Arquivo de noticias do CCG

A cuarta entrega do especial “Historias de ida e volta”, un proxecto web realizado polo Consello da Cultura Galega en colaboración coa Secretaría Xeral da Emigración, pon o foco nesta ocasión nos oficios desempeñados polos emigrantes nos países de acollida. Fotografías de operarios da construción, limpadores, fogueiros nos ferrocarrís, cargadores nos peiraos, choferes ou empregados no servizo doméstico son algúns dos traballos que documenta esta nova entrega. Esta iniciativa pretende contribuír á difusión de materiais que custodia o Arquivo da Emigración Galega (AEG) para visibilizar o fenómeno migratorio.

O Consello da Cultura Galega (CCG) celebrou neste serán do xoves unha sesión plenaria ordinaria na que a presidenta, Rosario Álvarez, deu conta do programa de actividades para o primeiro trimestre do ano e o balance do 2020. A exposición “Afonso X e Galicia”, inaugurada o pasado martes na Igrexa da Universidade de Santiago, abriu a programación do ano que supón un novo cambio de modelo e combina actividade presencial e telemática. Ademais, Rosario Álvarez explicou que en 2020 reforzou a súa función asesora coa realización de preto de 60 informes e documentos de traballo sobre a realidade cultural. A sesión contou coa presenza do Presidente de Honra da institución, o presidente da Xunta de Galicia, Alberto Núñez Feijoo.

Armando Cotarelo Valledor (A Veiga, Oviedo, 1879 - Madrid, 1950) foi un escritor e estudoso da lírica galega medieval. Destaca por ser un dos membros fundadores do Seminario de Estudos Galegos e das Irmandades da Fala, nas que tivo un papel moi activo. A súa entrada acaba de incorporarse ao Álbum de Galicia, o proxecto biobibliográfico do Consello da Cultura Galega (CCG).

Neste 2021 xúntanse dúas celebracións importantes para Galicia e a cultura galega: a celebración dun novo Ano Santo e o 800 aniversario do nacemento de Afonso X, unha das figuras máis relevantes da cultura europea. Dúas efemérides sobre as que se asenta o último proxecto expositivo do Consello da Cultura Galega (CCG) “Afonso X e Galicia”. A mostra, que abre hoxe as súas portas na Igrexa da Universidade en Santiago, convida a coñecer a enorme influencia da figura de Afonso X cunha peregrinaxe a través de documentos, testemuños arqueolóxicos, literarios e musicais que amosan o legado afonsino en paralelo ao esplendor da cultura galega na etapa medieval. A mostra foi inaugurada pola presidenta do CCG, Rosario Álvarez; o presidente da Xunta de Galicia e presidente de honra desta institución, Alberto Núñez Feijoo; o conselleiro de Cultura e Turismo, Román Rodríguez; o presidente da Deputación de Ourense, José Manuel Baltar e o reitor da USC, Antonio López. O músico, musicólogo e medievalista Antoni Rossell é o comisario desta mostra que estará aberta ata o 24 de abril.

Presas, encoros e ríos ocupan unha parte importante do noso territorio. Ao seu carón emerxeu un vizoso patrimonio que forma parte do noso imaxinario cotián que non sempre é ben recoñecido. Sobre ese patrimonio cultural formado por muíños, lavadoiros, batáns e demais exemplos deste tipo de bens afonda a última publicación do Consello da Cultura Galega (CCG) A posta en valor do patrimonio cultural dos ríos: Galicia e outros exemplos. A publicación está coordinada por Carlos Nárdiz e xa se pode descargar desde o web da institución.

Hoxe cúmprense nove anos do pasamento de Isaac Díaz Pardo, unha das figuras máis destacadas da historia galega do século XX. O Consello da Cultura Galega (CCG) aproveita a efeméride para visibilizar a súa figura con novos materiais. Dunha banda acaba de incorporar a súa entrada no Álbum de Galicia. Da outra, por en rede varias entrevistas que dan conta do pensamento deste intelectual e emprendedor. Ademais, hoxe tamén se publica a entrada biográfica de seu pai, Camilo Díaz Baliño.

Hoxe, 22 de decembro, cúmprense anos do nacemento dunha figura senlleira da Xeración Nós como é Antón Losada Diéguez. Co gallo da efeméride, o Consello da Cultura Galega (CCG) engade a súa entrada no Álbum de Galicia. Ademais, incorporamos ao proxecto de difusión #citanós, unha ducia de frases que escolman o seu pensamento e a idea de Galicia.

A gravación que o Orfeón El Eco realizou en 1904 da Alborada gallega de Pascual Veiga é, ademais dun dos primeiros rexistros sonoros documentados que se conservan, un dos materiais máis importantes que custodia o Arquivo Sonoro de Galicia. O Consello da Cultura Galega (CCG) pon, por primeira vez, a disposición da cidadanía esta peza fundamental do noso patrimonio sonoro. Faino hoxe, 20 de decembro, cando que cumpren anos do primeiro rexistro fonográfico en Galicia. Esta gravación pecha o Proxecto Lousas, co que a institución visibiliza o fondo histórico rexistrado en pedra.

“De Galicia a América: a chegada a un novo mundo” é o título dunha nova entrega do especial “Historias de ida e volta”, un proxecto web realizado polo Consello da Cultura Galega (CCG), en colaboración coa Secretaría Xeral da Emigración, que pretende difundir material sobre o fenómento migratorio. Nesta ocasión, difúndense unha vintena de fotografías e documentos sobre o momento da chegada dos galegos e galegas a América no século XX.

José Arriola (Betanzos, 1885-Barcelona, 1954) foi un neno prodixio que tocou o piano antes de que soubese ler. Pasou á historia por ser un virtuoso pianista e, aínda que había indicios da súa faceta compositiva, pensábase que todo se perdera cando o seu estudo de Berlín foi bombardeado na Segunda Guerra Mundial. Quixo a casualidade que no rocho dunha residencia de anciáns de Ferrol, onde finou unha das irmáns de Arriola, aparecesen unhas partituras que abriron o horizonte de recuperación da súa figura. O Consello da Cultura Galega (CCG) editou parte dese material en 2010 e agora completa ese traballo cunha nova publicación. A presentación deste novo volume, Arriola. Obra musical II, terá lugar mañá (19:00 horas) e estará acompañado dun concerto sobre pezas de Arriola a cargo da soprano Lucía Iglesias e do pianista Brais González. Por mor da situación sanitaria, cómpre inscribirse a través do sitio web da institución para asistir ao evento.

A situación provocada pola COVID-19 afectou aos modos que consumimos cultura. O Observatorio da Cultura Galega, servizo dependente do Consello da Cultura Galega (CCG), elaborou un estudo específico para coñecer o comportamento e o gasto en consumo cultural entre a poboación galega maior de quince anos. As cifras recollidas no estudo “Influencia da COVID-19 nos hábitos culturais da poboación galega” amosan que a cidadanía galega le agora lixeiramente máis que antes do confinamento. O resto de prácticas mantéñense nos mesmos niveis agás nas artes escénicas, na asistencia ao cinema e nos concertos de pago, nos que, como é lóxico pola súa presencialidade, se produce un descenso moi acusado. Por iso, o gasto cultural caeu fortemente, cunha contracción media do 69,9%. Con todo, como a valoración sobre a cultura da cidadanía galega é moi alta, un 7,9 para a cultura xeral e un 7,87 para a galega en particular, as expectativas de recuperación son moi positivas.

O Consello da Cultura Galega (CCG), o Camões, Centro Cultural Português em Vigo e a Escola Superior de Arte Dramática de Galicia presentan unha nova entrega do programa “Dramaturxias itinerantes/Dramaturgias itinerantes” que xunta a escrita teatral máis contemporánea de Galicia e Portugal. Nesta ocasión póñense na rede os vídeos das lecturas dos textos dramáticos de Cláudia Lucas Portugal (1978) e Clara Gayo (Vigo, 1978).

O Consello da Cultura Galega (CCG) pon na rede a décima edición do Concerto das Letras Galegas. A tradicional cita, que se celebra cada ano como antesala do Día das Letras Galegas, estivo este ano condicionada pola situación sanitaria. Despois de varios cambios, tivo lugar o 30 de outubro no Auditorio de Santiago, sen público e con retransmisión en directo por Internet. Nesta edición, a música correu a cargo do Taller Atlántico Contemporáneo cun programa en honor á literatura e música ferrolás, terra natal de Ricardo Carballo Calero, e supuxo a estrea absoluta da composición de Nani García sobre o poema “Danza” da figura homenaxeada nesta edición. O concerto súbese hoxe á rede, na véspera da celebración do Pleno Extraordinario que a Real Academia Galega realizará mañá en homenaxe a Ricardo Carballo Calero.

As interpretacións das arias “Vi ravviso e o luoghi ameni” da ópera La sonnambula de Vicenzo Bellini e “La calunnia” da ópera Il barbiere di Siviglia de Gioachino Rossini valéronlle a Alejandro Baliñas (Santiago, 1997) o premio Andrés Gaos a mellor intérprete galego. Un galardón que forma parte do Certame de Canto “Compostela Lírica” que organiza a Asociación de Amigos da Ópera de Santiago de Compostela co apoio do Consello da Cultura Galega (CCG) e que consiste nunha actuación remunerada.

Luís Seoane (Bos Aires, 1910-A Coruña, 1979) foi un dos intelectuais máis completos da cultura galega. A súa figura, máis coñecida polo seu destacado traballo no ámbito das artes plásticas, cultivou moitas outras facetas. Hoxe, no marco da colección “Clásicos da emigración” que promoven o Consello da Cultura Galega (CCG) e a Secretaría Xeral da Emigración, preséntase Fardel de eisilado, que amosa tamén a súa faceta poética. O profesor de lingua e literatura Gregorio Ferreiro Fente é o encargado do detallado estudo desta obra. Ademais, o CCG enriquece a publicación deste volume, que xa se pode descargar no sitio web da institución, con fotografías procedentes do Arquivo da Emigración Galega.

A Casa dos Poetas de Celanova acolleu esta mañá a inauguración da mostra “O soño cubano da emigración galega”, unha proposta do Consello da Cultura Galega (CCG), coa colaboración da Secretaría Xeral da Emigración, que ilustra a fortaleza, a continuidade e a visibilidade da presenza galega na Habana. A presidenta do CCG, Rosario Álvarez, destacou no acto o “intenso vínculo entre Cuba e Celanova e que ten un dos seus máximos expoñentes na figura de Curros Enríquez”. Unha relación na que incidiu tamén o secretario xeral da Emigración, Antonio Rodríguez Miranda, quen lembrou que “na actualidade viven neste país americano máis de 13.000 descendentes de ourensáns”. O alcalde de Celanova, Antonio Puga, dixo na súa intervención que “sen a emigración galega en Cuba é moi posible que hoxe non só non existise a Fundación Curros Enríquez, senón que probablemente nin existiría a propia casa que hoxe acolle esta mostra”. A exposición estará aberta ata o 24 de xaneiro.

“O soño cubano da emigración galega” é unha mostra do Consello da Cultura Galega, coa colaboración da Secretaría Xeral de Emigración, que ilustra a fortaleza, a continuidade e a visibilidade da presenza galega na Habana. Xosé Manoel Núñez Seixas e María Xosé Porteiro son os comisarios desta aposta que percorre por primeira vez a relación histórica que Galicia mantivo coa Habana, onde se xestou a Galicia moderna e na que naceron os nosos símbolos: a bandeira, o himno e o escudo. A presidenta do CCG, Rosario Álvarez, e o secretario xeral de Emigración, Antonio Rodríguez Miranda, serán os encargados de inaugurar mañá (12:00 horas) esta mostra que estará aberta na Casa dos Poetas de Celanova ata o 24 de xaneiro.

Este venres 4 de decembro de 2020 cúmprense cinco séculos da celebración dunha xuntanza histórica: a Asemblea de Melide. Vintecinco nobres, poderosos e representantes das cidades e vilas do Reino de Galicia xuntáronse nesta localidade para pedirlle ao rei Carlos I o retorno do voto en Cortes para o país, que exercía a cidade de Zamora, xunto con outras importantes reivindicacións. O Consello da Cultura Galega (CCG) colabora co concello e co museo de Melide nesta iniciativa que recupera un acontecemento destacado para comprender a historia do país.

A presidenta do Consello da Cultura Galega (CCG), Rosario Álvarez, compareceu na tarde deste mércores na Comisión terceira de Economía, Facenda e Orzamentos, do Parlamento de Galicia, no marco das sesións informativas en relación co Proxecto de lei de orzamentos. O orzamento da institución para o próximo ano é de 2.782.982 euros, 25.919 euros máis que en 2020. Álvarez explicou as liñas xerais de actuación desenvolvidas e avanzou a programación de 2021, que supón un cambio no deseño do programa de actividades da institución. A vixencia da cultura galega medieval, os dereitos culturais e lingüísticos, a igualdade e a inclusión, a proxección exterior da cultura galega xunto co fomento da cultura científica, a creación e o pensamento contemporáneos así como a defensa do patrimonio material e inmaterial son liñas que abordará a institución ao longo do próximo ano. A programación comezará cunha exposición sobre Afonso X e a súa conexión con Galicia. Os representantes dos tres grupos parlamentarios expresaron o seu recoñecemento ao labor da institución.

En 1927 tres amigos, Vicente Risco, Otero Pedrayo e Xosé Ramón Fernández Oxea (Ben Cho-Shey), iniciaron unha peregrinación que os levou de Ourense a Santo André de Teixido. Case cen anos despois, o Consello da Cultura Galega (CCG) recrea esa viaxe para descubrir as transformacións do rural galego grazas ás detalladas descricións de Otero e os debuxos de Vicente Risco, que recolleron no libro Pelerinaxes que a Editorial Nós deu ao prelo en 1929. Presentámolo hoxe, 30 de novembro, día de Santo André.