Persoa: Teixeira de Pascoaes

Persoa: Teixeira de Pascoaes [6]

Data Material Ver
Data Material Ver
1954-11-12
Carta de Fernández del Riego a Seoane. 1954
Ver [Carta manuscrita]

Transcripción da Carta de Fernández del Riego a Seoane. 1954 en 12/11/1954

Vigo 12-nov. 1954
Sr. D. Luís Seoane
Buenos Aires

Mi querido amigo:
Recibí tu carta del 4, con las fotos adjuntas. Desde luego se incluirán en la monografía, pues pensamos como tú, que es indispensable incorporarlas. Queremos que el librito salga lo más pronto posible, y esperamos que esté en la calle hacia finales de año.
Supongo que habrás recibido el reportaje que te envié días pasados para la Revista, así como los dibujos de Maside que te remití por correo aparte.
Hoy te adjunto tres fotos más para ilustrar mi reportaje; un dibujo inédito de Manuel Antonio hecho por Maside, y una nota para el pie; y otra nota sobre Teixeira de Pascoaes con un dibujo reproducido del Diario de Vigo. En días sucesivos, te iré mandando más cosas que tengo pendientes de entrega. También irán, por correo ordinario, otros dibujos de Maside.
Ayer envié a La Noche un comentario sobre las tres exposiciones de ahí, y que te había prometido hacer. Ya te remitiré el recorte. Luego, escribiré otro sobre el libro de Varela, etc. Supongo que no te quejarás de mí. Lo que sí te agradecería era que no te olvidases de mandar la Revista, a partir del nº 4 inclusive.
El miércoles fui a La Coruña para revisar trabajos de [Antonio] Villar Ponte y Daniel, en la Academia. Me acompañó Piñeiro, para ayudarme. Estuvimos tres días íntegros, trabajando mañana y tarde, en una labor pesadísima. De la obra de V. Ponte hicimos una selección muy interesante, que aún someteremos a nueva revisión. Creo que podréis editar un libro fundamental para dar a conocer la personalidad y la obra del autor, e incluso el valor de una época. Como algunas colecciones de periódicos y revistas no podía traerlas, encargué allí a una persona para que me mecanografiase los trabajos seleccionados. Muchos otros los traje conmigo, para ordenarlos aquí.
Con respecto a Daniel, el número de grabados no publicados en libro es impresionante. Y eso que aún no revisé los del Faro. A mi modo de ver, sería imposible recogerlos todos en las obras completas, y quizá fuese oportuno seleccionarlos. En fin, tú me dirás.
De cualquier modo, voy a escribir al Centro, comunicando la labor hasta ahora realizada.
Contéstame sobre todas estas cosas, con la mayor urgencia posible.
Cariñosos saludos a Maruja, de Evelina para los dos, y un fuerte abrazo para tí de
Fdez del Riego
Cebreiro está muy grave. Tuvo varios vómitos de sangre y se halla en cama sin poder hablar.


1954-11-14
Carta de Fernández del Riego a Seoane. 1954
Ver [Carta mecanografada con firma autógrafa]

Transcripción da Carta de Fernández del Riego a Seoane. 1954 en 14/11/1954


Vigo 14-nov. 1954
Sr. D. Luís Seoane
Buenos Aires
Mi querido amigo:

Supongo ya en tu poder dos cartas mías. En ellas iban un reportaje sobre Galaxia, varias fotos para ilustrarlo, dos artículos, un dibujo de Manuel Antonio y otro de Teixeira de Pascoaes, y unas notas alusivas a éstos.
Con estas líneas te adjunto un artículo de Emilio Alvarez Blázquez, y un dibujo de Otero Pedrayo para ilustrarlo; un dibujo de Amado Carballo con una nota alusiva; y el recorte de un artículo mío publicado ayer en La Noche sobre las exposiciones de Elena Colmeiro, Novoa y la tuya.
García Sabell recibió una carta de Rof Carballo muy expresiva, hablándole de su viaje. Entre otras cosas, dice que le causaste una gran impresión, y que merecía la pena de hacer el viaje sólo por conocerte.
Hoy embarca en el “Andes” un socio de Perfecto López, apellidado Baña. Le entregamos un paquetito para vosotros, en el que va, con unas cosas que envía Evelina, el discurso de Otero dedicado a ti.
Fole envió para el Concurso literario de este año un bello libro de cuentos. Supongo que no tardará en llegar a esa.
No dejes de ponerme unas líneas, acusándome recibo de todos los envíos que te voy haciendo, para mi tranquilidad. En días sucesivos seguiré mandándote más cosas.
Creo que tu monografía quedará muy bien. El ensayo de Domingo resulta muy interesante; me ha gustado muchísimo la última parte, en la que hace un emotivo canto a tu obra. Maside también está muy contento con su monografía, que aventaja bastante a la de Colmeiro.
Y nada más por hoy. Cariñosos saludos a Maruja. De Evelina para los dos, y un fuerte abrazo para tí de
Fdez del Riego
[Manuscrito]
En cuanto dispongas de algunos ejemplares de las láminas en color, convendría que me mandases tres de cada por avión, a fin de presentarlas a la censura. De ese modo ganaríamos tiempo y apresuraríamos la edición de la monografía.


1954-11-21
Carta de Fernández del Riego a Seoane. 1954
Ver [Carta mecanografada con firma autógrafa]

Transcripción da Carta de Fernández del Riego a Seoane. 1954 en 21/11/1954

Vigo 21-nov. 1954

Sr. D. Luís Seoane
Buenos Aires

Mi querido amigo:
Recibí la muestra de las dos reproducciones en color que me enviaste, y las líneas adjuntas. Espero que uno de estos días me lleguen todas las que entregaste a Castiñeiras. Haremos todo lo posible porque el libro salga antes de principios de año. Creo que será el mejor de la colección. Y eso que el de Maside resultó bien. Este se siente muy satisfecho y escribió una carta muy expresiva de felicitación. Ya me dirás lo que te parece cuando lo recibas.
No descuido ninguno de tus encargos, y a pesar de que estoy completamente agobiado de trabajo, hago cuanto puedo para ayudarte en la labor de la revista. El 9 de octubre te remití por correo ordinario una serie de programas gallegos de la BBC. También te he ido enviando por la misma vía, recortes de prensa y dibujos por si pudiesen servirte. El día 8 de este mes te mandé el reportaje de Galaxia con ilustraciones, un dibujo de Torres hecho por él mismo, y otros de Casal, Núñez, Ramos y tú, que me entregó Maside. El 13, también por avión, te remití unas notas sobre Manuel Antonio y Teixeira de Pascoaes, con sus correspondientes dibujos para ilustrarlas. El 15 te envié por correo aéreo una nota de Amado Carballo con dibujo, una glosa de Emilio Alvarez Blázquez sobre Otero con dibujo de éste, y un recorte de un artículo mío publicado en La Noche, sobre las exposiciones de Elena Colmeiro, Novoa y tuya. Hoy te adjunto tres artículos: Uno de Artes populares, otro de Valentín y otro de Cuevillas; además, el recorte de un comentario mío sobre el libro de Lorenzo, aparecido en La Noche, y una nota sobre Fole con dibujo de Maside. Como ves, cumplo fielmente tus encomiendas. No dejes de acusarme recibo de todo, para saber a que atenerme.
En una mía anterior te comunicaba que envié por medio de Baña, socio de Perfecto López, el discurso de Otero en la universidad que va dedicado, y unas cosas de Evelina para Maruja. Le dí tu teléfono para que te llamase, pero de todos modos conviene que tú te comuniques con él cuando llegue el Andes a ese puerto.
Creo que los originales para el libro de Cabanillas no tardarán en estar dispuestos. Carballo Calero ya hizo el estudio de la obra; y el poeta va bastante avanzado en las correcciones de los libros. Está recogida casi toda la poesía dispersa por diarios y revistas, y en las vacaciones de Navidad Isidoro Millán se pondrá a trabajar en el ensayo filológico.
Con respecto a la Antología de Villar Ponte (Pensamento e Sementeira), también hemos adelantado mucho. En La Coruña dejé encargados a dos mecanógrafos de que vayan copiando los trabajos que seleccioné, con ayuda de Piñeiro, en las colecciones de revistas y periódicos de la Academia. Por mi parte estoy pasando aquí a máquina los trabajos que voy recogiendo en la colección de El Pueblo Gallego.
A mi modo de ver, ambos volúmenes deberán ser los primeros que imprimáis, pues son los que antes estarán dispuestos. Con respecto al de Daniel, quisiera que me indicases lo que he de hacer, en definitiva, a la vista de tanta obra como hay. Aún no he escrito al Centro, porque me resulta un poco violento hablarle de los gastos que se han producido, y de los muchos que se producirán si se sacan las fotos de todos los dibujos. En fin, yo escribiré sobre el estado de los trabajos, pero la cosa económica la dejo a tu iniciativa.
Y nada más por el momento. Creo que no tendrás queja de mí. En días sucesivos te iré mandando más colaboraciones. Afectuosos saludos a Maruja y a los amigos, de Evelina para todos, y un cordial abrazo para tí de
Fdez del Riego
No te olvides de enviarme la Revista, pues no he vuelto a ver ningún número después del tres. Quizá sea más eficaz encargar a Maruja de esta misión, pues tú con tanto agobio de cosas te olvidas siempre.


1954-11-26
Carta de Fernández del Riego a Seoane. 1954
Ver [Carta mecanografada con firma autógrafa]

Transcripción da Carta de Fernández del Riego a Seoane. 1954 en 26/11/1954

Vigo 26-nov. 1954
Sr. D. Luis Seoane
Buenos Aires

Mi querido amigo:
Recibí la tuya del 17 en la que incluyes las leyendas de los cuadros que no pensabas incluir en la monografía. Ya tomamos de ellas la debida nota. Los grabados están hechos casi todos. El ensayo de Sabell está en la imprenta. En cambio, no llegaron aún las reproducciones en color que trae Castiñeiras, y que necesitamos pronto para enviar a la censura los tres ejemplares que exige. Espero, sin embargo, que no tardarán en estar en nuestro poder. Después, la cosa irá con la mayor rapidez posible.
Supongo que habrás recibido mis últimas cartas: una del 13, con las fotos de mi reportaje, dibujos de Manuel Antonio y Teixeira de Pascoaes, con sus correspondientes notas; otra del 15, con el recorte de un artículo de La Noche sobre las tres exposiciones, dibujos de Amado Carballo y Otero y notas respectivas; y otra del 22, con un dibujo de Fole y nota, artículos de Valentín, Cuevillas y Artes populares, y recorte de La Noche sobre el libro de Lorenzo.
Hoy te adjunto notas de Dieste y V. Ponte, con dibujos para ilustrarlas, el recorte de una caricatura antigua hecha por Maside, y un artículo de García Sabell sobre Varela, para la Revista. Este mismo artículo, traducido al castellano y algo modificado, se publicará en el Faro un poco más adelante.
Observarás que no descuido un solo momento el prestarte la máxima ayuda.
Supongo en tu poder la monografía de Maside, que se te ha remitido por correo aéreo. El affiche a que te refieres no se ha publicado. Se hizo sólo para colocar en el local de la Editorial.
Días pasados envié al Centro una carta en la que indicaba el estado actual de mis gestiones en orden a la preparación del original para las ediciones de los libros proyectados.
Ayer fuimos Evelina y yo a esperar al barco a Elena Colmeiro. Tuvimos que ir a la mañana y a la tarde, porque hubo un retraso en la entrada en puerto. Llovía a cántaros. Con la viajera apenas pudimos hablar más que breves momentos. Supongo que, próximamente podremos charlar con más detenimiento.
Y nada más por el momento. Te agradecería que no echases en el olvido el envío de la Revista. Perdóname la insistencia, pero es que, aparte de la lógica curiosidad por leer todos los números, quisiera coleccionarla para encuadernarla después. ¿Por qué no me remites dos ejemplares de cada número, a partir del primero? Te lo estimaría mucho.
Un saludo muy cariñoso a Maruja, de Evelina para los dos, y un fuerte abrazo para tí de
Fdez del Riego


1983-10-00
Mesa redonda «As relacións Galicia-Portugal»
Ver Gravación de audio de persoas falando

Transcripción da Mesa redonda «As relacións Galicia-Portugal» en 00/10/1983

RAMON MARTINEZ LOPEZ: Na miña charla vou abranguer dúas vertentes. A primeira lévame a falar da miña mocidade, aquí nas aulas de Composte la. Recordo que entón dábanse coas universidades portuguesas relacións de cátedra a cátedra —suliñamos na Medicina a Rodríguez Cadarso, por exemplo— e das Irmandades da Fala con Porto, sobre todo. A revista "Aguia", Teixeira de Pascoaes e Coimbra eran outros nomes e puntos de relación. É curioso ademais ver cómo nos dez primeiros números de "Nós" se publicaban poemas ou ensaios de escritores portugueses. Eran, desafortunadamente, relacións pouco políticas: as dictaduras nos dous países non o permitían, e estou falando non de Franco en España, senón xa antes, de Primo de Rivera. Eses réximes non vían ben esas inquedanzas da mocidade. Un segundo aspecto lévame a falar da miña biografía case inmediatamente posterior ós tempos descritos. No 33 fun destinado a Lisboa pola República Española ó "Instituto Español" de Lisboa. Eran estes uns organismos que recordan, imitando bastante ben, o labor dos "British Council". O "British Council" é un istrumento de amistade cos pobos onde se establece. E, a modo de exemplo, o que houbo na España da posguerra serviu coma lugar de encontro de intelectuais: Pío Baroja, Menéndez Pidal... Algo polo estilo e sen ter que resolver problemas políticos era o "Instituto Español". As instruccións que levabamos eran de entrar en contacto cos intelectuais portugueses. Eu coñecín alí entón ó profesor Rodrigues Lapa, meu amigo, a Teixeira de Pascoaes, con quen tiñamos unhas diarias xuntanzas nunha cafetería da Rúa do Carmo de Lisboa. Lembro moi ben de ver pasar a Pessoa, dirixíndose a calquera oficina da Rúa da Prata. Coñecín ademais ó grande poeta Navarro. Naquel tempo celebrouse a Gran Exposición do Libro Español, onde se explicou con charlas a situación política de Galicia, nunha cidadecapital cun forte Centro Galego. Logo hai que pasar polos anos da guerra civil. Sempre lembrarei cando cheguei á Embaixada de España, onde estaba de Embaixador Claudio Sánchez Albornoz. Entón o representante de Franco en Lisboa era Gil Robles, a quen había que ir presentarse para pasar ó bando franquista. Na embaixada quedamos tres ou catro persoas. Mantiñamos informacións fidedignas e confidencias con escritores e xornalistas portugueses arredor da situación en España. En certas datas xuntabámonos para lelas galeradas do "Século" censuradas co lápiz vermello característico... Ata que un día dous policías que ficaban na Embaixada foran arrestados na Avenida da Liberdade e confesaron en Salamanca que un señor chamado Martínez López facía servicios de información, "cousas feas" co prestixio de Portugal. Declaróuseme persoa "non grata" e pasei a París, onde as cousas cambiaron.
Eu non podo falar de Portugal sen pensar que revivo unha cousa que é miña. Foron tres anos que pasei alí dos mellores da miña vida. Logo, nos trinta anos nos Estados Unidos, estiven nunha Universidade con Departamento de Portugués e sete materias diferentes.
Fáltame pois distancia espiritual e moral para falar con perspectiva. Teño esto moi preto.

RICARDO CARBALLO CALERO: Voume ater ás instruccións que se me deron: tratalo tema das relacións literarias entre Galicia e Portugal non con sentido histórico preponderantemente, senón con ollos e perspectivas para o futuro. Claro que terei que facer alusión á Historia. O futuro é consecuencia do presente e do pasado. Un pobo que non lembra a súa Historia —o galego— non pode agardar un futuro saudable: é o único xeito de sabelo que se foi e o que se quere e pode ser. As relacións literarias Galicia-Portugal foron e deben ser algo máis que as relacións entre dous pobos. Historicamente non existe unha diferencia entre a literatura portuguesa e galega nas orixes. Hai unha extrapolación de feitos políticos no ámbito cultural que non deixan ver con claridade moitas realidades. Existe unha fronteira política no Miño que é coma tódalos feitos historicos, historicamente xustificable. Pero resulta certo que, aínda mantendo a actual separación dos territorios do norte e do sur do Miño, a literatura galega e portuguesa son a expresión artística dun instrumento único: un sistema lingüístico chamado galego, portugués, galego-portugués, ibero románico occidental, etc., que se realiza con arreglo a distintas normas. Non é científico falar só de dúas normas. Habería que facer referencia ás diversas normas con que se realiza o galego-portugués das provincias españolas galegas e o portugués do Estao portugués. No mesmo portugués danse relacións dialectais varias e distintas. Filoloxicamente e lingüísticamente é insostenible a diferenciación entre galego e portugués. Porque o galego nace a ambas beiras do Miño. Os da beira de alá non son extranxeiros. O galega nace na Gallaecia, e a Gallaecia lucense e a bracarense son unha unidade baixo a administración romana, na que se desenvplve unha forma de romance singular, sen perxuicio das falas nas que unha lingua se fragmenta ó facerse coloquial, pero conservando o sistema. É verdadeiro un paralelo entre esta lingua común galego-portuguesa, o castelán e o catalán. No proceso de reconquista, ademais de ir distinguíndo se o portugués cara ó sur, tamén nos seus ámbitos máis meridionais, o castelán foi xerando o andaluz. E o catalán, o valenciano. A diferencia está en que no caso galego-portugués non se mantiveron as mesmas relacións políticas que entre Castela-Andalucía e Catalunya-Valencia. Portugal converteuse nun estado separado do resto da Península, agás dos tres reinados dos tres Felipes de Austria, o que xerou unha situación socio-política en parte contradictoria co puramente lingüístico. Así o nome de "portugués" que algúns lingüistas apiican ó noso idioma, non deixa de ter sentido desde un punto de vista sociolóxico. Mentres que dicir que o portugués é unha rama do galego é tamén exacto, pero desde o punto de vista xenético.
Pois ben, se o galego nace a ambas beiras do Miño e se extende ata o Mondego, pódese dicir que o galego está imperando nesta área, e só desde alí o sustrato mozárabe cobra a suficiente forza para inflexionar esta lingua galego portuguesa e impoñe-lo portugués que agora coñecemos. Mais teñamos en conta que aínda hoxe o portugués presenta características nórdicas na súa normativa. Por eso na literatura galega e portuguesa só existe algo común. Máis a fronteira do 1095 —separación do Condado de Portucale— fai xurdir unha nova situación acentuada co episodio de Aljubarrota. O "complexo" de Aljubarrota" vai operar durante varios séculos e o galego vese desprazado desde o século XV como lingua culta polo castelán. O galego desde ahí desorbítase e tende a castelanizarse. Desde 1850 aproximadamente, o Rexurdimento, non existe entre nós unha conciencia da confraternidade. E así moitos escritores galegos, no XIX e aínda agora, tenden a vivir de costas a literatura portuguesa, o cal é un grande mal. Rosalía, Pondal, Lores, Curros, a Xeración "Nós", as Irmandades da Fala, Castelao en "Sempre en Galiza" son exemplos de mantedores contactos. Pero este intercambio cultural no se mostra suficiente, é isolado. O pobo ignora as antigas relacións entre os dous idiomas. O portugués mozarabizado e o galego castelanizado fomentan a tendencia entre os pobos irmáns a considerarse mutuamente as variedades coma caricaturización da propia lingua. A situación actual non é satisfactoria: non vivimos as relacións normais da nosa íntima relación. Hai moitísimo que facer, empezando por unha política linguística baseada na Historia, para restaura-la galeguidade do noso idioma. Se o que se busca é facilita-la doce morte do galego no seó do castelán, non paga a pena preocuparnos de nada: nin de ensinar en galego, nin escribir galego. Debemos consegui-lo contacto entre os escritores e que os libros circulen a través da fronteira con maior profusión. Temos que felicitarnos de que en Santiago exista unha librería especializada e coloquios coma este... A Universidade galega non ten sequera unha cátedra de portugués, como en Salamanca: parece que Ile basta unha adxuntía (sorrisos do público). E a Asociación de Escritores non debe vivir allea ó mundo literario portugués. Hai, en fin, que desenmascarar unha distinción puramente política, pero que se extrapola fraudulentamente ó cambio cultural.'

CARLOS ALBERTO FERREIRA DE ALMEIDA: Despois das palabras tan serias e sentidas do profesor Calero só me resta ficar calado. Se nós traballasemos como o profesor Calero e o sentíramos na propia pel coma el, teriamos garantizado o agrandamento nas identidades. Temos que ter presente a figura de Serpa Pinto, que agora lembramos, e a súa permanente comunicación con Cuevillas. Somos a mesma cultura, falamos a mesma lingua, e a lingua é o dado maior que unha cultura ten. Cómpre pois estudiar e traballar, para que Galicia e Portugal non vivan de costas e convivan. Anuncio aquí que o Consello Científico da Facultade de Letras de Porto vén de aprobar un lectorado e unha sala para a cultura galega. Non nos ignoraremos se traballamos. Miremos senón, insisto, a Rui da Serpa Pinto, o nome que hoxe celebramos.

CARLOS GARCIA MARTINEZ: Xa está moito dito. Eu máis ben quero lanzar preguntas, plantexar puntos de debate. As relacións entre Galicia e Portugal foron sempre a través de contactos persoais, agás dun momento concreto: o Seminario de Estudos Galegos e a Semana de Porto no 1934. Paréceme que para que haxa unha fluidez neste achegamento mutuo é precisa a institucionalización das relacións, con tódolos riscos que conleva. As actuais xestións da Xunta de Galicia e da Universidade danse só pola cúspide, e non sei se van ter unha traducción real. Pero hai aínda algo máis importante: fóra do mundo da cultura, o pobo ¿que?. Na antropoloxía urbana veríamos cun sondeo que existe un certo rechazo mutuo...

C. A. FERREIRA DE ALMEIDA: É certo pero a rivalidade é imposible sen identidades. Tamén dentro das parroquias galegas ou portuguesas dase rivalidade entre sí. Ou vale o exemplo de calquera equipo de fútbol con outro da súa comarca: hai pugna porque existe unha identidade.

C. GARCIA MARTINEZ: Estou de acordo Pero eu falei de antropoloxía urbana, da poboación das cidades galegas, que é fundamental. E neste contexto é chamativo o feito da xente que nin sequera é galego falante...

CUESTION PRIMEIRA: (Para o profesor Carballo Calero). Quero falar da cuestión da normativización. Das tendencias isolacionistas e reintegracionistas. Paréceme que nesta segunda corrente as visións non son tan coherentes: por exemplo atopo diferencias entre as posturas defendidas por vostede e por Rodrigues Lapa. Vexo en Carballo Calero un achegamento na medida do posible, mais no filólogo portugués albíscase un certo cheiro a imperialismo idioimático... écomo reintegra-lo galego no portugués?.

RICARDO CARBALLO CALERO: O problema debe resolverse sobre bases científicas, tendo presente sincronía e diacronía. Querer facer unha lingua culta contando co galego que temos hoxe é como querer manter a un home enfermo na súa situación patolóxica. A historia do galego é unha historia clínica. A partir do XV perdeuse a dignificación da nosa lingua, que se fixo coloquial e fosilizada. 0 galego ten que sustituír unha chea de termos tomados do castelán polos orixinarios portugueses. Esta doctrina aséntase nos romanistas máis lúcidos como Menéndez Pidal e a súa admirable síntese explicativa da parcelación do latín nos diversos romances na península. Comparemos a situación do portugués respecto do galego e a do andaluz respecto do castelán. A diferencia está en que o portugués creou desde o Renacemento a súa propia ortografía, pero o andaluz falou andaluz e escribiu en castelán. Esto enmascara a realidade lingüística dese país. Felipe González Márquez tenta falar Castelán no Parlamento mais só o consegue a medias. Pero cando visita ós seus electores en Sevilla fala andaluz espontáneo e se se escribise na súa propia ortografía diferiría do castelán moitísimo máis có portugués do galego. Esta é a realidade. Nós non dicimos que o portugués sexa dialecto do galego. é,E o galego desde o punto de vista lingüístico de maior trascendencia social que o portugués?. Non. Sexamos discretos. Distingamos a lingüística da socio-política. O portugués pode e debe chamarse portugués. Sexamos transixentes, humanos, humanistas, liberais... As miñas diferencias con Rodrigues Lapa poden ser de vocabulario e de precisións conceptuais. Eu penso e falo desde Galicia, e el pensa e fala desde Portugal.

CUESTION SEGUNDA: (para o profesor Martínez López). ¿Podería explicarme a súa posición na comisión de normativa lingüística?.

R. MARTINEZ LOPEZ: Esa comisión foi algo plural. O presidente era o profesor Carballo. A posición da comisión de lingüística foi parecida á exposta hoxe aquí, con algunhas diferencias. Houbo un afán de transixir nalgúns aspectos. Os puntos de vista distintos entre o profesor Carballo e eu quizais radicaban que eu atendo máis o inmediato futuro da nosa lingua. Con eses posicionamentos reintegracionistas de seguro que aumentaríamo-las dificultades ós rapaces nas escolas e levantariamos máis opositores ó esfudio do galego. En resume, a miña posición sería moito máis transixente do que o profesor Carballo ten falado nesta intervención. Nos cultismos non fago problema, pero sí diferiría na ortografía. Esto non quere dicir que non comprenda a necesidade do contacto co portugués: todo o que escriba galego ten que ter á súa beira uns bos diccionarios portugueses como auxilio, e benvido sexa nese caso o portugués.

REFLEXION PRIMEIRA: (Fala Silvestre Lacerda, estudiante portugués). Temos que namorarnos cada vez máis uns dos outros, como insistía o profesor Santos Junior en Porto na primeira parte deste encontro. Gustaríame insistir na necesidade da cátedra de portugués en Compostela. Temos que saber mutuamente o que pasa nos dous países. Que se fomenten os intercambios estudiantís galegos e portugueses, con axudas para investigar, con bolsas de estudio. Faltan por exemplo canles comerciais para o intercambio de libros. Non hai contactos politicos e diplomáticos que pasen por Galicia, senón por Madrid.

REFLEXION SEGUNDA: Miremos só polo posible intercambio e círculos universitarios, porque é innegable o rechazo mutuo noutros ambientes máis populares e políticos... Deixemos agora dun lado os prohlemas do mero ámbito lingüístico. Existen realidades comúns que nos afectan: a CEE para unhas estructuras agrarias retardadas, os verquidos nucleares, proxectos nucleares coma o de Tras os Montes con consecuencias ecolóxicas semellantes... Estamos aquí porque Portugal e Galicia atopámonos na mesma barca. E así o noso traballo científico ten que ser visión de conxunto, superando os puros xogos idiomáticos no vacío...

REFLEXION E CUESTION TERCEIRA: Hai que insistir en dúas realidades que camiñan bastante distintas: o plano socio-político e o científico, no que nós podemos ter un maior protagonismo. Teño algunhas dúbidas sobre o plantexamento exposto polo profesor Carballo Calero. Ten que haber un entendemento entre os posicionamentos puramente científicos e especulativos e a realidade social e política que está vivindo un país. A lingua antes que nada é un factor de comunicación entre a xente, e ademais en Galicia é un conflicto social entre o castelán e o Estado Español e o idioma galego. Quero apuntar que aquí en Galicia, coa problemática actual pregunto se atender só a aspectos filolóxicos e científicos non virá actuar como un elemento distorsionador no que é un proceso de normalización da lingua. Unha cousa son as relacións de élite, e outra a realidade última para a que vale potenciar un idioma, é,non haberá que fuxir de vangardas científicas e atender máis ó momento que está vivindo Galicia?. En Porto algúns falabamos do conflicto idiomático dos nenos galegos co castelán, e agora aquí estamos engadindo unha guerra lingüística que non contribúe a facilita-lo momento histórico da Galicia autónoma; pregunto se non será un elemento dislocador andar agora con estas liortas...

CARBALLO CALERO: Na miña opinión hai filólogos e lingüístas dunha banda, e da outra hai sociólogos e políticos. O idioma é dúas cousas: un obxecto da creación humana e un vehículo de comunicación cunhas coordenadas insertas no mundo socio-político. Dun lado está o estudio científico dun idioma, e do outro a política lingüística. Eu adícome ó primeiro, e renuncio a plantexa-lo segundo problema. De maneira que o meu labor consiste e proporcionar claridade respeto do concepto do galego. Os políticos son os que deben conectar, se é posible, a esencia do galego, evitando a deriva cara ó castelán, coas dificultades que presenta un idioma falado do que o pobo non ten conciencia clara. E se vostede cre que é por un decreto como debe resolverse o problema direille que non fun eu quen decretou nada. Eu creo que hai que sinalar unha meta, acorde coa tradición romanista e galeguista, que apunta á desnaturalización do noso idioma. Se non recuperámo-la esencia do galego é preferible ensinar castelán: é,para que ensinar un galego castelaniza-do?. O meu interés é aportar unhas ideas que non son orixinais. O galego, ou é galego ou non é nada. Para que se castelanice non precisamos de premios literarios, de imposición nas escolas ou da normativa equis ou be. As cuestións de táctica concreta déixollas ós políticos.

REFLEXION CUARTA: Como ben subliñaba Silvestre e Santos Junior, o que cómpre é concretizar. Todo esto está moi ben, pero precísanse máis encontros, amistades e relacións persoais...


1984-11-00
Mesa redonda «As relacións Galicia-Portugal»
TERMOS CLAVE DO FONDO Persoas: Seoane, LuísSeoane, MaruxaFernández del Riego, FranciscoOtero Pedrayo, RamónCarballo Calero, RicardoDíaz Pardo, IsaacDieste, RafaelGarcía-Sabell, DomingoVarela, LorenzoPiñeiro, RamónPaz-Andrade, ValentínHervella, EvelinaCela, Camilo JoséMaside, CarlosCunqueiro, ÁlvaroCastelao, Cuadrado, ArturoFerreiro, Celso EmilioColmeiro, ManuelLaxeiro, Fole, ÁnxelMurguía, ManuelCabanillas, RamónLedo, XohánBlanco Amor, EduardoLapa, Manuel RodriguesMartínez López, RamónBouza Brey, FermínIglesia Alvariño, AquilinoMagariños Negreira, XuliánDelgado Gurriarán, FlorencioValle-Inclán, Ramón MaríaPicasso, PabloArias “Mimina”, CarmenCastro, Rosalía deCabana, Darío XohánPrada, RodolfoÁlvarez Blázquez, Xosé MaríaRei, LuísNeira Vilas, XoséPorteiro García, María XoséValcárcel, MarcosCampos, Xesús “Chichi”Scheimberg, SimónNúñez Búa, XoséFariña Cobián, HerminiaRónai Pal, PauloPondal, EduardoMuñoz Manzano, CarmenDónega, Marino Temáticas: artes Fondo: Luís Seoane depositado na Fundación Luís Seoane. Álbum de Galiciaartes visuaisasuntos particularesmigraciónsemigraciónautores/asmedios de comunicaciónhistoriapolítica Colección: Otero Pedrayo e Carballo Calero prensa escritaespazos artísticosMulleresFondo: Arquivo da Fundación Pública Galega Camilo José Celaexilio galegoColección: Isaac Díaz Pardo e Luís Seoaneaxentes culturaislinguaA nova Sargadelospoesía Fondo: Valentín Paz-Andrade no seu arquivo persoalFondos de Radio Nacional de España en GaliciaÁlbum Nósexilioradio“cartografías” do Álbum de mulleresdereitoLingua. LiteraturanacionalismoMulleres no Álbum de GaliciaColección: Paulo Rónai con Paz-AndradeensinoHistoria da Literatura Galega ContemporáneamúsicapremiosColección: Manuel Rodrigues Lapa con Ramón PiñeiroetnografíaFondo: Ramón Piñeiro na Fundación PenzolLibro de TapasFardel d’eisiladosociedadeGalería Boninoteatroartes escénicasentrevistanovelapatrimonioviolencia

Warning: Unknown: 2 result set(s) not freed. Use mysql_free_result to free result sets which were requested using mysql_query() in Unknown on line 0