Arquivo de noticias do CCG

O Repertorio da prensa da emigración galega, proxecto que mantén o Arquivo da Emigración Galega (AEG) do Consello da Cultura Galega (CCG), pecha este ano coa posta en rede dun novo lote de exemplares do xornal El Despertar Gallego, Órgano oficial de la Federación de Sociedades Gallegas en la República Argentina. Nesta ocasión súbense 46 números que do período comprendido entre 1929 e decembro de 1930 en que a cabeceira cambia de nome.

O xornal El emigrado, editado pola Sociedad Hijos del Ayuntamiento de la Estrada en Cuba, xa forma parte do Repertorio da prensa da emigración galega, unha iniciativa do Arquivo da Emigración Galega (AEG) dependente do Consello da Cultura Galega (CCG). Nesta ocasión súbense 57 exemplares editados entre 1923 e 1924. Nas súas páxinas colaboraron persoeiros como Wenceslao Fernández Flórez, Vicente Risco, Ramón Otero Pedrayo, Antón Villar Ponte, Antón Losada Diéguez, Basilio Álvarez ou Enrique Labarta Pose.

“Teatro lírico gallego” é o título da conferencia que Manuel Balboa (1958-2004) pronunciou no Ateneo Republicano na Coruña en 1979. A intervención é a nova entrega do proxecto Caligrafías musicais, iniciativa do Arquivo Sonoro de Galicia (ASG) do Consello da Cultura Galega (CCG) que recupera bimensualmente conferencias destacadas de prestixiosos estudosos do eido musical galego.

A colectividade galega emigrada alén mar desenvolveu un importante labor a prol da preservación da identidade cultural galega e da defensa dunha nacionalidade propia. En Cuba e Bos Aires constituíronse durante as primeiras décadas do século XX diferentes asociacións cun marcado carácter galeguista. Ademais de organizar actos para recadar fondos que enviar a Galicia, estas institucións puxeron en marcha diferentes xornais étnicos nos que divulgaban a súa ideoloxía. O especial Historias de ida e volta, proxecto do Arquivo da Emigración Galega (AEG) do Consello da Cultura Galega (CCG) que conta co apoio da Secretaría Xeral da Emigración, amosa en vinte imaxes e documentos algunhas destas publicacións, así como os mitins e outras actividades organizados para defender a causa galeguista.

Fernando Osorio do Campo (A Coruña, 1894 – 1974) foi actor e director do Conservatorio Nacional de Arte Galega, un proxecto impulsado polas Irmandades da Fala para introducir na modernidade a dramaturxia e a cultura galega. Malia a transcendencia que tivo na planificación teatral durante o período irmandiño, a súa traxectoria viuse escurecida pola represión franquista e polas circunstancias en que se desenvolveu a súa vida no exilio. A entrada que se incorpora hoxe ao Álbum de Galicia, a colección dixital de biografías que mantén o Consello da Cultura Galega (CCG), é autoría de Carlos-Caetano Biscainho-Fernandes.

Xosé Manuel Olveira, “Pico” (Esteiro, Muros, A Coruña, 1955 – Santiago de Compostela, 2013), destacou pola súa ampla traxectoria nas artes escénicas e no audiovisual. Apaixonado do teatro pola súa maxia insubstituíble, segundo el mesmo recoñeceu, participou en numerosas obras teatrais, así como en filmes de diferente metraxe. A súa entrada no Álbum de Galicia, a colección dixital de biografías que mantén o Consello da Cultura Galega (CCG), é autoría de Ana Abad de Larriva.

A nova entrada do Álbum de Galicia incorpora a figura de Jaime Pacheco (Freixo de Espada à Cinta, Tras os Montes-Bragança, 1878 – Vigo, 1954) a cabeza visible dun dos estudos fotográficos máis senlleiros de Galicia. Unha entradada que asina o fotógrafo Vítor Vaqueiro.

O proxecto do Repertorio de Prensa da Emigración pon a disposición da cidadanía neste mes de abril 56 novos números do xornal Galicia, voceiro da Federación de Sociedades Gallegas de la República Argentina. Con esta nova entrega múdase tamén a data de actualización deste proxecto que se fixa agora cada terceiro xoves de mes.

Foi unha poeta e dramaturga de gran sona dun lado e doutro do Atlántico, cuxa obra estivo marcada pola natureza, a lingua, a paisaxe e as xentes de Galicia. Sonia Sánchez asina a biografía de Herminia Fariña Cobián (Santiago de Compostela, 1904 - Simes -Pontevedra, 1967), nova entrada do Álbum de Galicia.

Unha das obras esenciais do rexurdimento galego, “Follas novas” de Rosalía de Castro, publicouse na Habana en 1880. Nesa illa xestáronse a nosa bandeira e o noso himno. Son só algúns exemplos da importancia que para os nosos emigrantes tivo a difusión e defensa da cultura galega. A oitava entrega do especial “Historias de ida e volta”, un proxecto web realizado polo Consello da Cultura Galega en colaboración coa Secretaría Xeral da Emigración, ofrece fotografías e documentos que poñen de manifesto as importantes iniciativas culturais que se desenvolveron a raíz do fenómeno migratorio tanto nos países de destino como en Galicia.

Non é posible comprender Galicia e a súa cultura sen a xeración Nós e o rico legado que deixou. Para conmemorar o centenario do nacemento da revista “Nós” en Ourense en 1920, o Consello da Cultura Galega recolle neste especial contidos producidos pola institución que dan conta da vida, obra e impacto dun grupo de intelectuais que entenderon Galicia como un proxecto integral. Son materiais biográficos, documentais e de reflexión ao redor da revista “Nós” e da xeración que a ideou. O especial contén unha pequena xoia, chámase “Os quixotes da Terra van de camiño” e ofrece sete viaxes por Galicia a partir dos roteiros que Ramón Otero Pedrayo deseñou para o seu amigo Silvio Santiago na segunda metade dos anos 60. Ademais dos manuscritos orixinais debuxados por Otero Pedrayo, pódese seguir cada un deses trazados a través dunha viaxe multimedia xeolocalizada e enriquecida con materiais contemporáneos.

A vila de Cangas acolleu este venres un concerto singular. 500 nenos e nenas chegados dos conservatorios de música profesional de Galicia e de tres centros de música do Morrazo xuntáronse no Adro da Igrexa de Santiago de Cangas para cantarlle ao mar de Vigo a partir de textos de Martín Códax, Afonso X ou o xograr Lourenço. Era a cuarta edición dun programa didáctico e cultural chamado “No bico un cantar” e organizado polo Consello da Cultura Galega e a Consellería de Cultura e Educación. A cita supuxo tamén a estrea da versión musicada do poema de Pero Viviaez “Pois nosas madres van a San Simón” a cargo do compositor Rogelio Groba. No acto estaban presentes Ramón Villares, presidente do Consello da Cultura Galega; Anxo Lorenzo, secretario xeral de Cultura, e Heitor Mera, concelleiro de cultura e normalización lingüística de Cangas, que anunciaron que a vindeira edición terá lugar en Mondoñedo.

As cancións dos xograres e trobadores medievais protagonizan a cuarta edición de “No bico un cantar”, un programa que ten un marcado carácter didáctico e cultural e xunta música, poesía e mocidade. A cita reunirá mañá en Cangas (Adro da igrexa de Santiago de Cangas, 17:30 horas) un gran coro formado por 500 nenos e nenas chegados dos conservatorios de música profesional de Galicia e de tres centros de música do Morrazo para cantarlle ao mar de Vigo. O concerto, organizado polo Consello da Cultura Galega e a Consellería de Cultura e Educación coa colaboración do Concello de Cangas, acollerá a estrea da versión musicada do poema de Pero Viviaez “Pois nosas madres van a San Simón” a cargo do compositor Rogelio Groba.

As bibliografías dos irmáns Ramón e Antón Villar Ponte son as primeiras entradas do álbum Irmandades da Fala. Unha iniciativa do Consello da Cultura Galega que pretende difundir dun xeito divulgativo as biografías e materiais de máis de dúas ducias de persoas que formaron parte do movemento. O proxecto está coordinado por Miguel Anxo Seixas Seoane, quen asina un texto que explica o contexto de nacemento das Irmandades da Fala. O Álbum faise visible ao público hoxe, 21 de marzo, ao coincidir coa data na que Ramón Villar Ponte asina o manifesto “Nuestra afirmación regional” que reivindica a problemática do idioma e a necesidade de recuperar o seu uso. O Álbum actualizarase de xeito mensual e conforma algunha das actividades que o Consello da Cultura Galega ten programado para celebrar o centenario deste fenómeno.