Temática: O indiano Pedro Murias e o seu legado na Devesa

Temática: O indiano Pedro Murias e o seu legado na Devesa [13]

Data	Material	Ver
Data	Material	Ver
	Pedro Murias Rodríguez (Santa Eulalia da Devesa, 1840 - A Habana, 1906) Emigración Remesas Pedro Murias Rodríguez	Ver Transcripción da Pedro Murias Rodríguez (Santa Eulalia da Devesa, 1840 - A Habana, 1906) Pedro Murias, rico comerciante e industrial, foi un dos primeiros en converter os primitivos “chinchales” en verdadeiras fábricas de tabaco. Estivo moi vencellado coa colectividade galega residente na illa, sendo tesoureiro e vogal do Centro Galego da Habana e membro protector da Sociedad de Beneficencia de Naturales de Galicia. Foi unha das figuras máis representativas no mundo da manufactura tabaqueira da illa de Cuba e a sona do seu produto chegou a ser referente en países como Francia e Inglaterra. Tamén realizou outras operacións financeiras, froito da diversificación dos seus activos e investimentos. Ademais de destacar polo seu labor filantrópico en Galicia, representado basicamente pola construción dunha escola agrícola na Devesa, Pedro Murias foi moi coñecido en Cuba por múltiples accións. Entre os moitos méritos recoñecidos publicamente pódese salientar o feito de ser merecedor do ingreso como membro da Orden Civil de Beneficencia en 1898, a instancia do gobernador civil de Pinar del Río, polos seus feitos de heroísmo, virtude e abnegación: Destruidas por Maceo a principios de 1896 muchas propiedades y poblaciones huyeron infinidad de infelices sin medios de subsistencia, refugiándose en la playa de Dimas donde por orden del Sr. Murias se proporcionó a todos alimentos, vestidos, medicinas y viviendas… Habiéndoles invadido la epidemia variolosa, mandó médicos para su curación, asistió él mismo á muchos enfermos y gracias a sus cuidados, con exposición de su vida, libró la de muchos semejantes, llegando a poblar dicha playa más de tres mil quinientas personas por lo que, serán libradas de los ataques de los insurrectos, atrincheró el contorno de la población, creó guerrillas montadas y dos compañías de voluntarios; construyó una torre heliográfica; fabricó dos hospitales para los soldados…, construyó un muelle, una iglesia, un cementerio, una escuela, oficina de farmacia, un almacén de géneros alimenticios a precios baratos… Pecha esta fiestra
	Alumnado da Escola Agrícola Pedro Murias posan diante do edificio principal, sen data Emigración Ensino Remesas Pedro Murias Rodríguez	Ver Transcripción da Alumnado da Escola Agrícola Pedro Murias posan diante do edificio principal, sen data A construción do primeiro edificio, que estamos a ver na imaxe, comezou en 1920. Trátase do inmoble principal, onde estaban situadas as aulas e demais dependencias para o ensino e o profesorado. Edificio de grandes dimensións, estaba formado por un corpo central de planta baixa, primeiro andar e faiado e dúas ás a cada lado. Na planta baixa, á esquerda estaban as aulas, os servizos e unha estancia para o profesorado; na dereita, as dependencias da Dirección da escola, a cociña, o comedor e un almacén de víveres. A súa ornamentación é moi sobria, con numerosos vans e ocos resaltados con molduras. Na fachada destaca a dobre escalinata, que lle dá monumentalidade ao conxunto, cunha fonte central con cabeza de dragón e unha araucaria que lle achega un eixe simétrico. O centro educativo foi inaugurado o 8 de novembro de 1922 e era tradición que no inicio do curso escolar o alumnado se fotografase na escalinata para enviar as imaxes á xunta de patróns na Habana. Pecha esta fiestra
	Materialización do soño indiano de Pedro Murias Arquitectura Emigración Educación Remesas	Ver Transcripción da Materialización do soño indiano de Pedro Murias A idea de terra e progreso estaba intimamente relacionada coa experiencia obtida por Pedro Murias no agro cubano. Deixa como legado a fundación da escola agrícola que levaría o seu nome, nunha das mandas testamentarias redactadas por el mesmo con data do 22 de maio de 1892. Alí manifestou estar “deseoso del mayor adelantamiento agrícola de mi patria”. Un centro educativo pioneiro e que “forzosamente” tiña que ser construído dentro dos límites da Devesa, a semellanza da Colonia Agrícola de Ruysselede en Bélxica. Presentamos aquí algúns planos orixinais que especifican detalladamente varias dependencias da escola, na que se deberían conseguir os obxectivos marcados por Pedro Murias, como o de facer posible a formación técnica e instrumentalización para que a veciñanza adquirise aprendizaxes prácticas sobre labores agrícolas, e a explotación axeitada e rendible do medio agrario. Cada estrutura estaba destinada a cumprir unha función previamente establecida. Pecha esta fiestra
	Lembranza dos ribadenses á memoria de Pedro Murias, ca. 1934 Emigración Educación Remesas Pedro Murias Rodríguez	Ver Transcripción da Lembranza dos ribadenses á memoria de Pedro Murias, ca. 1934 A comisión delegada da Devesa foi creada pola fundación habaneira en 1919 para ter un maior control sobre as obras e o funcionamento da escola agrícola pois, debido á distancia, era moi difícil desde Cuba organizar os traballos, controlar os gastos e lograr que se impuxesen as súas ideas para a boa marcha do proxecto. Estivo integrada ao longo dos anos por persoeiros políticos e económicos da Mariña, moitos deles emigrantes enriquecidos retornados de Cuba, polo que se pode considerar que a escola agrícola foi tamén obra destes "habaneiros". O seu nomeamento como membros da comisión era unha honra e sentían como un deber axudar para que o legado do indiano chegase a bo fin. Supoñía, ademais, acadar prestixio social e unha reafirmación na elite da comarca. Desde 1934 e ata 1949, a comisión estivo presidida por Ramón Maseda Villamil, emigrante retornado de Cuba. Nesta imaxe podemos ver varios membros desta comisión delegada con autoridades e persoeiros da sociedade ribadense posando ante o monumento a Pedro Murias. Pecha esta fiestra
	Clases prácticas de agricultura do alumnado da Escola Agrícola Pedro Murias, anos 20 Emigración Educación Remesas Pedro Murias Rodríguez	Ver Transcripción da Clases prácticas de agricultura do alumnado da Escola Agrícola Pedro Murias, anos 20 No regulamento da fundación habaneira de 1913 aprobouse a organización da escola agrícola e o proxecto pedagóxico que se quería implementar. As materias debían estar relacionadas coa agricultura seguindo os estudos máis modernos e dispoñía de xeito expreso que tiñan prioridade os coñecementos prácticos e aplicables ao medio en que vivían sobre as clases teóricas, con aulas impartidas por enxeñeiros agrícolas. Como vemos, tratábase dun plan moi ambicioso que, de aplicarse, suporía un grande avance na capacitación agropecuaria dos futuros labregos da comarca ribadense. Pero a realidade foi moi distinta. O primeiro director da escola, Enrique Suárez Couto, cambiou o plan pedagóxico segundo as necesidades que el percibía na comarca. Prevaleceu a gandaría dedicada á produción leiteira, coa mellora das crías a través de cruzamentos con outras razas. Como complemento, a modernización da agricultura estaría baseada na rotación de cultivos das especies máis acordes co clima e o chan da comarca mariñá. Nas terras da escola, o alumnado encargábase da semente cíclica de remolacha, patacas, millo, coles, nabos e avea, moitas veces destinada a alimentar o gando. Pecha esta fiestra
	Educación activa no agro: alumnos nunha clase práctica, anos 20 Emigración Educación Remesas Pedro Murias Rodríguez	Ver Transcripción da Educación activa no agro: alumnos nunha clase práctica, anos 20 A Escola Agrícola Pedro Murias foi un centro pioneiro, enfocado a abrir o acceso e abano de posibilidades para os rapaces da súa comunidade de orixe. O ingreso na escola garantía a experiencia directa do alumnado nos labores do agro. Os coñecementos prácticos ían engarzados de xeito directo cos teóricos. Esta metodoloxía facía que a aprendizaxe se consolidase sobre os terreos dedicados a tal fin, seguindo de xeito directo todos os procesos, desde a composición e preparación da terra, plantar as sementes, sistemas de rego e drenaxe, ata a colleita dos froitos. En canto á cría dos animais, o seu manexo nas granxas, alimentación e aproveitamento tamén formaban parte do proceso ensino-aprendizaxe do alumnado. Pecha esta fiestra
	«Velo para crelo»: o coñecemento práctico do que produce a terra Agricultura Emigración Educación Remesas	Ver Transcripción da «Velo para crelo»: o coñecemento práctico do que produce a terra A aplicación práctica dos coñecementos teóricos era unha premisa ou base para conseguir a aprendizaxe efectiva do alumnado da Escola Agrícola Pedro Murias. O plan de estudos, previamente establecido, contemplaba materias como Análise e Prácticas Agrícolas, Xeoloxía e Mineraloxía Agrícola ou Agrimensura e Nivelación. Materias como Álxebra, Debuxo, Física e Química ou Historia Natural non escapaban do currículo e eran impartidas sempre en relación coa agricultura e gandaría. Porén, o plan de estudos sufriu numerosas modificacións desde que comezou a funcionar a escola agrícola como tal, en 1928. O certo é que as decisións tomadas pola xunta de patróns, encargada de materializar o proxecto do indiano devesán, non foron acatadas con rigor. A idea da creación e posta en marcha do centro sobranceiro que o indiano devesán tiña en mente quedou esvaída por diversas circunstancias. Para ter un mellor coñecemento sobre a evolución de todo o proceso de funcionamento deste centro de formación agrícola recomendamos consultar a obra de Ana Cabana (2006): Pedro Murias, tabaqueiro na Habana, indiano na Devesa. Pecha esta fiestra
1913-00-00	Testamento de D. Pedro Murias y Rodríguez outorgado na Habana o 22 de maio de 1892 Emigrantes Remesas Pedro Murias Rodríguez	Ver Transcripción da Testamento de D. Pedro Murias y Rodríguez outorgado na Habana o 22 de maio de 1892 en 00/00/1913 Pedro Murias contaba ao final da súa vida cun importante patrimonio valorado en preto de 600 000 pesos ouro. No texto especifícanse polo miúdo as propiedades –algunhas das cales xa non estaban no seu poder– que legaba a cada un dos herdeiros. Os principais beneficiarios foron os seus sobriños, Maximino Debén e Rodrigo Díaz de la Rocha. Ademais deixa legados a varios familiares e amigos e a dúas nenas orfas da Casa de Beneficencia da Habana; tamén a dúas asociacións galegas en Cuba das que fora socio e directivo, o Centro Galego da Habana e a Sociedad de Beneficencia de Naturales de Galicia, que se dedicarían a prol dos emigrantes máis desfavorecidos. Pero a doazón máis importante vai destinada á súa parroquia natal: ademais de varias doazóns pecuniarias para os veciños máis necesitados, deixa disposto un capital de 10 000 pesos ouro e varias propiedades inmobiliarias, con cuxas rendas se debía financiar a construción dunha escola “para contribuir al mayor adelantamiento agrícola de mi patria”. Esta filantropía está relacionada coa intención de permanecer na memoria dos seus veciños como protector dos máis necesitados e promotor do progreso educativo e económico da súa terra natal. É a súa maneira de acadar a inmortalidade. Pecha esta fiestra
1925-00-00	Acto de colocación da primeira pedra na segunda fase construtiva do recinto escolar Pedro Murias, 1925 Emigración Educación Remesas Pedro Murias Rodríguez	Ver Transcripción da Acto de colocación da primeira pedra na segunda fase construtiva do recinto escolar Pedro Murias, 1925 en 00/00/1925 A grandiosidade do proxecto provocou que a construción dos edificios se levase a cabo en dúas fases. Unha vez rematado o edificio principal, en 1925 comezan as obras doutras edificacións destinadas a almacéns, palleiras, cortes para o gando, vivendas do persoal, talleres e incluso unha estación meteorolóxica. Para o acto de colocación da primeira pedra desta segunda fase organízase un acto público ao que asisten autoridades e persoeiros vinculados coa emigración en Cuba. Entre eles destaca a presenza de Francisco Pego Pita, indiano natural de Ortigueira, presidente do Centro Galego da Habana e que como tal presidía a xunta de patróns da fundación, como deixara escrito Pedro Murias. Pecha esta fiestra
1935-02-15	Memoria anual da Fundación Escuela Agrícola «Pedro Murias» publicada na revista habaneira Eco de Galicia, 1934 Emigración Remesas Pedro Murias Rodríguez	Ver Transcripción da Memoria anual da Fundación Escuela Agrícola «Pedro Murias» publicada na revista habaneira Eco de Galicia, 1934 en 15/02/1935 Pedro Murias deixara disposto a constitución dunha fundación encargada de levar a bo fin o seu proxecto educativo. Esta fundación contaría con personalidade xurídica propia e residiría na Habana e para a súa xestión creouse unha xunta de patróns integrada por cinco persoeiros destacados da colectividade. Esta xunta posuía amplas facultades no plano económico pois era a encargada de elaborar os orzamentos, de aprobar as contas de gastos e de investir os recursos económicos legados polo indiano onde lle parecese máis vantaxoso para aumentar o capital inicial. As directrices da xestión do legado, que aprobaban nas súas reunións nas dependencias do Centro Galego, debían someterse unha vez ao ano a “exame popular”, pero ningunha institución ou particular tiña dereito a pedir explicacións destas. A súa única obriga era publicar a principio de cada ano un informe detallado sobre todos os acordos e accións executadas durante a anualidade anterior nun xornal de tirada importante en Cuba. Quedaban así expostos á crítica social e da prensa cubana, pero non se prevía ningún tipo de control ou sanción en caso de mala xestión. Pecha esta fiestra
2006-00-00	Monumento dedicado a D. Pedro Murias situado na entrada do recinto escolar, ca. 1930 Emigración Educación Remesas Pedro Murias Rodríguez	Ver Transcripción da Monumento dedicado a D. Pedro Murias situado na entrada do recinto escolar, ca. 1930 en 00/00/2006 En 1929 remátase a construción de todos os edificios que forman a escola agrícola fundada polo filántropo. Como homenaxe e recoñecemento, a xunta de patróns mandou erixir este monumento que lembra a figura do indiano. Na placa pódese ler «La Junta de Patronos de esta escuela radicada en La Habana ha levantado este monumento en honor a la memoria de su fundador Don Pedro Murias y Rodríguez». O seu desexo de figurar na memoria colectiva dos seus paisanos converteuse nunha realidade e o seu labor benéfico era enxalzado non só na comarca de Ribadeo, senón en toda Galicia. A prensa do momento destaca esta magnífica obra educativa e loa a figura do filántropo Pedro Murias xunto cos legados dos irmáns García Naveira en Betanzos, o ceense Fernando Blanco de Lema ou o verinés García Barbón, entre outros indianos acaso menos coñecidos, que tanto ben fixeron polo progreso da nosa terra. Pecha esta fiestra
2006-00-00	Vista xeral das instalacións da Escola Agrícola Pedro Murias no século XXI Emigración Educación Remesas	Ver Transcripción da Vista xeral das instalacións da Escola Agrícola Pedro Murias no século XXI en 00/00/2006 A única condición que puxo Pedro Murias para a súa fundación filantrópica foi que debía estar radicada na parroquia da Devesa. A compra deste extenso predio tivo lugar entre 1916 e 1924, período en que a fundación mercou no lugar de Vilaframil unhas 65 parcelas de preto de 15 hectáreas, formado por monte baixo, prados, terreos de labradío e secaño etc. Levou tempo acondicionar os terreos para uso agrícola e gandeiro e para a construción das numerosas dependencias pois houbo que sanear as zonas pantanosas, construír camiños, cavar e repoboar o monte, demoler lindes, instalar mecanismos de regadío... En 1929 o recinto estivo rematado. O obxectivo principal da escola era impartir ensinanza aos nenos da parroquia e contribuír á difusión das melloras agrícolas e gandeiras entre os labregos da comarca. Labor que continúa hoxe en día. Tras a rehabilitación levada a cabo pola Xunta de Galicia, dispón de terreo para prácticas, aula de lácteos, invernadoiros, alpendre de maquinaria, naves para gando vacún e para instalacións agrarias, talleres, residencia, comedor, laboratorio, sala de informática, biblioteca etc. Os e as alumnas de ciclo medio reciben aulas teóricas e realizan prácticas en empresas do sector agroforestal da comarca. O obxectivo prioritario é animar as novas xeracións a apostar polo rural galego para favorecer o relevo xeracional e a modernización do sector. Pecha esta fiestra
2006-00-00	O legado de Pedro Murias na actualidade Emigración Educación Remesas	Ver Transcripción da O legado de Pedro Murias na actualidade en 00/00/2006 Tras un longo declive en que o centro educativo chegou a pecharse e as instalacións e os terreos quedaron practicamente abandonados, en 1993 a Xunta de Galicia retoma o proxecto de Pedro Murias. Comeza ese ano a rehabilitación das instalacións e apróbase a creación dun centro de formación profesional dedicado á formación e experimentación agroforestal para que os e as estudantes galegas coñezan de primeira man as novidades do sector e contribúan á modernización e progreso do rural galego. Por suposto, este centro mantén o nome do indiano iniciador do proxecto a comezos do pasado século. Galicia e a comarca da Mariña honran a este filántropo a través da continuidade da súa obra. Cen anos despois, o nome de Pedro Murias permanece na memoria colectiva como un referente nos estudos agrarios de Galicia. Pecha esta fiestra

TERMOS CLAVE DO FONDO Persoas: Murias Rodríguez, Pedro; Busto, Gumersindo; Rodríguez Murias, Jesús; Areas Blanco, Manuel; González Fernández, Ramón; Serra Fernández, Agapito; Blanco de Lema, Fernando; García Naveira, Jesús; García Barbón, José; Fernández Montenegro, José María; Labarta Pose, Enrique; Couto Pulido, Carlos; González, Marcial; Candia López, Manuel; García Naveira, Juan; Temáticas: Historias de ida e volta; emigración; educación; asociacións; emigrantes; A pegada indiana na Mariña lucense; O indiano Pedro Murias e o seu legado na Devesa; O indiano José García Barbón e a súa acción filantrópica; arquitectura; acción sociocultural; Ares en Cuba: unha emigración mariñeira; As asociacións microterritoriais da emigración galega en Cuba; ensino; A Biblioteca América: o legado cultural de Gumersindo Busto; 100º Aniversario da ABC del Partido de Corcubión; teatro; agricultura; Galegos en Portugal: Xuventude de Galicia - Centro Galego de Lisboa; O labor filantrópico dos irmáns García Naveira en Betanzos ; As asociacións microterritoriais da emigración galega en Arxentina; O indiano Fernando Blanco de Lema e a súa acción filantrópica; A emigración galega nos Estados Unidos; O galeguismo en América;

Warning: Unknown: 2 result set(s) not freed. Use mysql_free_result to free result sets which were requested using mysql_query() in Unknown on line 0