Temática: Ares en Cuba: unha emigración mariñeira

Temática: Ares en Cuba: unha emigración mariñeira [7]

Data	Material	Ver
Data	Material	Ver
	Alumnado e mestres da Escola da Tenencia Emigración Asociacións Educación Remesas Ares en Cuba: unha emigración mariñeira Agrupación Instructiva Redes y Caamouco	Ver Transcripción da Alumnado e mestres da Escola da Tenencia O testemuño de Manuel Varela Casteleiro —mariñeiro redense dos que nunca volveron á terra— ilustra moi ben as circunstancias de moitos rapaces de Redes que non podían asistir ás clases de maneira continuada, o ambiente laico e a introdución dos adiantos tecnolóxicos na escola aos que, talvez, non se lles sacaba o máximo proveito: «Fun algo á escola, que por certo era galeguista cen por cen; a aula dos nenos chamábase “Curros Enríquez”, e a de nenas, “Rosalía de Castro”. Pagábana dende Cuba, e nada de purgatorio, nin arcanxos, nin trinidade, que son cousas de cada un na súa casa, pero non da escola, digo eu. Eso sí, un día chegóu unha máquina de coser e outra de escribir, e anque non se lles deu moito uso alegróunos aquelo e falamos dos veciños que andaban por Cuba e se acordaban de nós… Pero, cada probe, chacho, enterra a seu pai como pode, e eu iba á escola cando chovía, e no bo tempo laboriscaba no agro ou botando a rede […]» (extracto das entrevistas realizadas por Xosé Neira Vilas para o seu libro Galegos no Golfo de México). Nesta imaxe pódese observar o grupo escolar de alumnos e alumnas da Escola da Tenencia, patrocinada pola Sociedad Instructiva Redes y Caamouco. Os discentes de todas as idades, uniformados co mandil escolar, posan para o fotógrafo diante das bandeiras de España e de Cuba. Pecha esta fiestra
1905-00-00	Acta de constitución e bases da sociedade Alianza Aresana de Instrucción da Habana, 1905 Emigración Asociacións Educación Remesas Ares en Cuba: unha emigración mariñeira Alianza Aresana de Instrucción	Ver Transcripción da Acta de constitución e bases da sociedade Alianza Aresana de Instrucción da Habana, 1905 en 00/00/1905 A Alianza Aresana de Instrucción foi a pioneira das sociedades de ámbito local creadas con finalidades instrutivas e benéficas para o seu concello ou parroquia natal. A partir dela comezaron a agromar centos de asociacións deste tipo, tanto en Cuba como en Arxentina e outros países de acollida, que tanto ben fixeron pola educación e o progreso da nosa terra. Como aparece escrito, a reunión fundacional tivo lugar no domicilio de Domingo Troche López, un dos seus promotores e que foi elixido o seu primeiro presidente. O seu obxectivo era «hacer un llamamiento a todos los nativos de la villa de Ares con el fin de fundar en su pueblo natal un colegio de Instrucción elemental para niños […] a fin de fomentar y difundir la instrucción de que tan necesitada está aquella villa entre la clase pobre y menos acomodada […]». Outros aresáns destacados que estiveron no xerme deste proxecto foron Cándido Mugía Callobre, José A. Fernández, Darío e Antonio Bugallo, Ildefonso Mugía, Maximiliano Bello, Miguel Bendamio, Manuel García Curbeira, Nicolás López González… No documento podemos ler, ademais, as condicións e o plan educativo da futura escola. Para conseguir máis fondos créanse delegacións da Alianza nos lugares con maior presenza de aresáns: na illa de Cuba, en Sagua la Grande e en Isabela de Sagua; en Veracruz (México); en Tampa (Estados Unidos), e no mesmo Ares. Pecha esta fiestra
1906-00-00	Poñendo en marcha un soño: sinatura da escritura de compra do solar para construír o edificio escolar en Ares, 1906 Emigración Ensino Asociacións Remesas Ares en Cuba: unha emigración mariñeira Alianza Aresana de Instrucción	Ver Transcripción da Poñendo en marcha un soño: sinatura da escritura de compra do solar para construír o edificio escolar en Ares, 1906 en 00/00/1906 Na imaxe aparecen os directivos da Alianza Aresana de Instrucción tras a sinatura da compra do solar na vila de Ares para edificar un centro escolar da súa propiedade. A sociedade habaneira, pouco despois da súa fundación e a través da súa delegación en Ares, aluga unha casa na vila que debe acondicionar para cumprir os requisitos dunha escola moderna. Contrata un mestre para que imparta as clases de educación primaria aos nenos máis necesitados da vila. Esta escola foi inaugurada o 1 de xullo de 1904 e contaba con preto de cen alumnos, que tamén podían asistir a clases nocturnas. O gran número de alumnos e a boa marcha económica da entidade posibilitan a aprobación do proxecto de construción de «dos colegios modernos para ambos sexos». En 1906 a Alianza merca unha finca rústica coñecida como Huerta de Caruncho, cunha superficie de preto de mil metros cadrados. A correspondencia entre a delegación de Ares e a sociedade habaneira é intensa: de Cuba chegan varios proxectos arquitectónicos ata que finalmente o 6 de xullo de 1908 se coloca a primeira pedra nunha festa á que asisten todos os alumnos da escola e os veciños e veciñas da vila. Pecha esta fiestra
1910-00-00	Dando conta aos socios do labor de dirección e administración da Alianza Aresana de Instrucción, 1909-1910 Emigración Asociacións Educación Remesas Ares en Cuba: unha emigración mariñeira Alianza Aresana de Instrucción	Ver Transcripción da Dando conta aos socios do labor de dirección e administración da Alianza Aresana de Instrucción, 1909-1910 en 00/00/1910 Temos aquí a relación de traballos realizados por esta sociedade de emigrantes aresáns durante os anos 1909 e 1910. Na memoria preséntanse datos relacionados coa contabilidade e o estado xeral da entidade, a programación da construción da aula de nenas sobre o plano do grupo escolar, a ornamentación de fachadas, o mobiliario e útiles escolares mercados, o calendario de exames etc. Xúntase tamén o informe da Comisión Glosa da Alianza Aresana de Instrucción correspondente aos anos arriba mencionados, no que se analizan os gastos da escola. En definitiva, o estado da sociedade en todos os sentidos: recadación de cotas sociais, contas bancarias, capital social, gastos da escola, gastos ocasionados na Habana ou donativos dalgúns socios entusiastas, entre os que cabe destacar a bandeira cubana para que ondee no edificio escolar da Alianza Aresana. Na memoria preséntanse os habituais datos nominativos, tales como: relación de membros da Xunta Directiva de 1909 a 19010 e da Xunta de Propaganda, membros delegados en Sagua (Cuba) e Veracruz (México), membros da Comisión Administrativa de Ares e nomes dos socios existentes, falecidos e beneméritos. Cabe destacar un escrito inserido nesta memoria social da Alianza Aresana, asinado por Mercedes Bieito Bouza, titulado «Mi saludo» e do que extraemos unhas palabras: «Cabe á los aresanos la alta honra, el orgullo legítimo de haber sido los iniciadores entusiastas de ese movimiento salvador que se nota desde hace algún tiempo entre los gallegos emigrados, movimiento tendente á un fin nobilísimo que se exterioriza fundando escuelas en nuestros campos […], allí donde la negligencia de los poderes públicos ha descuidado ese deber. Pecha esta fiestra
1915-00-00	Inauguración da Escola da Tenencia, Redes, concello de Ares, 1915 Emigración Asociacións Educación Remesas Ares en Cuba: unha emigración mariñeira Agrupación Instructiva Redes y Caamouco	Ver Transcripción da Inauguración da Escola da Tenencia, Redes, concello de Ares, 1915 en 00/00/1915 No ano 1912, o presidente da delegación de Caamouco, representando a Agrupación Instructiva de Redes y Caamouco da Habana, asina a compravenda do predio de dous ferrados e medio chamado A Tenencia, por un valor de 1604 pesetas. Esta entidade promotora tiña a intención de construír alí un edificio escolar que ofrecese contidos educativos novidosos aos rapaces e rapazas da zona, cos mellores materiais e nunhas óptimas condicións de aprendizaxe. En 1913 asínase o contrato de obra, que estivo a cargo de José Calvo Pérez. Finalmente, a construción da escola levouse a cabo por un valor de 18 060 pesetas. O 8 de agosto de 1915 as aulas abriron a súas portas a 150 alumnos, e D. Eugenio Vidal e Dª Esperanza Iglesias foron os mestres encargados do ensino. O plan de estudos estaba suxeito a materias como: Lectura, Escritura, Aritmética, Historia e Xeografía, Agricultura, Xeometría, Contabilidade Mercantil, Labores etc. Ademais, recibían coñecementos de fisioloxía, astronomía ou hixiene, por petición da sociedade fundadora. A fermosa edificación alberga na actualidade a Agrupación Instrutiva de Caamouco. Nesta imaxe aparecen os membros da delegación da sociedade promotora en Caamouco: Nicolás Noche, Francisco Bello, Antonio Bello, Daniel Villar e os mestres Esperanza Iglesias e Eugenio Vilar. Deixamos aquí un fragmento do discurso pronunciado polo secretario da Sociedad de Instrucción Redes y Caamouco, E. Busqués (publicado na sección «Baturrillos», a cargo de Joaquín N. Aramburu, no Diario de La Marina, 27 de outubro de 1917). Este extracto ilustra sentimentos, desexos e accións: «[…] obra hermosa, que un pequeño número de hombres trabajadores —casi todos pescadores de La Habana— han sabido realizar con patriotismo y amor a la niñez, respondiendo así al noble pensamiento que hace tiempo expusieron a sus convecinos unas cuantas personas de buena voluntad. Todos los que aquella aldea estábamos convencidos de lo deficiente o casi nula que resultaba allí la enseñanza oficial. Y al hacerse público el propósito, acudimos al llamamiento y a los pocos años de habernos constituido en sociedad, vemos realizados nuestros deseos, teniendo un edificio propio que ha costado cuatro mil duros, y sabiendo que todos los niños de la parroquia llenan las aulas, para cuyo, para cuyo sostenimiento recaudamos recursos suficientes. […] Todo esto lo hemos estado haciendo en silencio, sin alardes, sin jiras y sin bombos de prensa: simplemente contribuyendo todos los hijos de Redes y Caamouco a las colectas con lo que ha permitido la fuerza económica de cada uno». Pecha esta fiestra
2008-00-00	O edificio escolar da vila de Ares construído polos seus emigrantes, 2008 Arquitectura Emigración Asociacións Educación Remesas Ares en Cuba: unha emigración mariñeira Alianza Aresana de Instrucción	Ver Transcripción da O edificio escolar da vila de Ares construído polos seus emigrantes, 2008 en 00/00/2008 Este magnífico edificio é o mellor símbolo para lembrar a todos os seus emigrantes e todo o ben que estes fixeron para o progreso e modernización dos seus veciños e veciñas. A edificación ten unha clara inspiración indiana, cunha rica decoración que lle proporciona uniformidade ao conxunto pese a ter varias fases na súa construción. Tal como podemos ler na memoria social da Alianza Aresana de 1908, decídese «construir el aula de los niños, la más urgente para trasladar a ella a los alumnos que se encuentran ya escolarizados, en la segunda el aula de las niñas y en la tercera el módulo de unión entre ambas. Esta subdivisión del proyecto se debe a que la disponibilidad económica actual no permite abordar el total de la obra. [...] El importe de la obra realizada asciende a 7773 pesetas, en las que se incluye mobiliario y material escolar». As escolas Alianza Aresana foron inauguradas o 15 de novembro de 1908 como centro de ensino primario para os nenos da vila. Hoxe en día os aresáns e aresás poden gozar do edificio que funciona como centro sociocultural que leva como homenaxe o nome dos seus promotores. Pecha esta fiestra
2020-00-00	Unha das casas indianas que se conservan na vila mariñeira de Ares, 2020 Arquitectura Emigración Remesas Ares en Cuba: unha emigración mariñeira	Ver Transcripción da Unha das casas indianas que se conservan na vila mariñeira de Ares, 2020 en 00/00/2020 Esta fermosa casa foi construída a finais dos anos 20 do pasado século sobre a antiga casa familiar dos Ramos Bugallo, situada nunha das principais rúas de Ares. Foi herdada polas irmás Josefa e Sara, casadas cos emigrantes aresáns en Cuba Arturo Fuentes Rodríguez e Emilio Fernández López, que ao regresar decidiron instalarse na súa vila natal. En realidade estamos a falar de dúas vivendas separadas por unha medianeira e cuxas fachadas teñen un esquema compositivo moi similar que lles aporta unidade. Destacan as grandes galerías de estilo modernista con vidros de cores e molduras decorativas, obra do recoñecido carpinteiro aresán Ángel García. Tamén hai que salientar as cornixas e os ornamentos de forxa de clara inspiración modernista. Este é un exemplo das moitas casas que os emigrantes da zona levantaron para vivir ou para pasar tempadas tras o seu regreso de Cuba. Estas casas eran o soño de todo emigrante cando regresaba, como símbolo do seu ascenso social e económico. Pecha esta fiestra

TERMOS CLAVE DO FONDO Persoas: Murias Rodríguez, Pedro; Busto, Gumersindo; Rodríguez Murias, Jesús; Areas Blanco, Manuel; González Fernández, Ramón; Serra Fernández, Agapito; Blanco de Lema, Fernando; García Naveira, Jesús; García Barbón, José; Fernández Montenegro, José María; Labarta Pose, Enrique; Couto Pulido, Carlos; González, Marcial; Candia López, Manuel; García Naveira, Juan; Temáticas: Historias de ida e volta; emigración; educación; asociacións; emigrantes; A pegada indiana na Mariña lucense; O indiano Pedro Murias e o seu legado na Devesa; O indiano José García Barbón e a súa acción filantrópica; arquitectura; acción sociocultural; Ares en Cuba: unha emigración mariñeira; As asociacións microterritoriais da emigración galega en Cuba; ensino; A Biblioteca América: o legado cultural de Gumersindo Busto; 100º Aniversario da ABC del Partido de Corcubión; teatro; agricultura; Galegos en Portugal: Xuventude de Galicia - Centro Galego de Lisboa; O labor filantrópico dos irmáns García Naveira en Betanzos ; As asociacións microterritoriais da emigración galega en Arxentina; O indiano Fernando Blanco de Lema e a súa acción filantrópica; A emigración galega nos Estados Unidos; O galeguismo en América;

Warning: Unknown: 2 result set(s) not freed. Use mysql_free_result to free result sets which were requested using mysql_query() in Unknown on line 0