en marcha da idea a que vaia alumeando o vieiro máis ou menos definitivo que deba tomar o proieuto. Conforme con que debe ser ahí onde iso ten de desenrolarse prenamente, pro se o pulo orixinal vén o traveso de América terá un sentido distinto á vida do Instituto e o podrá manter na liña que verdadeiramente intresa. As cousas que se fan ahí sen istas prevenzóns son, si positivas, ausorbidas rapidamente por filtros ponzoñados que deixan só un residuo útil, menos cheirentos. Non hai mais que comprobalo coa revista de economía de Galaxia; por moi boa intenzón (que non’a hubo) que tivesen seus redautores de faguer algo por Galicia, hoxe quedouse n’un boletín que non di máis que calquer pubricación periódica de unha banca das que están feitas xustamente coa intenzón de non dicir ren.
Tomo nota de canto me dis pra Citania o cal transmitirei dentro de tres días que penso cear con iles. Mimina embarca o domingo 24 e se hai que levarte algo xa o levará.
Inda non está perdido todo; queda un cabo solto de boa freba que agarrándoo fortemente pode descubrirse un gran mundo pendurado d’il. Mais ise úneco cabo pode perderse ou pudrirse, o que sucederá inexorablemente se non se nada cos pes lixeiros e con ganas de deixar moitas cousas pra agarrar o cabo ise.
Tensas apertas e lembranzas de voso sempre amigo.
Isaac
|
| 1959-05-24 |
|
- Vigo |
epístola |
Orixinal -
|
| 1959-10-25 |
|
Magdalena (Arxentina) - Vigo |
epístola |
Orixinal -
Transcrición
Transcripción da Carta de Díaz Pardo a Paz Andrade. 1959 en 25/10/1959
Magdalena 25.10.59
Sr. Don Valentín Paz Andrade
Vigo
Querido Valentín:
No seu día recibín unhas liñas dende Madrid por un amigo de Villamarín nas que anunciabas o pronto envío do proxeuto do Instituto Galego de Economía, pol’o que Baltar segue agardando.
Boeno. A instalación de Celtia tocou fondo e agora queda coidar e amamantar á empresa pra que medre. Eu tomareime un descansiño por ahí, pra voltar axiña de novo sobor Magdalena até findar de darlle un definitivo pulo.
O 22 de Nadal chegarei a Vigo no Salta. Se queredes d’eiquí algunha cousa e me é factible levala, me tes á túa disposizón, eu saio d’eiquí o 5.
Teu libro entusiasmou a quenes o leron. Non podería ser d’outro xeito. E lástima que non poidera circular con intensidade por Galiza, pro xa me decato que non será sinxela a cousa. Non hai ren sinxelo, todo é dificilísimo.
Boeno. A profecía dos ríos non se cumpriu: nen o Teixo nen o outro desbordáronse. O noso destino xa se olla perto de Libia ou Kenia.
E nada máis; agardando apertarvos axiña, vai unha aperta cordial pra ti, pra Pilar e pra Alfonsiño de voso sempre amigo.
Isaac
|
| 1960-05-09 |
|
Magdalena (Arxentina) - Vigo |
epístola |
Orixinal -
Transcrición
Transcripción da Carta de Díaz Pardo a Paz Andrade. 1960 en 09/05/1960
Magdalena, 9.5.1960
Sr. D. Valentín Paz Andrade
Vigo
Querido Valentín:
Ó chegar a Montevideo púxente unha postal considerando que ó atoparme en Magdalena iban ser tantas as cousas que habería de toparme por diante que o tempo me iba a ser pouco pra adicarllo todo a ilas. E así foi. Excusatio introitus.
Por sobre todo non me esquecín de vós e dos intres estupendos que pasei ó voso lado, n’ise tempo sorprendentemente veloz que estiven na terra.
¿Qué pasa coa refinería? Gustaríame saber se iso acadou posibilidades de levarse adiante. Non sería difícil que a istas outuras estiveras pelexando aínda por conquerir o imposibre. E non ten ningún mérito pensar así e acertar, pois a xulgar polas direutrices dos feitos poden intuírse as dos ouxetivos que persiguen todo o que por ahí pasa, que en resumidas contas é ren. Ren é en definitiva o ouxetivo; se ti queres algo tes sempre grandes posibilidades de equivocarte. Pro no da refinería, e n’aquil proieuto do Banco fago votos por ser eu quen me equivoque.
Non deixes de decirlle a Emilio que diga se pode faguer algo co dos libros. Falando dos libros, non sei se sabes que o folletiño ise que pubriquei ahí sobor da organización de manufacturas o prohibiron. Bueno, a cousa non ten importancia. A ten pra ver o que se non pode faguer.
¿Qué pasou con aquila idea deixada no ar sobor da creazón pola Academia de institutos téunicos? Encol recibín algunhas adhesións e incruso reivindicacións da primacía da idea. Coido que sería ben que ti pensases en ingresar na Academia. Non o tomes como un galardón. Tómao coma unha obriga por Galiza. Si frente a tantas cousas hai que transixir calado sen tomar amor propio, ¿non pode transixirse algo cando hai algunha esperanza n’elo pra nosa terra? Pra isa idea podería ir d’eiquí moita forza e moita moral. Estiven tanteando o terreo e teño confianza en que así sería.
Por eiquí non pasa ren. Celtia vai andando, i-eu esforzándome porque axiña poda andar soia. Son eu personalmente o que se enceta a desespera d’iste dilema e d’ista incertidume da ubicazón que lle hemos de dar á nosa vida, de onde hemos de deixar a nosos fillos e de deixarnos nós.
A Pilar, Alfonsiño, a ti, lembranzas e apertas tensas e cordiaes o voso sempre amigo.
Isaac
|
| 1960-08-28 |
|
Magdalena - Vigo |
epístola |
Orixinal -
|
| 1962-01-07 |
|
- |
epístola |
Orixinal -
|
| 1962-01-09 |
|
- |
epístola |
Orixinal -
|
| 1962-02-04 |
|
Magdalena - Vigo |
epístola |
Orixinal -
|
| 1962-03-09 |
|
- |
epístola |
Orixinal -
|
| 1962-04-07 |
|
Samil - |
epístola |
Orixinal -
Transcrición
Transcripción da Carta de Paz Andrade a Díaz Pardo. 1962 en 07/04/1962
Samil (Vigo), 7/IV/1962
Queridos Isaac e Mimina:
Primeiro de todo, nosa condoencia máis sinceira pol-a morte de D. Alicio. Anda o vira pouco tempo denantes de cair, nos pasillos da Audiencia da Cruña. Sempre falabamos de vós. Eu non sospeitaba que levara dentro unha sentencia de morte fulminante.
Camiliño e os irmaos escribíronme unha carta moi xeitosa, que lles contestéi. Despois escribíu a tía Lola, sempre co seu esprito aceso. Por todos estes informes e pol-os vosos directos supoñemos que estaredes xa co pé na estribeira ¿do barco? ¿do avión? Se facedes o viaxe por mar non deixedes de saudar en Santos ao meu camarada Valentín Montero Vázquez, a quen lle escribín n-estes días comunicando a desgracia, pois non debía saber nada. Vive en Luís de Faría, 21 e ten o tel. 45-215. Ou tiña.
Nós estamos vivindo a rente d-este fermoso areal, c-un escenario de illas que nin feito de encarga. Como eu non poderéi acudir ao barco, cando cheguedes, si é n-este mes, irá Pilar no noso carro. Cómpre que nos avisedes.
Eu ando agora c-oa reeducación articular, que é moi doorosa. Os musclos e os tendóns afanse a inactividade e custa moito remover a ferruxe que toman as visagras, Non sei canto durará isto, mais xa dura demasiado.
Pilar traballóu moito eiquí, pra acomodar provisionalmente a casa. Hoxe atópase algo doente, mais coidamos que será unha pasaxeira contrariedade.
O demais todo parez camiñar a paso canso e pol-os vieiros trillados. Ou será que me semella ser así as cousas, agora que eu vivo condenado a inmovilidade. Non sei o que durará aínda, pro sospeito que teño pra máis d-un mes.
En maio agardamos que chegue Souto de México. Tamén anuncian o retorno Jesús Bal e Carlos Velo. Colmeiro segue en París deica o vrao.
Pilar e Alfonsiño –este en Santiago- suscriben estas liñas e vos mandan, co-as miñas, suas mellores apertas.
Valentín
|
| 1962-04-27 |
|
Magdalena - Vigo |
epístola |
Orixinal -
|
| 1962-05-05 |
|
- |
epístola |
Orixinal -
|
| 1962-05-14 |
|
Vigo - |
epístola |
Orixinal -
Transcrición
Transcripción da Carta de Paz Andrade a Díaz Pardo. 1962 en 14/05/1962
Vigo, 14/5/1962
Querido Isaac:
Recibimos vosa carta do 27, co-a boa nova da volta de Mimina. Cando esta chegue cecais teña embarcado xa. Escribín a Losada, que ten intrés en mandarme os libros recentemente ilustrados por Luís, pra que os mandara por Mimina. Pol-o demais, non temos cousa algunha a traguer d-esa xenerosa terra, máisime no intre pol-o que ven pasando. Hai tempo que quixera ter o primeiro libro de tapas de Seoane, mais xa séi que non se atopa.
Sospeitamos que Mimina chegue nos primeiros de San Johan. Eu non estaréi aínda en condicións de ir ao porto, se ben escomenzo a moverme algo, co-a axuda da muleta. Pilar irá a agardal-a. Na tua carta falas de que vén na Dodero, mais non dices o barco.
O día 21 desembarca na Cruña o pintor Arturo Souto, con 50 coadros. Ven cheo de anceios por revivir na Terra, mais non sei se permanecerá eiquí. En Vigo ten unha irmá e sobriñas. Sei que tamén veu Jesús Bal, aínda que non aparecéu por Vigo. Cecais ande por Madrid. Só sei que estivo en Sant Yago, coa muller.
Onte estuvo a verme Otero Pedrayo, que está feliz co seu Premio. É pena que o premio teña patronímico, pra unha executoria tan limpa coma a de Ramón. Quixen dicir algo d-esto n-un artigo que me pediron os do Faro, mais non pudo ser. Armouse unha pequena revoldaina, deixáron-o dun día pra outro, viñeron a rogar enmenda… e tiven que eliminar o introito discriminador das dúas figuras morales.
Tamén Risco anduvo n-estes días por Vigo, aínda que non o vin. Fixo declaracións, ben asisadas, e supoño que está ben consolado cos cinco votos. Filgueira foi o que decidéu a votación. Tamen é o mais político no vello senso da verba.
¿Cando tomas o avión? Supoño que deixarás as cousas en forma de durar máis nas estancias galegas. E que d-esta, a de Antón Baltar será a definitiva. Os Dieste viñeron hai unha semán por eiquí, e volven a estar en Rianxo. E Luís ¿pensa en verdade na volta definitiva?
Nada máis. Lembranzas a Pepe e os demais amigos, co-a mellor aperta pra ti de
Valentín
[Engadido a man:] Será posible conquerir Lonxe, de Lorenzo Varela? Teño vellas ganas de o ter.
|
| 1963-06-17 |
|
Magdalena - Vigo |
epístola |
Orixinal -
|
| 1964-05-18 |
|
O Castro [parr. Osedo, conc. Sada] - Vigo |
epístola |
Orixinal -
Transcrición
Transcripción da Carta de Díaz Pardo a Paz Andrade. 1964 en 18/05/1964
Castro, 18.5.1964
Sr. D. Valentín Paz-Andrade
Vigo
Querido Valentín:
Agradezo moito a tua do 16 cte. especialmente pola parte que me toca na tua expresión de que «quedará un pouco mutilado» o esforzo dos entusiastas de Lugo si fallamos a ela Seoane i-eu. Con respeuto a miña obra eu non penso o mesmo.
En troques, úrxeme decirte que remitín a Luís e Laxeiro as bases do concurso, que me deches para iles, e por suposto, limiteime a enviarllas sen dicir ren de que eu non pensaba asistir, e inda hoxe no tiven resposta. ¿Que debo faguer? ¿Enviarei algún cuadro de Luís? Me puxeche en un apreto de dúbidas. Preferiría que ti mo dixeras interpretando a intenzón de Luís – interpretazón que a min me e totalmente imposibre- i-eu fago o que ti digas e cho agradezo de verdade.
Penso, coma ti, que deben alentarse isas manifestazós culturaes coma o esforzo distes homes de Lugo, cuio mérito no poderá negar ninguén. Iste sentir fíxenllo coñecer a iles, ós de Lugo, ó agradecerlles a invitazón e faguerlles coñecer que por principio eu non participaba en mostras onde había concurso, inda fóra dil; salvando o cal me teñen a min e a miña laboura a súa disposizón. E coma non me gusta ter reservas mentais non teño incomenente en ofrecer unha eispricación máis ampria si se me pide. Se queres podes enviarlle a presente ós siñores de Lugo, a quen sego recoñecido.
Calisquer día estaremos por Vigo, pro ti, que con tanta frecuencias ves a lidiar no Foro da Cruña, sería unha bendizón que viñeras sempre a xantar connosco, sen avisar e acompañado de quen queira que veñas, pois inda que non xantaredes, craro, coma na Rúa dos Olmos, a rubida por Montouto compensa tudo.
A Pilar, Alfonso, nosa viva lembranza de todos os dista casa. A ti, unha tensa aperta do teu sempre amigo.
[Isaac Díaz Pardo]
|
| 1964-05-20 |
|
- |
epístola |
Orixinal -
|
| 1964-05-21 |
|
- Osedo |
epístola |
Orixinal -
Transcrición
Transcripción da Carta de Paz Andrade a Díaz Pardo. 1964 en 21/05/1964
21 de mayo de 1964
Sr.D. Isaac Díaz Pardo
Sada, Osedo
La Coruña
Querido Isaac:
Abro agora a túa e contesto de camiño. Non-o fago por presumir de dilixencia epistolar, mais porque hoxe debo saír a Madri deica o domingo. Nesta tempada teño máis desprazamentos previstos a Cibeles que á Torre de Hércules. O 29 debo voltar alá.
Penso que hai tempo pra que Luís conteste. Na dúbida hai que absolver. Ou sexa, decidirse pol-a solución favorable. Ti podrías escoller dou ou tres cadros de Luís e con outros tantos teus poñelos a disposición dos orgaizadores.
De Laxeiro non sei nada. Supoño que autorizará á muller pra que mande algunha cousa.
Enviarei a copia da carta ao Presidente do Círculo de las Artes. Cando lle envíes os cadros debes advertirlle que van fóra de concurso, no caso de que en definitiva pensedes en facelo así.
O Faro de Vigo publicóu o editorial no noso idioma, no día dezasete, Festa das Letras Galegas. Como ves, algo se vai conseguindo. Seguimos traballando arreo no do Banco.
Pensa en dar unha volta por Vigo co-a tua xente. Cordial aperta para Mimina e pra os varóns da casa do noso trío familiar.
Valentín
|
| 1964-05-31 |
|
Osedo - Vigo |
epístola |
Orixinal -
Transcrición
Transcripción da Carta de Díaz Pardo a Paz Andrade. 1964 en 31/05/1964
[Sada] 31/V/1964
Sr. D. Valentín Paz-Andrade
Vigo
Querido Valentín:
Forzáchedesme, e coma Seoane contestou mais non dixo ren de asistir ou non ó de Lugo, pra decidir e enviarlle tres cousas dil rompín miña rixidez i-enviei outras miñas. Xa che contarei a hestoria de Pepiño, o fillo de Lola, coma fixo para conquerir o reló do crego.
Noutro orde de cousas. A emigración do persoal femenino capacitado viña sendo xa un serio probrema. De súpeto, na semana pasada, veu un inglés á Cruña a recrutar cen rapazas solteiras de 18 a 25 anos, e ben formadas, e co consenso máis que tácito das autoridades se nos levou á mitade do persoal femenino, que sendo o millor representaba o 70%, e que deixou de traballar o mesmo día. Un delegado sindical facilitou iste tráfego. Berramos, mais non pasará nada. As consecuencias económicas pra a empresa son serias, mais non son ren carón á repugnancia que che causa o saberse traballando movido nista cras de mecánica, i-eu me pregunto: ¿merece a pena reconstruír ista desfeita para que logo volva outro inglés a beneficiar dilo? ¿Merece a pena pensar en Sargadelos ou en calisquer outra con semellante panorama? Os negros cos que se fixo trafego acadarán millor sorte que os galegos. ¿Qué farsa é isa do plan de desenrolo?
Todo isto dito pra informarte, mais si se che ocurre algo non deixes de dicilo. Nosas lembranzas a Pilar e Alfonso e apertas tensas a ti de teu sempre amigo
[Isaac Díaz Pardo]
|
| 1964-11-16 |
|
Magdalena (Arxentina) - Vigo |
epístola |
Orixinal -
Transcrición
Transcripción da Carta de Díaz Pardo a Paz Andrade. 1964 en 16/11/1964
Magdalena, 16.11.1964
Sr. D. Valentín Paz-Andrade
Vigo
Querido Valentín:
Recibín a túa do 16 cte., que agradezo, e tomo nota de canto en ela me dis.
A urxencia que pregaba para o enfoque do plan ise referido a Galiza, vén de unha síntesis que se percisa sobre ise tema coma contribuzón a un traballo xeral que se está faguendo ahí, en Europa, e dista vegada se pretende que Galiza non siga dando razón do seu silenzo. A parte, eiquí, faríase un folletiño. Ao primeiro non podo sacarlle a presa e haberá de faguerse o que se poda cos materiaes que se atopen. Pra que non fose literatura de afeizoado é polo que pedín a túa autoría. Estou de acordo en todo canto dis menos en aceutar «algún tempo e moita pacencia».
Direiche meu pensamento pra que lle fagas unha crítica ou te bulres dil. Soio pretendo empuxar a empuxóns.
Teño á vista, coido, todo o feito por ti encol do problema. No ano 63 contemplabas xa o plan e denunciabas a postrazón do seutor agrario, que dende entón agravouse, aumentando as áreas incultas e o éxodo, con todas-las lacras intermedias.
O plan no foi precedido de un educacional de primeiro ensiño. No terreo agrario fíxose o Plan Coruña, que non eisistiu xamais. Ten soio o nome. Fíxose algo de concentrazón parcelaria, no mellor dos casos cun incremento da productividade da terra do 20%. Sabido. Non embargantes, os inxenieiros concentradores fican desolados. Non falemos do ensiño primario que vai de mal en peor mentres no se impoña a escola bilingüe teunicamente urxente para «entender» as imaxes primarias. (Lee o artigo de L. Casanovas de fai poucos días no Progreso). A escola primaria que ten que ir acompañada da posibilidade económica do labrego pra ceibar do traballo ós nenos, polo que a educación e a elevación económica do campo teñen de ir xuntas.
Os polos en Vigo e na Cruña onde había de si un desenrolo eispontáneo, deixan o resto da rexión, o mais indixente, á mercede aleatoria da claúsula quinta da aición concertada. Ten moito de espectacular e de colocazón dun nome dunha cousa que xa se estaba facendo, procedemento non excepcional nos derradeiros lustros, senón típico. Din que os proxeutistas puñan os polos pola banda de Monforte, mais din as malas linguas que houbo intervencións todopoderosas que, temendo o fracaso, fixeron suxestión de que se puxeran onde están, xa que sempre quedaría coma defensa o fondo eisistente. Sendo a verdade que onde están profundizan máis a distancia que xa eisistía entre as dúas vilas e o resto de Galicia, xa cunha cuase descriminazón racial entre vilegos e aldeáns que até falan distinto idioma.
O enfoque, a resposta, a tal artificio (non sería elegante acusar sen propor algo) coido que debería ser pedir a formulazón dun plan, ou das bases de un plan de escola primaria, orientada máis ben ó rústico (pro sen descriminazón coa da vila) e outra formulazón dun plan agrario, e que se discuta. Fuche ti quen leva dito dende fai moito tempo que nistes dous aspeutos é nos que hai que traballar para sacar a Galicia do seu círculo vicioso, e o desenrolo industrial ha de servir a isto e non á inversa. Logo de pór uns labregos en seitores de terra rentable, o resto terá de absorberse en industria, ou alternar a actividade levando a industria perto dos seitores agrarios, equilibrio máis humán. As concentracións industriaes son máis propias de final-principio de século, e hoxe son soio concentracións de probremas, e cementerios cheirentos de intrascendencia humán.
Gallástegui fixo e dixo canto pudo sober do probrema. Non pudo decir pubricamente que o campo galego percisa toda unha revolución. Daba pena velo, coñecedor do probrema, atado de pes e mans. Non é un probrema de laboratorio ou de economista operando dende o sistema económico causante do mal. Hai que subvertir o statu quo que mantén a enfermedade e faguer unha reforma agraria a fondo, planificada, dirixida, que abrangue dende a axuda do Estado pra adequerir o resto das terras, coma fixeron en outras rexións, até a subvención da produción coma se vén faguendo co trigo e derradeiramente con outros produtos que, dende logo, non se cultivan en Galiza. Hai que barrer vellos liberalismos que feden, anti-humáns e anti-cristiáns.
Ti dis ben que cos embalses comprimiuse a área dos prados sen que a transferencia repercutise en benefizo non xa da xente labrega, sequera de Galiza. Falla un estudio socio-económico que determiñara a positividade da transformazón que se lle está dando ó Riveiro. Repoboando montes baixos do común sen que se reverta a renda directamente nos labregos que denantes os disfroitaban, se lles está tamén perxudicando. ¿Qué outro camiño tiña isto de conducir a nosa xente carón a fuxida non ben tivesen saída barata? Todo semella coma se se fixera adrede.
Entre as cousas que se poden faguer está o informar isto e non somente en libros de outo porte científico, tamén en breviarios sinópticos para que tomen concencia as propias vítimas, que tarde ou cedo a van a tomar e poderían siñalar noso silenzo ou nosa parsimonia. O froito está madurecido. Calisquer día os mesmos elementos evolucionados do réxime o desprenden.
Para calcular a magnitude da reforma que tería que faguerse en conxunto sería ben coñecer un dato dises que xamais fan figurar os bancos nos seus estudios económicos; extensións de terra traballada por labregos que non son propietarios de ela, ou viceversa, terra que non traballan seus donos, coma sexa máis fácil. ¿Que posibilidade habería de acadar isto? Tamén interesaban datos sobre a emigrazón nos derradeiros catro anos. Postos de traballo que representan os polos e pesetas a invertir por cada posto. Tipos de industrias, etc. E cantos datos contribuíran a avalar a realidade.
Iste é o meu pensamento e prégote unha crítica todo o violenta que te propoñas, na seguranza de que será ben recibida. Miña ademirazón pola calidade do que levas feito por Galiza non podería facerme doutro xeito.
Agardo pois túas novas. Unha forte aperta do teu sempre amigo.
Isaac
|
| 1964-12-17 |
|
- |
epístola |
Orixinal -
|
| 1964-12-31 |
|
Vigo - Magdalena (Arxentina) |
epístola |
Orixinal -
Transcrición
Transcripción da Carta de Paz Andrade a Díaz Pardo. 1964 en 31/12/1964
Vigo, 31 de Diciembre de 1964
Sr.D. Isaac Díaz Pardo
Cerámica Celtia S.A.
Magdalena F.N.G.R.
República Argentina
Querido Isaac:
A tua carta do 16, compre meditala moito. Eu ben quixera ter tempo para dar desenvolvemento a-os puntos que tocas. Doume conta de que os enfoques tradicionaes sobre o problema socio-económico da nosa terra, teñen feito sua camada nos espritos, mais coido que non darán remedio aos nosos males.
O plan promulgado pol-o goberno, aínda con dous polos de desenvolvimento industrial, fará máis agudo aínda o disparexo contraste do agro e da vila, da masa rural empobrecida, e de duas ou tres concentracións urbáns que medran en volume moito máis que en formación cultural. Coido que o erro fundamental está no medo que ten o poder central aos plans de desenvolvimento rexional, único camiño pra que a prostración das zonas deprimidas acabara, e puderan ir reflotando ao nivel das mais adiantadas.
Non se decideu dar a estrutura rexionalizadora ao plan, penso que por non instituír unha autoridade económica ao frente de cada demarcación. Esa autoridade podería ser o xerme de un poder autónomo, ao menos no orde material, e unha experiencia así dirixida, non cabe nos miolos dos planificadores centralistas.
Si veño loitando pol-a creación do Banco Rexional do Fomento é porque coido ter concencia de que todos os demais camiños estean pechados. Si creamos en Galicia un poder económico, fortemente dotado de capacidade, tanto como de técnica e cartos, gobernado por un pensamento dinámico e autenticamente galego, teremos dado o paso fundamental. Toda obra política descansa hoxe na actividade d-un órgao económico. Si non contamos con el facemos unha casa sin cimentos.
A revolución no campo galego, que poida dar asento definitivo aos homes nados xa con vocación de emigrar, non se fai suprimindo o minifundio ou aumentando as áreas de reforestación. Hai xente demais a vivir dela. Hai unha morada rural inhumán pra acobillar xente e facenda. Hai incultura literaria e técnica, pra obter rendimento dunha terra impropiamente explotada, que dá millo, centeo, ou patacas, nos surcos que deberan reservarse pra especies moito máis selectas e valorizadas. Xa te darás conta de que unha materia tan complexa e deturpada por vellos erros, non pode ser abordada no marco dunha epístola.
A emigración ultramariña vén decrecendo, mais pra Europa aumenta moito. No ano 1962, pasaron o Pirineo os seguintes traballadores galegos:
Da Cruña 2571
De Lugo 950
De Pontevedra 2989
De Ourense 4990
Non hai estadísticas de 1963, mais é certo que superará con moito estas cifras. O pensamento de Gallástegui era posibilista, encaixado no seu tempo. Era d-un home de cencia, non dun político nin de un economista. Pra nós é un bo punto de partida, mais é preciso forxar unha doctrina moito mais completa, profunda e enriquecida das esencias da hora que vivimos.
Todo o esforzo debe conxugarse cara a metas conqueribles, non a utopías precipitadas. Teño tanto anceio de voar co pensamento e dar solta ao sentimento como calquera de nós. Mais quero ser home do meu tempo, loitar con fórmulas facedeiras aínda que non teñan feitío de tanta pureza como certas posicións sacralizadas.
Con esta disposición estou totalmente á tua, sempre que as miñas forzas respondan.
Supoño que Seoane terá recibido nestos días unha carta miña. Dille axiña pra sua tranquilidade que a licencia de importación está concedida e remitida en tempo a Monfort. Coido que hoxe quedaría resolto o despacho.
A Pepe Núñez penso tamén escribirlle. Sei que Beamonte atópase en Madrid, mais eu non puiden velo aínda. Con Álvaro tuvo varios contactos.
Pilar, Alfonso i-eu facemos os mellores votos pol-a tua fortuna no Ano Novo, desexando que sea doce e medrado, coa máis forte aperta do teu sempre incondicioal,
Valentín
|
| 1965-01-13 |
|
Magdalena - Vigo |
epístola |
Orixinal -
|
| 1965-02-10 |
|
Magdalena - Vigo |
epístola |
Orixinal -
|
| 1965-04-04 |
|
Magdalena - Vigo |
epístola |
Orixinal -
|
| 1965-04-12 |
|
Vigo - Magdalena (Arxentina) |
epístola |
Orixinal -
Transcrición
Transcripción da Carta de Paz Andrade a Díaz Pardo. 1965 en 12/04/1965
Vigo, 12 de abril de 1965
Sr.D. Isaac Díaz Pardo
Cerámica Celtia S.A.
Magdalena F.N.G.R.
La Plata (R. Argentina
Querido Isaac:
Chega agora ás miñas maos a tua do 4. Fólgome moito de que o traballo que fixen pol-a forza da tua teimosía, encaixara no voso pensamento. E tamén que teña a Villamarín por padriño.
Quero aínda así facer algunhas acotacións ao contido da tua carta. A maior autoridade pra respaldar o manifesto é o Centro Gallego de Buenos Aires. Sentada a premisa fundamental, penso que despois deberían firmalo os outros centros de América. Bastaría que lle enviarades unha copia, e a devolveran aprobada e firmada, pra que o Centro de Buenos Aires, pudera ordear a impresión coas firmas de todos.
Non me opoño as modificacións ou adaptacións que pensades introducir. De todos os xeitos coido que o ton formal de neutralidade política, debería conservarse, pra que non se lle dera unha torta interpretación receptiva a fin de limitar ou abortar o impacto do documento.
Coa mesma sinceridade direivos que non comparto o punto de vista adverso ao contido do apartado 9. Si a economía agraria non leva ao máximo o desenvolvimento gandeiro, o nivel de renta rural ficará estancado. A carne, vacuna, ao menos en Europa, é cada día máis artigo de luxo, e a redención do noso agro depende fundamentalmente de incrementar as producións caras. A suposta saturación que podía admitirse no tempo de Gallástegui, hoxe non representa un factor limitante. Estamos no tempo dos alimentos compostos pra o gando, e da cría estabulada. Tamén a gandeiría galega ha de deixar de ser extensiva pra facerse intensiva, seguindo a liña moderna da produción aviar. Ou seña, fabricar moitos kilos de carne no menor tempo posible, a base de sobrealimentacións xeneradoras de proteínas.
Galicia, que logo chegará a ter unha producción elevada de fariña de peixe, pode aproveitar esta ventaxa, pra o fomento dos seus recursos vacunos.
Apunto estas consideracións, non por manter o meu criterio, senón pra que o voso se exercite sobre o tema e tomedes unha decisión con libertade.
Fai o favor de decirme algo mais sobre a saúde de Pepe Núñez. Supoño que se tratará de algo pasaxeiro, mais quixera sabelo concretamente. Escribireille, aínda que Pepe vive en estado permanente de acreedor epistolar.
Recibiremos a Baltar e Mireya no «Arlanza». Penso que despois de atoparse eiquí, tornará a botar raíces.
E nada mais. Lembranzas a todos os amigos, que tamén vos envían Pilar e Alfonso, coa miña mais fonda aperta,
Valentín
|
| 1965-04-21 |
|
Magdalena (Arxentina) - Vigo |
epístola |
Orixinal -
Transcrición
Transcripción da Carta de Díaz Pardo a Paz Andrade. 1965 en 21/04/1965
Magdalena, 21.4.1965
Sr. D. Valentín Paz-Andrade
Vigo
Querido Valentín:
Me chega a túa que farei seguir a Villamarín, que anda sorteando os imponderables de sempre pra levar adiante a cousa o máis rápido posible.
En canto ó apartado 9 en que ofrecías unha fórmula gandeira intensiva coma solución do agro, inda que estiveses no certo é innecesaria nun mensaxe posto en boca do Centro Galego, quen non ten porque dar solucións técnicas dos problemas senón pedir que os problemas se estudien. Unha vez conquerida unha concencia ou unha dinámica de protección para o campo é cando vas a ter ocasión de discutir cos inxenieiros agrónomos, e cos labregos, as solucións técnicas. ¿Che parecería ben que o Centro Galego planificase no mensaxe o equipo de pesca de costa? No é isa a función do Centro.
Pero ademais é que os técnicos parece ser que son os que non aceutan pra Galiza isa solución empezando polo inesquecible Gallástegui, (as condiciós ecolóxicas do campo galego no cambiaron dende que il falou) seguindo por seu continuador Blanco (que dimpois de tres anos acó, ó frente da estación experimental de Pergamino, ó voltar a Galiza o deixáchedes ir pra Zaragoza). E fala, ademais, cos agrónomos do Servicio de Concentración Parcelaria que xa encetan a ter eisperiencia da cousa.
As concrusións extraídas de Dinamarca, Holanda, Bélxica, etc., honradamente non serven máis que azuzar porque as condicións interno-externas de istes países non se dan na nosa terra. Istes países son soberanos e si a alguén explotan e a outros pobos foráneos. O labrego galego pertence a un pobo explotado, cercado, nin siquera ten unha protección do precio dos seus produtos; viven catro por Ha. de terra cultivada cando unha Ha. mantén con dificultade a dous animales. (E isto según estadísticas bastante dubidosas por englobar moitas terras que pra iles non contan. 160 ferrados no Castro non producen máis que fruta agusanada. Son da miña familia. Poño por diante ista aberración que me toca a mi e do que hai moitísimo en Galiza).
Non é válido como motivo de atracción o feito de que en Europa a carne sexa un artículo de luxo porque nosos gandeiros teñen visto fustrada moitas vegadas o señuelo do precio, pois cando empeza a ser remunerativo, aparecen uns señores, entre iles noso amigo Álvaro Gil, que importan a carne de acó. (Sen comento). ¿Que pasou coa produción aviar?. ¿De que lles valeu a gran produción obtida o ano pasado, non soio en Galiza? Tiveron que regalar os ovos por camións, e isto no é hipérbole, desgraciadamente. O negocio en iste caso o fixo a SWIF de Chicago. Fronteiras adentro os americanos garantizan o precio ós seus produtores agrícolas; fronteiras afora teñen outra lei. De outro xeito o SWIF non podería, sinxelamente, roubar.
Non sería, por demais, nengún demérito pra ti que non estivésemos de acordo co teu pensamento sobre o campo. O fin e o cabo ti eres peixeiro. Pro non se trata da disconformidade, senón do inadecuado do lugar pra expor ista custión. Namentras, deixa aos nosos labregos que a seu anaco real de terra lle saquen a maior produción posible pra poder vivir e pra alimentarnos a ti e a min. E ir pensando os de Pescanova en darlle outra aplicación á fariña de peixe, pois se chegades a alimentar con ila ós porcos e ós vacúns eu me quedo acó definitivamente, vaia coño!. Se ve que ti non comiches porco alimentado con fariña de peixe.
Estou ben seguro que a ti non che pesará que se lle houbese suprimido isa parte. Núñez Búa, con quen xantei onte, o atopei moito millor, ate pelexouse comigo. Boa señal. De ista non morre.
Eu, se me dan permiso, estarei por ahí sobre mediados de Maio, pro seguirei a Francia con Mimina dende Madrid. Terémoste informado de cómo andan as cousas.
A Pilar e a Alfonso nosa lembranza, e a cordial aperta a ti de
[Isaac Díaz Pardo]
|
| 1965-09-15 |
|
O Castro [parr. Osedo, conc. Sada] - Vigo |
epístola |
Orixinal -
|
| 1965-09-18 |
|
Vigo - O Castro [parr. Osedo, conc. Sada] |
epístola |
Orixinal -
Transcrición
Transcripción da Carta de Paz Andrade a Díaz Pardo. 1965 en 18/09/1965
Vigo, 18/IX/1965
Sr. D. Isaac Díaz Pardo
Cerámicas do Castro
Querido Isaac:
Tan axiña como foi no meu poder a carta oficial do Centro e a particular de Villamarín, veume aos miolos o mesmo pensamento con que escomenzas a túa carta. Non quixen dicilo a ninguén, agás o meu fillo, para que a xente non tome posicións antes de tempo. Pedín o regramento do Congreso a Sánchez Mosquera, precisamente para conocer se a cooficialidade se silencia, como sospeito, e poder colocar a cuestión ao primeiro envite.
A ponencia que mandaron, e supoño composta por Luís, encaixa no Mensaxe. A doctrina será a que sosteñamos no Congreso, e coido que teremos a confianza dos demais centros de emigrados galegos.
En canto ás manifestacións de acatamento ao poder, coido que o mellor será tentar que as deixen para o final, en Madrid, onde a representación nosa non teña presenza. Noutro caso, haberá que poñerse fóra mentres os incondicionais fan o seu rito.
Penso que ti deberías vir a Santiago os días do Congreso. Supoño que xa conocerás ese artigo de Borobó. Aínda así, recorteino para que fagas del o que queiras.
O do «Faro», se puidera ser máis longo e menos acomodado ao crima actual da Casa, tería o contido que ti botas de menos. Cecais se poida reincidir, ou o poida facer Eduardo Blanco Amor , que anda por Lugo nestes días.
Lembranzas a Mimina e aos mozos, coa máis forte aperta para ti de,
Valentín
|
| 1965-09-24 |
|
O Castro [parr. Osedo, conc. Sada] - Vigo |
epístola |
Orixinal -
|
| 1965-10-17 |
|
Osedo - Vigo |
epístola |
Orixinal -
|
| 1966-01-10 |
|
Magdalena - Vigo |
epístola |
Orixinal -
|
| 1966-03-10 |
|
Vigo - |
epístola |
Orixinal -
Transcrición
Transcripción da Carta de Paz Andrade a Díaz Pardo. 1966 en 10/03/1966
Vigo, 10/3/1966
Querido Isaac:
Estóu hai moito tempo para contestar a tua derradeira carta. Son tantas as angueiras que un ten enriba, en loita de urxencia, que nos deixan sen vagar aínda par-a o mais grato ao noso esprito. De todal-as sortes, non hai moitas cousas a contar, pois o adormecemento persiste, aínda que o tempo, bon roedor, faga tamén a sua laboura profunda.
Te supoño informado do episodio A.M. Faléi con il e escribinlle. Sempre supuxen que non levarían a cousa adiante, para non provocar resoancias ao exterior. A derradeira carta que me escribéu dende as túas mariñas anunciaba a volta a Madrid, onde supoño que se atopará arestora. O día 15 penso chamal-o, de camiño para Guinea Ecuatorial, onde pasaréi uns días, por necesidade de intervir n-unha sociedade filial de Pescanova que alí vai a fundarse. Despois demorarei en Canarias dous ou tres días.
Vin en Madrid expostos n-un escaparate de Espasa-Calpe os teus debuxos de Cecilia, que son un alarde beleza e de rigor artístico. Tamén o texto, penso que das páxinas máis logradas da mesma pruma, serán as primeiras. Teño lido algo nos xornaes galegos sobre o libro de Tomás Barros, mais do resto dos editados no Castro pouco ou nada. Nosos críticos –d-algún xeito han de ser chamados-, prefiren escribir sobre temas que deixan na indiferenza ao lector que da nosa promoción cultural auténtica, tan precisada de difusión na masa.
N-este mesmo mes suponse que ficará aprobada a nova lei de prensa. Cecais se intente facer algo en Vigo. Teño falado do asunto con Augusto Assía, que agora recalóu en Madrid con permanente ancoradoura. ¿Qué fai Seoane? ¿E Varela? Pepe Núñez dime algo da incorporación de Lourenzo a Correo de Galicia, do que non vin aínda exemprar algún. Penso que ben puideron escoller un tídoo sen antecedentes recusabres.
E nada mais. Con Mimina faléi un día dend-a Cruña. Supoño que Camiliño se defenderá ben nas novas angueiras. Anuncióume Bene, o do Faro, que vai saír para Bos Aires invitado por Mourente, e que este prepara unha volta a Galiza.
Nada máis pol-o d-hoxe. Recibe, con Camiliño, a máis forte aperta de
Valentín
P.D. Moisés Álvarez leva varios meses fora. Supoño que chegará despois do 20. Si queres que lle diga algo, podo facel-o, si aínda é tempo. Agardo calquera indicación tua si debo intervir no asunto
|
| 1966-04-15 |
|
Bos Aires - Vigo |
epístola |
Orixinal -
|
| 1966-04-24 |
|
Vigo - Magdalena |
epístola |
Orixinal -
Transcrición
Transcripción da Carta de Paz Andrade a Díaz Pardo. 1966 en 24/04/1966
Vigo, 24/4/1966
Sr.D. Isaac Díaz Pardo
Cerámica Celtia S.A.
FF.CC. Magdalena (La Plata)
Querido Isaac:
Eres o demo… De min din que son home de vontade… os que sempre tuveron pouca. Se conoceran a túa teimosía rebaixarían moito os grados d-aquel xuizo.
Onte escribín a Villamarín. Fíxeno despois de cavilar tres ou catro días no contido da túa carta e d-outra que Pepe tamén me escribiu. Non tiña mentes de sahír de Samil n-este vrao, despois d-un viaxe que nos meiados de maio debo facer a Francia, d-outro que acabo de facer a Guinea Ecuatorial e Canarias, e d-outro ao mesmo destiño que me agarda pra o outono. Agora ben, aínda que non sexa merecente de tanto, estimo canto procede do Centro e de Villamarín e non podo decir que non.
Dicíalle ao Presidente que, sin se deixar infruír por afeccións que están por enriba de todo, deben escoller o nome que mellor vaia ao proveito da laboura que o Centro ven facendo. Eu podo ben pouco e, ademais, non todos aceitarán de bon grado que eu volva a ser invitado. Debedes ter en conta todo, antes de que a Comisión de Cultura decida.
Si o viaxe se fai, coido que nin Pilar nin Alfonso irán comigo. Pilar quere pasar co-a nai, que está en máis de 80 anos, os días que eu poida andar por fóra. Alfonso quere ir de San Johán a agosto até Oxford, onde ten compañeiros e pode deprender inglés. Non quixera estar en Bos Aires máis de 8 ou 10 días, e cecais faga o retorno por Lima, pra conocer algo do Perú, que é unha páxina en branco da miña xeografía americana.
Sospeito que non tes recibido unha carta que debín escribir en marzal, nos primeiros días. Tamén lle escribín a Núñez Búa duas ou tres cartas, que deben andar n-algunha morea sin repartir na capital das folgas postaes. Pepe non se da conta do que ten á beira, e malla en min supondo que eu non contesto. Que lle queres…
Moitas gracias e a máis forte aperta de
Valentín
Falei con Mimina por teléfono e todo vai ben alí.
|
| 1966-11-24 |
|
- Vigo |
epístola |
Orixinal -
Transcrición
Transcripción da Carta de Díaz Pardo a Paz Andrade. 1966 en 24/11/1966
24/XI/1966
Sr. D. Valentín Paz – Andrade
Vigo
Querido Valentín:
Recibo a túa do 13 cte. e tomo boa nota de canto en ela me dis. Entregueille a súa a Núñez Búa.
Agradezo moito túa precupazón de que Camilo non pampeirice. Teño confianza en que non, inda que botara por acó amores, e istes, polo intre non llos vexo. Hai moitas mais cartas que xogan nil por Galiza. Non teño ningún temor nise senso. Se o tivera nono houbese traguido. Pro isto lle ven moi ben. E máis duro o clima que o rodea e fica mais perto das discipriñas nas que eu, en coincidencia co que desexa il, quixera faguelo.
O do Centro Galego coido que vai ser recuperabre. Hai ambente para elo. As xentes decatáronse do que perderon por non ter o reloj en hora e por tirar cada un pola súa banda. O Mourente xa recibiu dúas labazadas, xusto de dous inteleituaes. Seoane deixou un sobre pechado coa súa renuncia pra o caso de que gañase. E Vilanova, (cuio libro Los Gallegos en la Argentina acabara de rematar Luis con cuio esforzo e con 300.000 de pesos que lle custou o Centro Galego pudo pubricarse. O Vilanova, digo, negouse a recibir a entrega do libro de maus de Mourente, iso que iste na súa campaña eleitoral gabouse de que era o patrocinador do libro porque no premio que lle dira o centro il puxera 20.000 pesos. Craro que o Mourente gabouse de todo, tamén de que ti e Del Riego erades os administradores dos premios seus en Galiza. Polo de agora na diñidade distes dous inteletuaes atopou a forma do seu zoco. Eu tamén me manifestei pra que non quedaran dúbidas. E non será difícil que ista coyuntura a unha gran unidade e a creazón de un gran semanario. Xa falaremos.
A responsabilidade do trunfo de iste home está en seu aproveitamento das circunstancias do país e na traición de Estévez que se puxo á súa beira falsificando un telegrama que lle faguía firmar a Villamarín apoiando o Mourente. Afortunadamente, mais que nada pra Villamarín, eu cheguei a tempo de faguer unha desmentida pubrica a víspera de eleiciós. Pode dicirse que se non fora por iste treidorzuelo Mourente perdería por catro mil votos. Non se comprende que poda haber semellante cras de tipos.
O importante sería que a iste home se lle inmobilizase en levar adiante seus disparates e non tivese mais remedio que seguir cercano á liña que ven seguindo o Centro. Dentro de dous anos se elixe vicepresidente, e il non é tan parvo coma pra non decatarse que seu pequeño marxe (38 votos) os ten por unha trampa, etc.
Nista liña vos, os que tivechedes algunha relación co Centro, invitados, etc. da terra, poderiades axudarnos moito. Pensa que si vos fórades capaces (non poño en dúbida vosa capacidade cualitativa de valor moral para faguer as cousas. A capacidade á que me refiro é a de atopar a coincidencia e porse de acordo) forades capaces, digo, de enviar ó Centro Galego unha carta na que manifestarades vosa inquedanza pola sorte que poda correr a laboura cultural que veu desenrolando o Centro, pregando que súa política cultural de defensa das cousas de Galicia, coa que acadou prestixio no mundo, non sexa abandoada. Simplemente con algo así nos haberiades axudado moitísimo. ¿Que dis? ¿Habería posibilidade de faguer isto? Se fose perciso eu podería escribirlle a Risco no mesmo senso. Polo intre a cousa debería limitarse ós que tivéchedes relación co Centro: ti, del Riego, Sabell, Pedrayo, Martínez López, González López, Tobío, Dieste, Blanco Amor, Camilo José Cela, etc. Emilio…
Se isto o pudérades faguer unha copia tería que chegarnos a nos pra lle dar a pubricidade que eles non lle darían. Ti verás. Pensa que o traballo merecería a pena. Isto no é somente noso se non tamén voso.
A direución da revista ofrecéronlla a José Blanco Amor. Iste tipo en Faro de España lle pegou a puñalada máis trapera que se pode concebir ó seu homónimo Eduardo, até meténdose coa súa conducta púbrica e privada.
Perdoa a lonxitude de ista. Son un animal.
Pra voltar inda non teño proieutos.
Ti non deixes que Alfonso se che quede pola Gran Bretaña. Fan falla xentes en Galiza que crean nela, e Alfonso cree.
De Camilo e de min fondas lembranzas pra ti e para Pilar cunha aperta tensa e cordial.
[Isaac]
|
| 1968-01-22 |
|
- Vigo |
epístola |
Orixinal -
|
| 1969-10-15 |
|
Osedo - Vigo |
epístola |
Orixinal -
|
| 1969-10-31 |
|
Vigo - Osedo |
epístola |
Orixinal -
|
| 1970-06-30 |
|
Cervo - Vigo |
epístola |
Orixinal -
|
| 1971-09-03 |
|
Sargadelos - Vigo |
epístola |
Orixinal -
Transcrición
Transcripción da Carta de Díaz Pardo a Paz Andrade. 1971 en 03/09/1971
3.9.1971
Sr. D. Valentín Paz Andrade
Vigo
Querido Valentín:
Sei de vosas derradeiras novas por Seoane cando estivo ahí. A min foime imposible baixar ás terras quentes de Galicia. Luís vos terá informado da miña doenza: un ruidiño fino e cabrón como unha chispa eléutrica que me atravesa a cabeza casi constantemente. O García Sabell emperrouse en faguerme un tratamento casi todo a base de sedantes que me engordaron 8 kilos e me aumentaron moito mais o ruidiño ise. Ando desesperado.
Boeno, falarche a ti de doenzas coas que ti tes enriba e perto semella cáseque unha cousa feita a mantenta pra te agonear mais.
Hoxe veño por outra cousa. Tíñasme falado de que había aparescido un depósito de álbums Nos de Castelao. Agora isto intresábame coñecelo, é dicir: confirmalo, e si posible fose coñecer si semellante depósito podería mercarse. Cantidade e precio. ¿Qué podes dicirme disto? Agradeceríacho e se fose posible axiña, millor.
Supoño que terás recibido dende o Castro toda clas de información cas ampliaciós do Museo Carlos Maside. Eu estou de continuo por Sargadelos e baixo o Castro soio de 15 en 15 días ou cando hai algunha inauguración disas.
De calquer xeito cando pase un pouco o calor quero chegar a Vigo. Avisareite.
Non quero molestarche mais. Agardo tuas novas. Garimosas lembranzas pra Pilar e pra todolos teus e un abrazo forte e devoto pra ti de
[Isaac Díaz Pardo]
|
| 1971-09-15 |
|
Vigo - Cervo [conc. Cedeira, prov. CO] |
epístola |
Orixinal -
Transcrición
Transcripción da Carta de Paz Andrade a Díaz Pardo. 1971 en 15/09/1971
Vigo,15 de setiembre de 1971
Sr. D. Isaac Díaz Pardo
Cerámica de Sargadelos
Cervo (Lugo)
Querido Isaac,
Teño nas maos a túa do 3. Algo sabía da túa doencia, e de que Domingo te tiña en tratamento. Doime ben decatarme agora pol-o que me dices, que aínda non se consigueu reducir as molestias.
Eu que tamén teño bastantes, fágome cargo do que andarás a sufrir. Teño fé en que Domingo consiga descubrir a causa, e por cura a un contratempo tan desacougante. De calquera xeito terás que afrontar o problema apurando todal-as posibilidades médicas de que se dispoña. Ben sabes canto nos desexamos a volta a tua plenitude vital.
No tocante ao outro asunto de que tratas na carta, temos que falar persoalmente. A viuda de Castelao viña dispondo d-este pequeno resto, e deixou eiquí uns cantos exemplares sobrantes. Do destino e do dereito a disponer d-eles, é do que compre falar. Pol-o momento non pode facerse outra cousa.
Teño recibido as informacións sobre os avances do Museo Carlos Maside. Felicítote porque esta criatura vosa medre de xeito tan lucidio.
Cecais pase pol-o Castro con obxeto de mercar alguhnas cousas o miércoles 22, pois nesa data teño que asistir a unha vista na Cruña. Trátase d-un compromiso persoal, pos d-outro xeito non asistiría.
Na casa seguimos co drama da miña sogra, que nos ten a todos e sobre todo a Pilar ben agoniados.
Fago os mellores votos porque recobres a tua saude, coa máis forte aperta do teu sempre incondicioal amigo,
Valentín
|
| 1973-06-05 |
|
Sargadelos - Vigo |
epístola |
Orixinal -
Transcrición
Transcripción da Carta de Díaz Pardo a Paz Andrade. 1973 en 05/06/1973
Sargadelos, 5 de junio de 1973
Sr. Don Valentín Paz Andrade
Vigo
Querido Valentín:
Moitas gracias pola túa do 21 de maio derradeiro.
Meu tío Indalecio facía un lote de anos que morrera, algo así coma 15. Iste era profesor de modelado na Escola de Artes e Oficios da Coruña. O que morreu agora era Ramiro; fora viaxante de comercio e siluetista denantes da guerra. Tiña feito varias mostras de siluetas por toda Galicia. Nos derradeiros tempos tiña un hospital de muñecas, así lle chamaba á súa tenda de reparacións de monecas.
Moitas gracias tamén polas novas que me das sobor Moret. Lástima non sabelo denantes de facer a semblanza. Paseille túa nota ós netos pra o seu archivo.
Alédame que te sintas empurrado o prólogo ise do marisco. É unha pena que unha cousa, coido, tan importante fique inédita. E o certo é que ninguén máis que ti pode abrirlle a porta para darlle ó espaldarazo editorial. Farei uso da miña teimosía.
En calquer intre baixaremos a Vigo e coñeceremos a ise gromo da vosa sangue. Que veñan moitos.
Un garimoso saúdo a Pilar, a Alfonso e a súa dona. Unha aperta tensa a ti coa saudade mortal dun presidiario en Sargadelos.
[Isaac]
|
| 1973-11-25 |
|
Cervo - Vigo |
epístola |
Orixinal -
|
| 1973-12-07 |
|
Vigo - Cervo |
epístola |
Orixinal -
|
| 1973-12-11 |
|
Cervo - Vigo |
epístola |
Orixinal -
|
| 1974-06-02 |
|
Cervo - Vigo |
epístola |
Orixinal -
|
| 1975-02-25 |
|
- Vigo |
epístola |
Orixinal -
|
| 1975-06-29 |
|
Sargadelos - Vigo |
epístola |
Orixinal -
Transcrición
Transcripción da Carta de Díaz Pardo a Paz Andrade. 1975 en 29/06/1975
29 de xuño de 1975
Sr. Don Valentín Paz Andrade
Vigo
Querido Valentín:
Moitas gracias polo préstamo deses libros que velaí van de volta, recontadiños todos.
Non ben teña un intre baixaremos a Vigo. Neste intre ando agoneadiño de tempo. E pra meirande calamidade Seoane anda mal, sigue mal, acaso peor. Sin saír da casa, moi fastidiado coa súa perna que non millorou dende fai dous meses. Está o home desolado e desesperado.
Pra Pilar e pra os fillos e netos, pra ti, nosas apertas tensas e nosa saudade ademais da nosa solidaridade en todo
[Isaac]
|
| 1976-07-18 |
|
Sargadelos - Vigo |
epístola |
Orixinal -
Transcrición
Transcripción da Carta de Díaz Pardo a Paz Andrade. 1976 en 18/07/1976
Sargadelos, 18.7.76
Sr. Don Valentín Paz Andrade
Vigo
Querido Valentín:
Non puden baixar e penso que en 10 ou 12 non poderei facelo. Avisareite. Quería respostar a túa do 5 cte. coa miña visita, e agradecerte persoalmente o fermoso poema que lle adicas ao meu pai, e comentar algunhas cousas da historicidade do lerio. Será un fermoso libro esa Cinzas da Guerra e as ilustracións de Colmeiro o redondearán. Colmeiro estivo na conferencia de Cuadrado.
Boeno. Lorenzo Varela con Marika están no Castro na miña casa. Se queres podes chamalo aos: 620200 / 620201 / 620225; pasarán o vran alí salvo algún día que os traerei acó.
Prométote que baixarei a Vigo (iso de baixar é pola posición do mapa pois en realidade, xa sei, ir a Vigo siñifica «subir»).
Apertas tensas a ti e a toda esa gran familia, voso
Isaac
|
| 1976-08-16 |
|
Cervo - Vigo |
epístola |
Orixinal -
|
| 1977-04-10 |
|
O Castro [parr. Osedo, conc. Sada] - Vigo |
epístola |
Orixinal -
Transcrición
Transcripción da Carta de Díaz Pardo a Paz Andrade. 1977 en 10/04/1977
Castro, 10, abril, 77
Sr. D. Valentín Paz Andrade
Vigo
Querido Valentín:
O abogado que teño acó á miña beira (refírome en Sargadelos) fixo ese borrador pra os posibles Estatutos da Sociedade do Xornal. Por norma que fumos tomando das bastantes sociedades que fumos facendo, os facemos breves, desbotando todo innecesario se está inmodificablemente previsto na Lei. Ti verás. Chamareite. Isto conviña velo axiña pra facer rapidamente a próxima Xuntanza.
Van tamén uns estudios da editorial coma empresa económica. Me gustaría que vise isto Alfonso.
Vámonos a ver ou falar. Eu mañán volvo a Sargadelos. Lorenzo fica no Castro (telf. 620225).
Apertas tensas a todos
Isaac
|
| 1977-06-26 |
|
Sargadelos - Vigo |
epístola |
Orixinal -
Transcrición
Transcripción da Carta de Díaz Pardo a Paz Andrade. 1977 en 26/06/1977
Sargadelos, 26.6.77
Sr. D. Valentín Paz Andrade
Vigo
Querido Valentín:
Ben. Polo teu éisito senatorial xa te felicitei por telegrama. Meu fillo Rosendo empezou onte a mellorar e, inda que non se pode cantar vitoria, hai máis esperanza.
Estamos empezando a enviar o proieto do xornal. Da lista que ti diche (vai unha fotocopia dela) mandouse aos que están con raia negra. Dos outros, que teñen o círculo roxo, non hai enderezo.
Mándote por correo aparte un lote de proietos. Hai que ver o que se pode facer ahí. Si non facemos o xornal non faríamos ren. Hai moito folklore. E hai un pobo desinformado e uns equipos medios incapaces e desorientados. E os demais xornales, os que hoxe temos en Galicia, no fan mais que contribuír á desorientación. Mais o xornal farase. Con razón ou sin ela. A ver canta razón e cantos cartos aporta Vigo.
Nos primeiros do mes que ven irei por Vigo. Verémoste.
Apertas tensas pra ti, pra os fillos, pra o neto
Isaac
|
| 1977-07-01 |
|
Vigo - Cervo |
epístola |
Orixinal -
Transcrición
Transcripción da Carta de Paz Andrade a Díaz Pardo. 1977 en 01/07/1977
Vigo, 1 de julio de 1977
Sr. D. Isaac Díaz Pardo
Cerámica de Sargadelos
Cervo – Lugo
Querido Isaac:
Recibín no seu día o teu telegrama que foi dos primeiros en chegar. Despois desbordóuse o río e inda non tuven tempo de contestar a todos. Ti xa sabes que os derradeiros serán os primeiros. Moitas gracias. O día 28 e 29 estuven en Madrid. Falei por teléfono con Rosendo e con Mimina. Obtuven impresión tranquilizadora despois de ter encollido o corazón tanto eu como todol-os meus, ante unha ameaza tan cruel coma a que pairaba por enriba de todos nós, e inda mais naturalmente, de Mimina e de ti. Teñamos alento pra agardar que todal-as cousas vaian a mellor, escomenzando por aquelas que nos doen no propio sangue. Seoane xa nos había adiantado una impresión máis optimista da que tiñamos nos primeiros días.
Si ves por Samil, onde andamos de obras, un pouco de cabeza, falaremos de todo. Alfonso debe chegar de Mozambique e Chile o domingo, e pode axudar a poñer a idea en órbita. É un proieto que temos que madurar moito, cheo de dificultades, máis prioritario como ti ben apuntas.
O meu nomeamento de Senador produxo unha reacción insospeitada. Contentamento fortemente expresivo na xente con pouso espritoal galeguista, mais tamén n-outra xente que se mantiña no campo das simples afinidades electivas, e que aproveitóu o intre pra se poñer a repicar nas mesmas campanas. A min ponme ledo todo o que agora rexistro, mais non tira de riba da miña i-alma a pesadume de que nomes como o teu, o de Piñeiro, o de Celso Emilio, o de Risco…non acadarán a consagración popular a que teñen sobrado dereito. Temos que cocer de novo o barro d-esta Terra, e moldealo con mans tan libres como limpas.
Recibe unha cordial aperta do teu sempre incondicioal amigo
Valentín
P.D. Os enderezos están d-abondo completos na nota anexa a tua carta. Recibirán canto lle dirixas por correio.
|
| 1978-02-18 |
|
Vigo - Cervo |
epístola |
Orixinal -
Transcrición
Transcripción da Carta de Paz Andrade a Díaz Pardo. 1978 en 18/02/1978
Vigo, 18 de febreiro de 1978
Sr. D. Isaac Díaz Pardo
Cerámica de Sargadelos S.L.
Cervo – Lugo
Querido Isaac:
Recibín a copia da nova denuncia. Sinto moito que non me dixeras algo do teu propósito, denantes de o levar a termo. Sospeito que o Xuzgado ao cal sexa turnada non-a admitirá a trámite. Precisaríase unha configuración penal dos feitos moito mais concreta, apoiada en probas –de primeiras documentales-, para que o órgao xudicial dera curso ao procedimento. Ademáis, nos asuntos d-este corte, é práctica constante que os Xuzgados do Penal se inhiban, pretextando a natureza civil dos feitos.
De calquera maneira, querido Isaac, meu consello é que en calquera acción de natureza xudicial, non deixes de te valer da técnica na materia. Os vieiros procesaes son ríxidos por natureza, e a actividade a mexer n-eles é moi estricta. Ben quixera que calquera día tiveramos unhas horas, pra afondar no asunto. Non esquezas tampouco que en moitos casos, o que ten na man a chave do raios –situación na que ti te atopas ao meu ollar -, gaña somente con lle ceibar fío á cometa, até esgotar as municións do contrario.
Ando a rematar notas e axustes derradeiros de A Galecidade na obra de Guimarães Rosa e tamén algunha ilustración. Coido que será tarefa de duas ou tres semanas.
Perdóame si o contido d-esta carta non resulta mais alentador, para a loita que tes aberta. Non podo botar fora de min ao home de dereito.
Lembranzas quentes de Pilar e miñas pra Mimina, e apéndices xeneracionales, coa mais arrochada aperta do teu sempre irmao,
Valentín
|
| 1978-04-03 |
|
Cervo - Vigo |
epístola |
Orixinal -
|
| 1979-02-07 |
|
Cervo - Vigo |
epístola |
Orixinal -
|
| 1980-08-15 |
|
Sargadelos - Vigo |
epístola |
Orixinal -
Transcrición
Transcripción da Carta de Díaz Pardo a Paz Andrade. 1980 en 15/08/1980
Sargadelos, 15 de agosto de 1980
Sr. Don Valentín Paz Andrade
Vigo
Benquerido Valentín:
Entre gripes, catarros e o lerio iste da IX Experiencia con 60 seminaristas, entre economistas, sociólogos, arquitectos e xente de teatro, ainda non tiven tempo material de respostar a túa do 21 de xullo derradeiro e de dar trámite ao que me pides. Axiña irán os cadernos do Seminario que che fallan.
Si fuche a Noruega como pensabas ésta a atoparás ao teu regreso. O teu proxecto GALUBRA paréceme bó. Mais non te fies do teu amigo González Seare, sinxelamente porque iste home non é de fiar.
Eu estou moi ledo con esa colección da revista Mondariz que nos ofreces e claro que iremos a recollela se non decides enviala.
Tamén irán axiña exemplares de Pranto Matricial. Eu non agardo a que ti veñas a buscar as cousas.
En canto ao traslado dos restos de Lorenzo Varela vou tratar de facer a xestión co párroco (agora non relembro como se chama pro o saberei o lús) que, según me dixo, pode dispor pra o traslado dos restos de Lorenzo dunha sepultura que foi da familia de Lorenzo e que por prescripción uso, ou algo así, pasara a propiedade á parroquia. Il mesmo pode facer calquer trámite que fose necesario no Axuntamento pois é concellal polo Bloque, aínda que nun Axuntamento de maioría ucedea. Tereite informado.
Tomo boa nota das demais cousas que me dis na túa. Celebrarei que estedes ben e fago votos por ela. Penso que nos veremos no mes que ven. Agora quería só acusar recibo da túa e cumplimentar o que pides.
Pra ti e pra Pilar van apertas moi tensas.
Isaac
|
| 1981-12-11 |
|
Cervo - Vigo |
epístola |
Orixinal -
|
| 1982-02-24 |
|
Cervo - Vigo |
epístola |
Orixinal -
|
| 1982-06-29 |
|
Cervo - Vigo |
epístola |
Orixinal -
|
| 1983-12-15 |
|
Sargadelos - Vigo |
epístola |
Orixinal -
Transcrición
Transcripción da Carta de Díaz Pardo a Paz Andrade. 1983 en 15/12/1983
Sargadelos, 15 de decembro de 1983
Sr. D. Valentín Paz Andrade
Vigo
Benquerido Valentín:
Hai poucos días díronme en Madrid esas fotocopias de traballos de Valentín de Pedro sobre Valle Inclán. Foi nun acto que había moita xente e non podo relembrar quen foi. E ademais teño unha vaga idea quen me dou esos traballos expresamente pra ti.
Vai tamén esa nota –que me chegou entre outras precisando cousas da guerra civil en Galicia– encol do bou no que se mataron os primos de Castelao. Sería ben que ti a confrontases. Penso que non era exactamente así a idea que tiñas. Trátase dun feito importantísimo no que vai tamén unha muller.
Estou pendente de baixar a Vigo, levarte a caricatura de Bagaria e falar.
Por favor, non te esquenzas de cubrir ese pequeno currículum pra a ficha e ara extenderte a tarxeta do Seminario de Estudos Galegos do que te fixeron membro vitalicio do Consello, na pasada Asamblea.
Apertas tensas a Pilar, Alfonso, o neto, e ti
|
| 1984-09-22 |
|
- |
epístola |
Orixinal -
|
| 1985-07-07 |
|
Sargadelos - Vigo |
epístola |
Orixinal -
Transcrición
Transcripción da Carta de Díaz Pardo a Paz Andrade. 1985 en 07/07/1985
Sargadelos, 7 de xullo de 1985
Sr. Don Valentín Paz Andrade
Vigo
Benquerido Valentín:
Ti me habías dito que os debuxos de cego de Castelao que fixera pra o Galicia os versos pertencíalle tamén. Un dos dibuxos que se expuxo na mostra que orgaizamos, propiedade do Banco de Bilbao, o verso é de Castelao, está sobre o mesmo dibuxo e correxido retocado, por el mesmo. Seoane no seu Castelao Artista, dí que estarían improvisados por periodistas amigos ainda que ten escoitado que os versos eran de Castelao.
Os versos dos dibuxos que publica Luis, algúns non traen firma algunha, mais outros están firmados por R.B., P.V. e W.C.S. Si tes algunha idea de cómo era esto agradecereicha. Estamos a facer seis cegos en memoria de Castelao. Cada un leva nas costas un dos versos. Dado o contido político que teñen si non están feitos por Castelao están inspirados por el. Como se vai facer unha notiña histórica acompañando ás pezas, gostaríanos precisar ese dato. Graciñas.
A familia de Núñez Búa mandoume moitas cousas del: escritos, a maior parte deles xa publicados, moitos sobre cooperativismo, algúns inéditos. Hai cartas de Otero, de Carro, e tamén túas. Hai que facer un traballo de compilación, pois penso que unha selección de traballos, publicados ou non, recuperarán a memoria deste home que mantivo unha conduta exemplar para Galicia. Entre os papeis, que ainda non puden ver ben, veñen os orixinais do Castelao Artista, de Seoane, e o Castelao escritor, de Eduardo Blanco Amor. Estes dous traballos e outro mais, Castelao Político de Súarez Picallo, foran encargados no ano 50 polo Consello de Galicia. Díxose que só Seoane dira cumplimento ó encargo, e eu así o rexistro na solapa da reedición de Castelao Artista. Agora resulta que o traballo de Blanco Amor existiu xa dende o ano 50, e ademais é un formidable estudo que todavía está vixente. ¿quen sabe si tamén foi escrito o Castelao Político por Suárez Picallo?.
Pra un libro no que se compilasen os traballos de Núñez Búa ti terías que facer unha nota limiar relembrando a súa vida. ¿quen senón?. Eu buscaríate datos. Algúns teño que te poderían dar suxestión de relembros. Falaremos destas cousas e de moitas máis. Hai que recuperar esta memoria.
Nada mais por hoxe. Non te deixo en paz. Semella que sigo pra ti o mandado de Unamuno: que Deus non che dé Paz e si Gloria.
Apertas tensas, voso Isaac
|
| 1986-06-08 |
|
Sargadelos - Vigo |
epístola |
Orixinal -
Transcrición
Transcripción da Carta de Díaz Pardo a Paz Andrade. 1986 en 08/06/1986
Sargadelos, 8 de xuño de 1986
Sr. D. Valentín Paz Andrade
Vigo
Benquerido Valentín:
Seguín a túa doenza e vexo que vas pra adiante e non te arredas. Me felicito. Velahí vai o índice e o limiar do libro que lle imos facer a Núñez Búa, bótalle un ollo e indícame o que che pete. Sería ben que o libro levase unhas líneas túas, ben encabezándoo ou ben a modo de epílogo. Ti verás. Non quero ser teimoso nisto pois son consciente de que non se che pode agonear masis do que todos, todos, agoneámoste.
Ímonos ver axiña durante este mes en dúas ocasiós. Unha delas o 29 pra te festexar en Trasalba.
O libro de Núñez Búa non baixará de 350 páxinas en letra miuda. Nada máis. Adiante.
Apertas tensas a ti, a Pilar, a todos.
Isaac
|
| 1986-07-19 |
|
Sargadelos - |
epístola |
Orixinal -
Transcrición
Transcripción da Carta de Díaz Pardo a Paz Andrade. 1986 en 19/07/1986
Sargadelos, 19-VII-1986
Calquer día imos darte unha aperta e a levarte a 2ª edición do teu «Castelao».
Adiante, Apertas tensas.
Isaac
|
| 1986-10-06 |
|
Sargadelos - |
epístola |
Orixinal -
Transcrición
Transcripción da Carta de Díaz Pardo a Paz Andrade. 1986 en 06/10/1986
Sargadelos, 6-X-1986
Querido Valentín:
A fotografía mándacha a profesora norteamericana Linda Lockhart . Van máis catálogos, a ver si desta chegan.
Atopámosvos moi ben. Adiante que te reclaman de todas partes.
Apertas tensas a ti e a Pilar do voso devoto.
Isaac
|
| 1988-04-25 |
|
- |
epístola |
Orixinal -
|
| 1992-02-18 |
|
- |
epístola |
Orixinal -
|
