|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Ver
Transcripción da Retrato de Xosé Neira Vilas tras o seu retorno de América. Oleiros, ca. 1993
Na obra de Neira Vilas, un dos escritores máis recoñecidos da nosa literatura, ten un especial influxo a experiencia migratoria. Ademais da súa obra máis icónica, Memorias dun neno labrego, conta con numerosos ensaios e investigacións sobre os galegos en América e os seus logros.
El mesmo emigrou en 1949 cara a Bos Aires, onde contactou coa intelectualidade da diáspora galega. Blanco-Amor, Dieste ou Ramón de Valenzuela foron mestres seus e compañeiros nas asociacións culturais da colectividade, como as Mocedades Galeguistas ou AGUEA. A figura de Neira Vilas está intimamente unida á escritora Anisia Miranda, cubana de pais galegos, coa que casou en Bos Aires en 1957. En 1961 trasládanse a Cuba para participar no proceso revolucionario.
Nos anos 70 e 80 realizan varias viaxes a Galicia e por fin, en 1992, retornan co proxecto de crear un centro cultural na súa casa natal en Gres. É salientable o labor divulgativo da súa obra e da diáspora galega nos centros educativos galegos e a través da Fundación que leva o seu nome.
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Ver Poetas e escritores que asistiron o día 24 de agosto de 1954 a Pontevedra dentro dos actos do III Congreso Internacional de Poesía. O grupo sitúase diante da fachada de San Francisco e nel distínguese os seguintes poetas: na terceira fila, sentados: Dionisio Gamallo Fierros e Walter Starkie; enriba, de pé e de esquerda a dereita: Emilio Álvarez Negreira (o segundo), Alberto Cambronero, Aurora Vidal Martínez, Sabino Torres, Pura Vázquez e Herminia Fariña; enriba, de esquerda a dereita: Manuel Cuña Novás, Ramón González Alegre, Xosé María Álvarez Blázquez, Cándido Viñas Calvo, Carles Riba e Quique Blein; debaixo e á dereita o último é Francisco Javier Sánchez Cantón e na escaleira inferior, tamén á dereita: Xosé Fernando Filgueira Valverde.
Transcripción da Foto de grupo durante a sesión en Pontevedra de poetas participantes no III Congreso Internacional de Poesía. Na fotografía aparecen, entre outros, Aurora Vidal Martínez, Herminia Fariña, Sabino Torres, Xosé Filgueira Valverde, Xosé María Álvarez Blázquez, Dora Vázquez, etc.
Poetas e escritores que asistiron o día 24 de agosto de 1954 a Pontevedra dentro dos actos do III Congreso Internacional de Poesía. O grupo sitúase diante da fachada de San Francisco e nel distínguese os seguintes poetas: na terceira fila, sentados: Dionisio Gamallo Fierros e Walter Starkie; enriba, de pé e de esquerda a dereita: Emilio Álvarez Negreira (o segundo), Alberto Cambronero, Aurora Vidal Martínez, Sabino Torres, Pura Vázquez e Herminia Fariña; enriba, de esquerda a dereita: Manuel Cuña Novás, Ramón González Alegre, Xosé María Álvarez Blázquez, Cándido Viñas Calvo, Carles Riba e Quique Blein; debaixo e á dereita o último é Francisco Javier Sánchez Cantón e na escaleira inferior, tamén á dereita: Xosé Fernando Filgueira Valverde.
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1002-07-00 |
|
|
| 1026-12-01 |
|
|
| 1073-00-00 |
|
|
| 1842-01-00 |
|
|
| 1845-00-00 |
|
|
| 1845-00-00 |
|
|
| 1845-00-00 |
|
|
| 1846-00-00 |
|
|
| 1846-10-06 |
|
|
| 1856-12-31 |
|
|
| 1857-03-21 |
|
|
| 1858-01-30 |
|
|
| 1870-00-00 |
|
|
| 1870-00-00 |
|
|
| 1878-00-00 |
|
|
| 1878-00-00 |
|
|
| 1879-00-00 |
|
|
| 1881-00-00 |
|
|
| 1892-00-00 |
|
|
| 1892-00-00 |
|
|
| 1893-05-27 |
|
|
| 1893-09-02 |
|
|
| 1893-09-09 |
|
|
| 1893-10-07 |
|
|
| 1895-07-23 |
|
|
| 1897-11-01 |
|
|
| 1899-00-00 |
|
|
| 1900-00-00 |
|
|
| 1900-00-00 |
|
|
| 1902-07-27 |
|
|
| 1904-00-00 |
|
|
| 1904-00-00 |
|
|
| 1905-09-13 |
|
|
| 1908-00-00 |
|
|
| 1909-03-02 |
|
|
| 1910-00-00 |
|
|
| 1913-06-01 |
|
|
| 1914-07-18 |
|
|
| 1914-07-18 |
|
|
| 1914-08-15 |
|
|
| 1917-10-03 |
|
|
| 1918-05-15 |
|
|
| 1919-00-00 |
|
|
| 1919-00-00 |
|
|
| 1919-01-01 |
|
|
| 1920-01-01 |
|
|
| 1921-01-01 |
|
|
| 1921-07-13 |
|
|
| 1922-00-00 |
|
|
| 1922-00-00 |
|
|
| 1922-07-01 |
|
|
| 1923-02-03 |
|
|
| 1923-02-15 |
|
|
| 1923-02-18 |
|
|
| 1923-02-28 |
|
|
| 1923-03-01 |
|
|
| 1923-10-27 |
|
|
| 1923-11-18 |
|
|
| 1924-05-01 |
|
|
| 1925-00-00 |
|
|
| 1925-05-20 |
|
|
| 1925-07-18 |
|
|
| 1925-11-01 |
|
|
| 1926-00-00 |
|
|
| 1926-00-00 |
|
|
| 1926-00-00 |
|
|
| 1926-00-00 |
|
|
| 1926-00-00 |
|
|
| 1926-00-00 |
|
|
| 1926-00-00 |
|
|
| 1926-01-10 |
|
|
| 1926-03-14 |
|
|
| 1926-03-14 |
|
|
| 1926-12-01 |
|
|
| 1927-00-00 |
|
|
| 1927-06-13 |
|
|
| 1927-07-25 |
|
|
| 1927-07-25 |
|
|
| 1928-00-00 |
|
|
| 1928-07-25 |
|
|
| 1929-00-00 |
|
|
| 1929-00-00 |
|
|
| 1929-00-00 |
|
|
| 1929-00-00 |
|
|
| 1929-00-00 |
|
|
| 1929-07-30 |
|
|
| 1929-12-01 |
|
|
| 1930-00-00 |
|
|
| 1930-00-00 |
|
|
| 1930-00-00 |
|
|
| 1930-02-00 |
|
|
| 1930-03-07 |
|
|
| 1930-06-00 |
|
|
| 1930-06-10 |
|
|
| 1931-00-00 |
|
|
| 1931-01-25 |
|
|
| 1931-06-00 |
|
|
| 1931-06-06 |
|
|
| 1931-07-27 |
|
|
| 1931-11-01 |
|
|
| 1931-12-24 |
|
|
| 1932-00-00 |
|
|
| 1932-00-00 |
|
|
| 1932-08-00 |
|
|
| 1932-10-00 |
|
|
| 1933-00-00 |
|
|
| 1933-00-00 |
|
|
| 1933-06-00 |
|
|
| 1934-00-00 |
|
|
| 1934-01-01 |
|
|
| 1934-01-01 |
|
|
| 1934-04-24 |
|
|
| 1934-06-01 |
|
|
| 1934-06-01 |
|
|
| 1934-06-10 |
|
|
| 1934-07-10 |
|
|
| 1934-07-14 |
|
|
| 1934-12-24 |
|
|
| 1935-00-00 |
|
|
| 1935-03-01 |
|
|
| 1935-03-15 |
|
|
| 1935-08-10 |
|
|
| 1936-10-28 |
|
|
| 1938-03-28 |
|
|
| 1938-12-14 |
|
|
| 1939-00-00 |
|
|
| 1939-01-01 |
|
|
| 1939-01-01 |
|
|
| 1939-04-13 |
|
|
| 1939-04-13 |
|
|
| 1939-05-01 |
|
|
| 1939-05-01 |
|
|
| 1939-07-01 |
|
|
| 1939-07-04 |
|
|
| 1939-09-04 |
|
|
| 1940-00-00 |
|
|
| 1940-00-00 |
|
|
| 1940-00-00 |
|
|
| 1940-01-01 |
|
|
| 1941-00-00 |
|
|
| 1942-01-01 |
|
|
| 1942-07-00 |
|
|
| 1943-00-00 |
|
|
| 1943-00-00 |
|
|
| 1943-00-00 |
|
|
| 1943-02-09 |
|
|
| 1943-07-00 |
|
|
| 1944-07-01 |
|
|
| 1945-00-00 |
|
|
| 1946-00-00 |
|
|
| 1946-10-14 |
|
|
| 1946-12-00 |
|
|
| 1946-12-16 |
|
|
| 1947-00-00 |
|
|
| 1947-02-10 |
|
|
| 1947-05-21 |
|
|
| 1947-06-23 |
|
|
| 1948-00-00 |
|
|
| 1948-01-01 |
|
|
| 1949-00-00 |
|
|
| 1950-01-01 |
|
|
| 1950-01-12 |
|
|
| 1950-09-10 |
|
|
| 1950-12-06 |
|
Ver [Carta mecanografada con firma autógrafa]
Transcripción da Carta de Seoane a Fernández del Riego. 1950 en 06/12/1950
Buenos Aires, 6 de diciembre de 1950
Sr. F. Fernández del Riego
Vigo
Querido del Riego:
Acabo de recibir en este instante tu carta. A la anterior que había recibido tuya le dí respuesta hace aproximadamente una semana. El libro tuyo, como el de Carro, que aún no han sido distribuídos, se comenzará a hacerlo en la semana que viene; aquí han gustado mucho y creo que se venderán bien. No recibí los libros de poemas que me anuncias haber enviado y desearía tener sobre todo el de Pimentel y el de Manuel María del que leí un comentario tuyo en La Noche.
Leí tu propuesta al Centro Gallego. No sé que resolverán, por mi parte hablaré de ello, pero siempre se han enemigos a tener representante en esa para asuntos jurídicos y a montar una oficina en el mismo Centro. A mi la idea me parece buena y a mi mismo se me había ocurrido algo parecido hace tiempo. Para el asunto de la exposición de pintura, hoy, seguramente, se te designará oficialmente, con Paz Andrade para actuar en la selección de los tres pintores más que han de exponer en esta con Maside, Laxeiro y la Minguillón. Nuestro criterio es que deben venir pintores que aporten algo nuevo, como Maside y Laxeiro, a la pintura de Galicia. Caso en el que no están, a mi juicio, por lo que he visto reproducido en fotografía, ni Prego, ni Lejísima, ni algunos de los que habló aquí Paz Andrade. Para invitar a estos o a pintores semejantes se hubiese invitado a otros académicos o “pompiers” más conocidos. Pintores como esos hay en todos los países por docenas y no representan la pintura del país y Buenos Aires tiene un público muy despierto, no por nada se inauguran 40 exposiciones quincenalmente y desfilan por esta ciudad los pintores conocidos de todas partes del mundo. Las últimas exposiciones colectivas fueron en los últimos tres años la belga, la norteamericana, la francesa y la inglesa y cada uno de estos países envió lo que tenía en pintura de más vivo, arriesgado y personal. La española fué un fracaso precisamente por su falta de selección y por traer aquí todos los Chicharros y casi Chicharros que se les ocurrió. Se salvaron Solana, Zavaleta, Ferrant y Palencia y casi nada más. Sobre todo Solana que fué extraordinario su éxito, de lo demás nada. La crítica de arte es exigente y está rigurosamente al día. Aquí, por otra parte, hay un núcleo de buenos pintores quizá los más interesantes de América con los mexicanos y no debemos jugar con eso. Por mi parte sé que Maside y Laxeiro van a tener un gran éxito. Ya no sé Julia Minguillón, de todas maneras ésta que nos envíe cuadros como los paisajes de Lugo y nada como La escuela de Doloriñas o el Autorretrato con familia ingenuos y pícaros a un mismo tiempo y donde se hace uso de todas las recetas pictóricas de sobra conocidas. Perdóname por estos juicios, pero es necesario que te diga mi parecer, como es necesario que seáis exigentes en la selección de los otros tres pintores. No se trata de que seáis ecléticos (sic), sino de que una exposición eclética sería aquí un fracaso y no daría idea del renacimiento artístico de Galicia. Cuando yo propuse solamente a Maside y Laxeiro habían pensado en todo esto que te digo, además de la utilidad económica para ellos y la posibilidad de hacer con ese motivo dos monografías de ellos aquí. Pero una conversación en Vigo de cinco minutos de Estévez con Paz Andrade desbarató un plan que me llevó tiempo conseguir que lo aprobasen. A mi no me importa nada que gusten o no gusten los óleos a la gente de la colectividad, lo que sí creo que interesa a Galicia es que destaque su personalidad en una exposición de pintura en el extranjero. Todos sabemos que Juan Luis o Sotomayor pueden vender aquí a los almaceneros enriquecidos, pero no se trata de eso. Se trata de que en esta quede bien el arte gallego actual. Lo que te digo de Prego y Lejísima lo digo a través de las fotografías que he visto de su obra, puedo estar equivocado y me alegraría.
Esa idea de desconcierto que creo que hay que evitar la produce, precisamente, las páginas de Mundo Hispánico dedicadas a pintura.
Me gustaría que tú me dieses tu opinión sobre todo esto que te escribo.
El rector de la Universidad envió una respuesta a tu nota sobre la Universidad. Es tonta, mal escrita, confirma lo que tu escribiste y no se publica. Guarda reserva sobre esta noticia.
Para vuestro proyecto de cuaderno de “Galaxia” enviaré próximamente una colaboración, te agradezco os hubiéseis acordado de mí y cuenta conmigo para todo lo que deseéis de esta.
Saludos de mi mujer y mios para tu señora, para Maside y todos los amigos y tu recibe el abrazo de tu amigo:
Seoane
|
| 1951-00-00 |
|
|
| 1951-01-00 |
|
|
| 1951-01-01 |
|
|
| 1951-03-01 |
|
Ver [Carta manuscrita]
Transcripción da Carta de Fernández del Riego a Seoane. 1951 en 01/03/1951
Vigo 1-marzo 1951
Sr. D. Luis Seoane
Buenos Aires
Mi querido amigo:
Recibí tu carta de fecha 2 del pasado febrero, que se cruzó con otras dos mías. Te supongo ya de regreso en Buenos Aires. Como la encomienda que te hice durante tu ausencia la resolvió Prada, te agradecería que le hicieses efectivo el importe de los recibos que te envié. También te estimaría mucho que me indicases lo que le quedo adeudando, pues, sin duda, él no me lo dirá.
En toda la prensa de aquí se publicó una nota que envié yo, sobre los recientes acuerdos del Centro. También comenzaron a aparecer elogiosos comentarios acerca de los libros de la colección Galicia. Los recortes de los mismos, se los remití a Montoto.
Por diversos conductos me han comunicado que la extraordinaria labor que ahí se realiza se debe a tí en gran parte, a tu entusiasmo y a tu capacidad directora. No sabes cuanto me satisface ésto, aunque para mí no es ninguna sorpresa.
Aún no ha llegado a mi poder el volumen de teatro de Sartre, y ya desespero de recibirlo. Aguardo a que me digas que libros te interesan de aquí para remitírtelos inmediatamente.
Le transmití a Moreiras tu encargo y me pidió tu dirección, que le he dado.
¿Qué tal la estancia de descanso en el territorio de Neuquén?
Los originales de las primeras publicaciones de Galaxia se hallan todavía en poder de la censura. Veremos cuando nos autorizan para editarlas.
Julia Minguillón se niega a asistir a la Exposición colectiva, por incompatibilidad con Prego. Creo que piensa escribir al Centro explicando su actitud para que no lo tomen por descortesía. La razón de la incompatibilidad es que, con ocasión de una colectiva que se celebró aquí en la Sala Velázquez, el marido de la pintora hizo una crítica de los cuadros de Prego. Éste reaccionó de una manera brutal, insultando groseramente a los dos, en un artículo publicado en El Pueblo Gallego. No sé lo que ahí decidirán, pero mi impresión personal, y confidencial, es que la Minguillón no irá, pues aún en caso de que resolviesen la incompatibilidad a su favor, temería que el otro hiciese una publicidad de víctima. Como ves, cada vez se confirma más el acierto de tu propuesta primitiva, que no debió de haberse alterado nunca.
Maside ya hizo dos cuadros nuevos, uno de ellos muy interesante. Laxeiro también trabaja, y está muy ilusionado con la idea de ir a Buenos Aires con los cuadros. A Díaz Pardo ya lo comprometió Valentín para intervenir en el Certamen. El próximo domingo iremos a Lantaño a ver la obra de Pesqueira, que Maside admira mucho. Para el probable caso de sustituir a la Minguillón, andamos dándole vueltas a diversos nombres. Carmen R. Legíssima tiene, al parecer, cosas interesantes. Por otra parte, Lago Rivera –del que no conozco más que reproducciones– dicen que es un buen pintor. En fin, ya veremos.
Un fuerte abrazo de
Fdez del Riego
|
| 1952-00-00 |
|
|
| 1952-00-00 |
|
|
| 1952-00-00 |
|
|
| 1952-01-01 |
|
|
| 1952-05-06 |
|
|
| 1953-08-26 |
|
|
| 1953-10-01 |
|
Ver [Carta mecanografada con firma autógrafa e membrete:] DR. DOMINGO GARCÍA-SABELL/GELMÍREZ, 15/TELÉFONO 1330/SANTIAGO
Transcripción da Carta de García Sabell a Seoane. 1953 en 01/10/1953
1, outono, 1953
Sr. D.
Luis Seoane
Bartolomé Mitre, 3793, 2º F
BUENOS AIRES
Querido Luis:
Mañá sae o Perfecto e leva pra tí a coleición de fotos do Pórtico da Groria que che había prometido. Que esas imaxens maravillosas señan pra tí unha pequerrecha compensación ao teu inxente esforzo e unha incitación no teu profundísimo e valioso amor á Terra.
Tamén van unhas deliciosas décimas ao Apóstolo, que acaba de editar Monterrey.
Aínda non saíu o libro da Saudade. En canto apareza, terás o teu exemprar puntualmente.
Non deixes de asistir á tertulia da familia que se axuntará co Perfecto. Xa verás e comprobarás como o entusiasmo i-o ímpetu de cada familiar vai, vegada tras vegada, rubindo e facéndose máis tanxíbel.
Con saúdos pra Maruxa, recibe tí unha aperta moi fonda de
Domingo
[Escrito a man]
Querida Maruja:
Mucho nos acordamos de los ratos que pasamos juntos. El otro día estuvieron unos amigos vuestros, Celso y Angélica y pasamos una tarde estupenda con ellos y recordándoos a vosotros. Esperamos que pronto vosotros nos deis la sorpresa de una visita por estas tierras. Sería estupendo. Mientras tanto, os recuerdan con el mayor cariño vuestros amigos de aquí.
Elena
|
| 1954-00-00 |
|
|
| 1954-01-01 |
|
|
| 1954-08-01 |
|
|
| 1954-08-01 |
|
Ver
Transcripción da Pondal, poeta da súa terra en 01/08/1954
Conferencia de Fernández del Riego nas Xornadas Patrióticas Galegas do Centro Galego de Bos Aires (1 de agosto de 1954).
|
| 1954-12-23 |
|
|
| 1955-00-00 |
|
|
| 1955-00-00 |
|
|
| 1955-00-00 |
|
|
| 1955-00-00 |
|
|
| 1955-06-11 |
|
Ver [Carta manuscrita:]
Transcripción da Carta de Delgado Gurriarán a Paz Andrade. 1955 en 11/06/1955
Florencio Delgado Gurriarán
Camarena, 160. Dpto. 4º
Guadalajara, Jalisco
Guadalajara, 11 de xuño de 1955
Sr. Don Valentín Paz-Andrade
Bogotá, Colombia
Benquerido amigo:
Recibín a túa do quince do derradeiro, a que chegou a casa no intre en que eu andaba de viaxe.
Xa soupen da túa entrevista coa miña irmá Rocío. Por certo que xa recibín as roupas que me remesaron polo meio que ti lles indicaches e coa intervención da túa dona a quen che prego lle transmitas o meu agradecimento. Xa sabes fico ás vosas ordes.
Coas roupas chegou un libro de poemas, que atopo moi bo, de Celso Emilio Ferreiro. Penso escreberlle.
Agardo o teu poema a Castelao. Fai como dous meses me devolveu Correos a carta que che enviei a México a primeiros do Nadal do ano pasado e na que ía o Cimiterio Mariño. Enviareicho a Vigo.
Gracias polo teu ofrecimento. Se na túa viaxe de retorno ao lar pasas polos Estados Unidos encarrégoche merques un producto farmaceutico chamado Bellacrisina (novo alcaloide da beladona) que lle recetaron á miña irmán María e que non atoparon en Hespaña nin tampouco puiden acadar eiquí. Fas o favor de enviarllo á miña familia, quen alí o pagará.
Moitas lembranzas de Mares e Esturau. Cordiales saúdos da miña dona e cativos –hoxe cinco- e unha forte aperta do teu amigo
Florencio
|
| 1955-12-11 |
|
Ver [Carta manuscrita:]
Transcripción da Carta de Delgado Gurriarán a Paz Andrade. 1955 en 11/12/1955
Guadalaxara. Xal. 11 Nadal 1955
Sr. Don Valentín Paz-Andrade
Progreso 29-5º izq.
Vigo
Benquerido amigo:
Coido lembrar que o enderezo de Progreso 29, que é o que teño do amigo Del Riego, é o do voso bufete e por eso encamiño a el esta coa esperanza de que chegue a ti.
Recebín a túa de Bogotá, a que contestei; supoñendo chegase a tempo a miña resposta xa que non me devolveron a carta, en troques, a que che escrebera a México, na túa viaxe de fai un ano, devolvéronma. Tamén recebín o teu belo poema a Castelao, confirmándoche o xuizo que me mereceu cando ti mo liches.
Xa vin a nota que me adicas en Valdeorras –supoño será túa-; gracias por ela, inda que agora son xa cinco os paxariños e Guadalajara, e non Monterrey, é a segunda cibdade da República. Supoño que tamén será túa a nota que acompaña a interesantísima foto de Noriega e Valcarce, folgoume esa lembranza do noso poeta e a ver cando publicades unha escolma dos seus poemas.
Pra outra enviareiche a tradución de O Cimiterio Mariño de Valery.
¿Voltarás por esta algún día? Moito o quixera para poder falar longo da Terra.
Dementre non deixes de escreberme, carta longa, pois teño fame de saber de vosoutros, de Valdeorras e de Galicia.
Un garimoso saúdo á túa dona e fillo de todos nos e unha forte aperta para ti, con lembranzas de miña dona e rapaces
Florencio Delgado Gurriarán
|
| 1956-00-00 |
|
|
| 1956-00-00 |
|
|
| 1956-00-00 |
|
|
| 1956-01-01 |
|
|
| 1956-07-31 |
|
|
| 1956-11-19 |
|
|
| 1957-00-00 |
|
|
| 1957-07-25 |
|
|
| 1958-06-08 |
|
|
| 1959-00-00 |
|
|
| 1959-01-01 |
|
|
| 1959-12-02 |
|
Ver [Carta manuscrita:]
Transcripción da Carta de Delgado Gurriarán a Paz Andrade. 1959 en 02/12/1959
Guadalaxara. Jal. 2 Nadal 1959
Sr. D. Valentín Paz Andrade
Vigo
Benquerido amigo:
Recibín a túa e máis tarde a visita do teu xentil e vizoso amigo Boullosa. É coma ti dis, falador e imaxinativo, mais tamén é moi simpático e fíxonos pasar unhas horas moi agradables. Tamén ten os seus pulos de «poeta». Tróuxome o teu libro, que lin e estou voltando ler pois é interesantísimo e prodúxome un forte impacto. É triste pensar en que na realidade non pasamos de ser a terra máis probe dun dos estados máis probes da Europa e tamén é abraiante o ver que ista oportunidade que apontas pra o seu porvir –a eleitrificación- poida ser desaproveitada. ¿Non é iste o intre de dirixirse á emigrazón para que financie a industralización de Galiza? Pois eu coido que ten potencialidade económica de abondo para elo. Mais sigamos co teu libro: é valente, documentado e dun forte contido galeguista. Si a realidade é cativa non por iso imos de pechar os ollos diante dela; polo contrario, compre abrilos ben, para combatila. De acordo coa túa interpretación do problema da lingua: o galego ten sesgo de lingua universal e de acordo con iso debemos prantexar as labouras para a súa limpeza, desenrolo e insino. Teño feito moitas notas do teu libro para que as aproveiten nas emisións semanaes da Radio do Padroado.
Folgame moito o que che teña gustado Vieiros. Verdadeiramente «botámola casa pola fiestra». Agora imos ver si seguimos co noso esforzo adiante, e non recuamos, pois xa sabes que unha empresa desta categoría ten moitas dificultades de traballo, económicos etc.
Gracias pola túa oferta e pola lista de enderezos que me mandache. Agardo nos envíes algún traballo para o segundo ou terceiro nº.
Lembranzas aos teus e que teñas boa viaxe a São Paulo. A ver si escribes dende alí.
Unha forte aperta
Florencio Delgado Gurriarán
|
| 1960-00-00 |
|
|
| 1960-02-01 |
|
|
| 1960-06-14 |
|
|
| 1960-09-13 |
|
|
| 1961-00-00 |
|
|
| 1961-06-01 |
|
|
| 1961-06-02 |
|
|
| 1961-12-00 |
|
|
| 1961-12-25 |
|
Ver [Tarxeta postal:]
Transcripción da Carta de Delgado Gurriarán a Paz Andrade. 1961 en 25/12/1961
Guadalaxara. Jal. 25 Nadal 1961
Sr. Don Valentín Paz-Andrade
Compostela 6
Vigo
Benquerido amigo:
O teu libro Galicia como tarea impresionoume moito e arestora é un dos meus libros de cabeceira; tamén gardo un artigo teu encol do galego que escribiche dispois dunha viaxe ao Brasil e que suscribo enteiramente.
Que teñades un benturoso e arrequeceleiro ano de 1962.
Moitas apertas
Florencio Delgado Gurriarán
|
| 1962-00-00 |
|
|
| 1962-03-00 |
|
|
| 1962-08-31 |
|
|
| 1962-09-07 |
|
|
| 1962-10-11 |
|
|
| 1963-00-00 |
|
|
| 1963-01-01 |
|
|
| 1963-01-10 |
|
|
| 1963-05-04 |
|
|
| 1964-01-01 |
|
|
| 1964-12-15 |
|
|
| 1965-00-00 |
|
|
| 1965-00-00 |
|
|
| 1965-01-01 |
|
|
| 1965-04-17 |
|
|
| 1966-00-00 |
|
|
| 1966-06-01 |
|
|
| 1966-09-12 |
|
Ver [Carta manuscrita:]
Transcripción da Carta de Delgado Gurriarán a Paz Andrade. 1966 en 12/09/1966
Guadalaxara, 12 Setembro 1966
Benquerido amigo:
Folgoume moito o ler o artigo de Rosa Arcimegas que che envío con esta, xa que gaba (como é xusto) as túas dotes de conferenciante e o teu labor a prol da nosa Terra e da súa cultura. Mándocho por se ti non o coñeces.
Seguimos polas terras da Nova Galicia, aturando as saudades que me teñen comesto. Co meu traballo de sempre e viaxando polo noroeste da República Mexicana. De vez en cando sópranme as musas e fago algún cativo poema. Fixen unha tradución do «Bateau Ivre» de Rimbaud. Sigo facendo algúns «apuntes» poéticos das miñas viaxes.
No nº 9 de Grial apareceu unha tradución do «Cimiterio Mariño», feito por Lorenzana. Apuntábase que era a a primeira feita en galego. Mais eu (que fixen outra pubricada en Bos Aires o 52) escribinlles para desfacelo erro. No nº 12 acusaron recibo da miña aclaración e prometeu pubricar a miña perífrasis.
¿Que hai de novo no pequeño mundo das nosas letras? ¿Cando ves por eiquí novamente? ¡Ogallá sexa axiña!
Moitos saúdos da miña xente para todos vosoutros. Lembranzas do Ramón Esturau a quen coñeciches nista. Unha forte aperta do teu amigo
Florencio Delgado Gurriarán
Francisco Mores (o da «Casa del Arte») vive agora no Carballiño, Mosquera 34.
|
| 1966-11-00 |
|
|
| 1968-00-00 |
|
Ver
Transcripción da Cuberta de Revista de España, publicación científica. literaria e política na que Agustín M.ª Acevedo publicou por entregas as novela Una temporada en el más bello de los planetas en 00/00/1968
Revista de España, I, 1 (1968), 1
|
| 1970-00-00 |
|
|
| 1971-00-00 |
|
|
| 1971-07-01 |
|
|
| 1971-10-00 |
|
|
| 1971-10-00 |
|
|
| 1972-00-00 |
|
Ver
Transcripción da Poemas a Amador Rey e Daniel Niebla, de Darío Xohán Cabana en 00/00/1972
Fonte: Biblioteca privada
|
| 1972-00-00 |
|
|
| 1972-05-17 |
|
|
| 1972-08-30 |
|
|
| 1973-00-00 |
|
|
| 1973-00-00 |
|
|
| 1973-04-00 |
|
|
| 1973-05-21 |
|
|
| 1973-07-00 |
|
|
| 1974-00-00 |
|
|
| 1974-00-00 |
|
|
| 1974-01-00 |
|
|
| 1976-00-00 |
|
|
| 1976-00-00 |
|
|
| 1976-00-00 |
|
|
| 1978-02-05 |
|
|
| 1978-11-00 |
|
|
| 1979-01-01 |
|
|
| 1979-08-12 |
|
|
| 1979-09-01 |
|
|
| 1979-10-00 |
|
|
| 1980-05-10 |
|
Ver [Carta mecanografada con firma autógrafa:]
Transcripción da Carta de Delgado Gurriarán a Paz Andrade. 1980 en 10/05/1980
Guadalaxara, Nova Galiza, 10 de maio do 1980
Benquerido amigo Valentín:
Recibín a túa do vinteún de abril e fólgome moito coas novas que me das da túa futura viaxe a Valdeorras. Gracias de antemao pola intervención que vas a ter na homenaxe que, en parte, vai a ser adicada a min. Supoño que nas lápidas porán «rúas» e non «calles», pois coido que ao noso bon amigo Gayoso, ao que desexo lle deas unha forte aperta no meu nome, non lle pasará inadvertido ese detalle. Xa me contarás. Sigo a libar paseniño (coma compre facer coa poesía) no teu fermoso libro.
Aceito con gosto a túa encomenda de dados para o teu futuro libro Castelao na luz e na sombra e nesta mesma carta adxunto algúns que desexo che sexan proveitosos. Dende logo o Soto é o que máis coñece das xeiras de Castelao pola América do Norte e por Cuba, xa que el foi o seu compañeiro nelas. Mais Soto tamén anda a facer un libro (millor dito, xa o ten feito segundo di el) sobre Castelao, no que sostén a tese de que o noso heroi era marxista ou, polo menos socialista, e non sei ata que ponto estará disposto a proporcionar os moitos dados que sen dúbida ten. Por se lle queres escreber o seu enderezo é: Marsella, 76, México, 6, D.F. O de Roxelio é Torquemada 118, Imprenta, Méx-8, D.F. Ehí, na Terra, podes ver ao meu amigo e compadre Francisco Mares, ao que penso que ti tamén coñeces: vive no Carballiño, Mosquera 34 (comercio) ou Margarita Taboada 73, que é onde ten o seu domicilio. O Mares era, na emposta da viaxe de Castelao, un membro moi activo das Sociedades Hispanas Confederadas e pódeche dar novas e enderezos de xente que as complete. Confidencialmente: se che interesa fala coel, xa que, por terse formado nas Américas, non se desenvolve moi ben por carta.
A carta de Castelao que che trascrebo en parte, dirixiuma cando eu estaba en Francia nos fins da guerra; nela pregúntame por amigos comúns e fálame doutras cousas que non xulgo interesantes para os fins que persigues de escolma de dados da súa viaxe polas Américas.
Da vida e traballos de Castelao en Bos Aires supoño que terás elementos de abondo para o teu libro. Eu teño xornáis e revistas daqueles tempos e supoño que ti tamén os terás.
Castelao, Picallo, Ríos e Villanueva, digo, Villaverde, xunto con Ramón Cabanillas, fillo, xantaron na miña casa cando fixeron a viaxe a México na emposta da celebración das Cortes republicanas. Falamos de moitas cousas que non lembro e daquela presenteille ao escultor mexicano Ignacio Asúnsolo, autor do monumento a Obregón. Emporiso lémbrome ben de que Castelao tomaba con humor e dinidade a xenreira que lle manifestaba Pedro Longueira, xenreira que aparece patente nas notas que che adxunto. Agardo que che sirvan de algo e, se atopo algunha cousa máis que poida servirche para o teu libro prometo enviarcha.
Ando a facer unha escolma de todos os meus poemas de loita e sátira que me gostaría publicar e, aproveitando a viaxe que vai facer á Galicia o vrao vindoiro o amigo Ramón Esturau, vou a mandar por el todo ese material. E quixera que se puxera en contacto contigo e con algúns outros amigos, para ver se é posible e comenente publicalo.
¿Qué me podes contar do grupo «Realidade Galega» de que me falaron?
Saúdos cordiais da miña muller e meus para a túa dona e fillo.
Unha moi forte aperta para ti do teu sempre amigo
Florencio
|
| 1981-00-00 |
|
|
| 1981-01-01 |
|
|
| 1981-01-01 |
|
|
| 1981-12-01 |
|
Ver [Carta manuscrita:]
Transcripción da Carta de Delgado Gurriarán a Paz Andrade. 1981 en 01/12/1981
Madrid, 1 Nadal 1981
Benquerido amigo Valentín:
En Madrid, derradeira etapa desta nosa viaxe que tanto arrequentou as nosas máis gratas vivencias, quero darche as gracias pola tan grande pola tan grande parte que ti tiveche nilas e, de parte da miña muller e da miña desexar-vos a ti e aos teus boandanza e saúde para o ano 1982 e para sempre.
Cordiais apertas da miña dona e miñas para Celdita e para ti.
Florencio Celia
De Sargadelos enviaron-che copia dos meus poemas de O soño do Guieiro, de sátira e loita, e a petición dunhas cuartelas de prólogo. Uno-me a esta e rógoche a túa opinión encol da calidade e oportunidade dos mesmos e da súa publicación. Decidinme a da-los á lus, a pesar de que cicáis conviñera o esquecer as cousas da guerra, o feito de que os da España moura seguen lembrando-a e arelando a volta da tiranía.
Novamente unha aperta
|
| 1982-10-21 |
|
Ver [Carta manuscrita:]
Transcripción da Carta de Delgado Gurriarán a Paz Andrade. 1982 en 21/10/1982
Guadalajara. Jal. 21 outubro 1982
Benquerido amigo:
Hoxe deille fin á leitura do interesantísimo libro Castelao na Luz e na Sombra que tiveche a xentileza de enviarme pola simpática familia Vaqueiro.
Li-no de vagar, como compre cando un libro é bon, para millor saborealo. Deulle forza ás miñas sempre vivas lembranzas da loita galeguista; entre elas a de ter acompañado a Castelao de Monforte ao Barco, xunto con outros bos amigos valdeorreses, cando ía no exprés de Castela camiño do desterro; tamén a convivencia con el en Barcelona nos primeiros meses do 1938. Agora ando a ler de novo Sempre en Galiza (meu meirande tesouro na miña cativa biblioteca pois ten una garimosa dedicatoria do autor), libro que cos naturais axustes aos tempos de arestora, segue vixente como vixente é tamén a túa Marginación de Galicia; tamén repaso a miña colección de A Nosa Terra (1921-1930 e os nos publicados en Buenos Aires), xa que eu tamén vivo sempre en Galiza.
O teu libro é moi bon, moi ameno e moi ben documentado. E a súa publicación é moi conveniente para rescatar a Castelao dos que, coma o noso amigo Soto (q.e.p.d.) queren facelo marxista, ¡Vaiche boa!, cando el, que refugaba a colmea e o formigueiro, dixo con toda craridade no «Adro» de Sempre en Galiza: «sendo galego non debo ser máis que galeguista».
Gracias, moitas gracias polo teu libro e que sigas tendo azos para escreber moitos máis.
Sigo con ansiedade a marcha da política española e galega. Que a xeira electoral do 28 sexa de proveito para a nosa Terra e para a democracia. Xa me contarás.
Aquí segue a crise financiera; mais o país coida seguir adiante pois os recursos que ten son moitos, coma ti ben sabes. Pero esto dificulta posibeis viaxes á terra porque non deixan sacar cartos.
Fortes apertas da miña dona e miños para ti e os teus
Florencio
|
| 1982-12-00 |
|
Ver [Tarxeta postal co membrete:]
Transcripción da Carta de Delgado Gurriarán a Paz Andrade. 1982 en 00/12/1982
Guadalaxara, decembro 1982
Benqueridos amigos:
Perto dun novo Nadal e dun novo ano, queremos mandar-vos os nosos desexos de Boandanza e Saúde para esas festas e sempre.
Confirmo a boísima impresión que me produciu Castelao na luz e na sombra. Agora arelo recrearme coa lectura de A galeguidade na obra de Guimarães Rosa, a ver cando cumpro ese desexo.
Que o 1983 vos sexa óptimo: a vos, a Galiza e a España e que Deus vos aforre a crise que arastora temos na Nova España.
Cordiais apertas
Florencio
A miña dona anda por México, capital
|
| 1983-00-00 |
|
|
| 1983-00-00 |
|
|
| 1983-00-00 |
|
|
| 1983-10-00 |
|
Ver Gravación de audio de persoas falando
Transcripción da Mesa redonda «As relacións Galicia-Portugal» en 00/10/1983
RAMON MARTINEZ LOPEZ: Na miña charla vou abranguer dúas vertentes. A primeira lévame a falar da miña mocidade, aquí nas aulas de Composte la. Recordo que entón dábanse coas universidades portuguesas relacións de cátedra a cátedra —suliñamos na Medicina a Rodríguez Cadarso, por exemplo— e das Irmandades da Fala con Porto, sobre todo. A revista "Aguia", Teixeira de Pascoaes e Coimbra eran outros nomes e puntos de relación. É curioso ademais ver cómo nos dez primeiros números de "Nós" se publicaban poemas ou ensaios de escritores portugueses. Eran, desafortunadamente, relacións pouco políticas: as dictaduras nos dous países non o permitían, e estou falando non de Franco en España, senón xa antes, de Primo de Rivera. Eses réximes non vían ben esas inquedanzas da mocidade. Un segundo aspecto lévame a falar da miña biografía case inmediatamente posterior ós tempos descritos. No 33 fun destinado a Lisboa pola República Española ó "Instituto Español" de Lisboa. Eran estes uns organismos que recordan, imitando bastante ben, o labor dos "British Council". O "British Council" é un istrumento de amistade cos pobos onde se establece. E, a modo de exemplo, o que houbo na España da posguerra serviu coma lugar de encontro de intelectuais: Pío Baroja, Menéndez Pidal... Algo polo estilo e sen ter que resolver problemas políticos era o "Instituto Español". As instruccións que levabamos eran de entrar en contacto cos intelectuais portugueses. Eu coñecín alí entón ó profesor Rodrigues Lapa, meu amigo, a Teixeira de Pascoaes, con quen tiñamos unhas diarias xuntanzas nunha cafetería da Rúa do Carmo de Lisboa. Lembro moi ben de ver pasar a Pessoa, dirixíndose a calquera oficina da Rúa da Prata. Coñecín ademais ó grande poeta Navarro. Naquel tempo celebrouse a Gran Exposición do Libro Español, onde se explicou con charlas a situación política de Galicia, nunha cidadecapital cun forte Centro Galego. Logo hai que pasar polos anos da guerra civil. Sempre lembrarei cando cheguei á Embaixada de España, onde estaba de Embaixador Claudio Sánchez Albornoz. Entón o representante de Franco en Lisboa era Gil Robles, a quen había que ir presentarse para pasar ó bando franquista. Na embaixada quedamos tres ou catro persoas. Mantiñamos informacións fidedignas e confidencias con escritores e xornalistas portugueses arredor da situación en España. En certas datas xuntabámonos para lelas galeradas do "Século" censuradas co lápiz vermello característico... Ata que un día dous policías que ficaban na Embaixada foran arrestados na Avenida da Liberdade e confesaron en Salamanca que un señor chamado Martínez López facía servicios de información, "cousas feas" co prestixio de Portugal. Declaróuseme persoa "non grata" e pasei a París, onde as cousas cambiaron.
Eu non podo falar de Portugal sen pensar que revivo unha cousa que é miña. Foron tres anos que pasei alí dos mellores da miña vida. Logo, nos trinta anos nos Estados Unidos, estiven nunha Universidade con Departamento de Portugués e sete materias diferentes.
Fáltame pois distancia espiritual e moral para falar con perspectiva. Teño esto moi preto.
RICARDO CARBALLO CALERO: Voume ater ás instruccións que se me deron: tratalo tema das relacións literarias entre Galicia e Portugal non con sentido histórico preponderantemente, senón con ollos e perspectivas para o futuro. Claro que terei que facer alusión á Historia. O futuro é consecuencia do presente e do pasado. Un pobo que non lembra a súa Historia —o galego— non pode agardar un futuro saudable: é o único xeito de sabelo que se foi e o que se quere e pode ser. As relacións literarias Galicia-Portugal foron e deben ser algo máis que as relacións entre dous pobos. Historicamente non existe unha diferencia entre a literatura portuguesa e galega nas orixes. Hai unha extrapolación de feitos políticos no ámbito cultural que non deixan ver con claridade moitas realidades. Existe unha fronteira política no Miño que é coma tódalos feitos historicos, historicamente xustificable. Pero resulta certo que, aínda mantendo a actual separación dos territorios do norte e do sur do Miño, a literatura galega e portuguesa son a expresión artística dun instrumento único: un sistema lingüístico chamado galego, portugués, galego-portugués, ibero románico occidental, etc., que se realiza con arreglo a distintas normas. Non é científico falar só de dúas normas. Habería que facer referencia ás diversas normas con que se realiza o galego-portugués das provincias españolas galegas e o portugués do Estao portugués. No mesmo portugués danse relacións dialectais varias e distintas. Filoloxicamente e lingüísticamente é insostenible a diferenciación entre galego e portugués. Porque o galego nace a ambas beiras do Miño. Os da beira de alá non son extranxeiros. O galega nace na Gallaecia, e a Gallaecia lucense e a bracarense son unha unidade baixo a administración romana, na que se desenvplve unha forma de romance singular, sen perxuicio das falas nas que unha lingua se fragmenta ó facerse coloquial, pero conservando o sistema. É verdadeiro un paralelo entre esta lingua común galego-portuguesa, o castelán e o catalán. No proceso de reconquista, ademais de ir distinguíndo se o portugués cara ó sur, tamén nos seus ámbitos máis meridionais, o castelán foi xerando o andaluz. E o catalán, o valenciano. A diferencia está en que no caso galego-portugués non se mantiveron as mesmas relacións políticas que entre Castela-Andalucía e Catalunya-Valencia. Portugal converteuse nun estado separado do resto da Península, agás dos tres reinados dos tres Felipes de Austria, o que xerou unha situación socio-política en parte contradictoria co puramente lingüístico. Así o nome de "portugués" que algúns lingüistas apiican ó noso idioma, non deixa de ter sentido desde un punto de vista sociolóxico. Mentres que dicir que o portugués é unha rama do galego é tamén exacto, pero desde o punto de vista xenético.
Pois ben, se o galego nace a ambas beiras do Miño e se extende ata o Mondego, pódese dicir que o galego está imperando nesta área, e só desde alí o sustrato mozárabe cobra a suficiente forza para inflexionar esta lingua galego portuguesa e impoñe-lo portugués que agora coñecemos. Mais teñamos en conta que aínda hoxe o portugués presenta características nórdicas na súa normativa. Por eso na literatura galega e portuguesa só existe algo común. Máis a fronteira do 1095 —separación do Condado de Portucale— fai xurdir unha nova situación acentuada co episodio de Aljubarrota. O "complexo" de Aljubarrota" vai operar durante varios séculos e o galego vese desprazado desde o século XV como lingua culta polo castelán. O galego desde ahí desorbítase e tende a castelanizarse. Desde 1850 aproximadamente, o Rexurdimento, non existe entre nós unha conciencia da confraternidade. E así moitos escritores galegos, no XIX e aínda agora, tenden a vivir de costas a literatura portuguesa, o cal é un grande mal. Rosalía, Pondal, Lores, Curros, a Xeración "Nós", as Irmandades da Fala, Castelao en "Sempre en Galiza" son exemplos de mantedores contactos. Pero este intercambio cultural no se mostra suficiente, é isolado. O pobo ignora as antigas relacións entre os dous idiomas. O portugués mozarabizado e o galego castelanizado fomentan a tendencia entre os pobos irmáns a considerarse mutuamente as variedades coma caricaturización da propia lingua. A situación actual non é satisfactoria: non vivimos as relacións normais da nosa íntima relación. Hai moitísimo que facer, empezando por unha política linguística baseada na Historia, para restaura-la galeguidade do noso idioma. Se o que se busca é facilita-la doce morte do galego no seó do castelán, non paga a pena preocuparnos de nada: nin de ensinar en galego, nin escribir galego. Debemos consegui-lo contacto entre os escritores e que os libros circulen a través da fronteira con maior profusión. Temos que felicitarnos de que en Santiago exista unha librería especializada e coloquios coma este... A Universidade galega non ten sequera unha cátedra de portugués, como en Salamanca: parece que Ile basta unha adxuntía (sorrisos do público). E a Asociación de Escritores non debe vivir allea ó mundo literario portugués. Hai, en fin, que desenmascarar unha distinción puramente política, pero que se extrapola fraudulentamente ó cambio cultural.'
CARLOS ALBERTO FERREIRA DE ALMEIDA: Despois das palabras tan serias e sentidas do profesor Calero só me resta ficar calado. Se nós traballasemos como o profesor Calero e o sentíramos na propia pel coma el, teriamos garantizado o agrandamento nas identidades. Temos que ter presente a figura de Serpa Pinto, que agora lembramos, e a súa permanente comunicación con Cuevillas. Somos a mesma cultura, falamos a mesma lingua, e a lingua é o dado maior que unha cultura ten. Cómpre pois estudiar e traballar, para que Galicia e Portugal non vivan de costas e convivan. Anuncio aquí que o Consello Científico da Facultade de Letras de Porto vén de aprobar un lectorado e unha sala para a cultura galega. Non nos ignoraremos se traballamos. Miremos senón, insisto, a Rui da Serpa Pinto, o nome que hoxe celebramos.
CARLOS GARCIA MARTINEZ: Xa está moito dito. Eu máis ben quero lanzar preguntas, plantexar puntos de debate. As relacións entre Galicia e Portugal foron sempre a través de contactos persoais, agás dun momento concreto: o Seminario de Estudos Galegos e a Semana de Porto no 1934. Paréceme que para que haxa unha fluidez neste achegamento mutuo é precisa a institucionalización das relacións, con tódolos riscos que conleva. As actuais xestións da Xunta de Galicia e da Universidade danse só pola cúspide, e non sei se van ter unha traducción real. Pero hai aínda algo máis importante: fóra do mundo da cultura, o pobo ¿que?. Na antropoloxía urbana veríamos cun sondeo que existe un certo rechazo mutuo...
C. A. FERREIRA DE ALMEIDA: É certo pero a rivalidade é imposible sen identidades. Tamén dentro das parroquias galegas ou portuguesas dase rivalidade entre sí. Ou vale o exemplo de calquera equipo de fútbol con outro da súa comarca: hai pugna porque existe unha identidade.
C. GARCIA MARTINEZ: Estou de acordo Pero eu falei de antropoloxía urbana, da poboación das cidades galegas, que é fundamental. E neste contexto é chamativo o feito da xente que nin sequera é galego falante...
CUESTION PRIMEIRA: (Para o profesor Carballo Calero). Quero falar da cuestión da normativización. Das tendencias isolacionistas e reintegracionistas. Paréceme que nesta segunda corrente as visións non son tan coherentes: por exemplo atopo diferencias entre as posturas defendidas por vostede e por Rodrigues Lapa. Vexo en Carballo Calero un achegamento na medida do posible, mais no filólogo portugués albíscase un certo cheiro a imperialismo idioimático... écomo reintegra-lo galego no portugués?.
RICARDO CARBALLO CALERO: O problema debe resolverse sobre bases científicas, tendo presente sincronía e diacronía. Querer facer unha lingua culta contando co galego que temos hoxe é como querer manter a un home enfermo na súa situación patolóxica. A historia do galego é unha historia clínica. A partir do XV perdeuse a dignificación da nosa lingua, que se fixo coloquial e fosilizada. 0 galego ten que sustituír unha chea de termos tomados do castelán polos orixinarios portugueses. Esta doctrina aséntase nos romanistas máis lúcidos como Menéndez Pidal e a súa admirable síntese explicativa da parcelación do latín nos diversos romances na península. Comparemos a situación do portugués respecto do galego e a do andaluz respecto do castelán. A diferencia está en que o portugués creou desde o Renacemento a súa propia ortografía, pero o andaluz falou andaluz e escribiu en castelán. Esto enmascara a realidade lingüística dese país. Felipe González Márquez tenta falar Castelán no Parlamento mais só o consegue a medias. Pero cando visita ós seus electores en Sevilla fala andaluz espontáneo e se se escribise na súa propia ortografía diferiría do castelán moitísimo máis có portugués do galego. Esta é a realidade. Nós non dicimos que o portugués sexa dialecto do galego. é,E o galego desde o punto de vista lingüístico de maior trascendencia social que o portugués?. Non. Sexamos discretos. Distingamos a lingüística da socio-política. O portugués pode e debe chamarse portugués. Sexamos transixentes, humanos, humanistas, liberais... As miñas diferencias con Rodrigues Lapa poden ser de vocabulario e de precisións conceptuais. Eu penso e falo desde Galicia, e el pensa e fala desde Portugal.
CUESTION SEGUNDA: (para o profesor Martínez López). ¿Podería explicarme a súa posición na comisión de normativa lingüística?.
R. MARTINEZ LOPEZ: Esa comisión foi algo plural. O presidente era o profesor Carballo. A posición da comisión de lingüística foi parecida á exposta hoxe aquí, con algunhas diferencias. Houbo un afán de transixir nalgúns aspectos. Os puntos de vista distintos entre o profesor Carballo e eu quizais radicaban que eu atendo máis o inmediato futuro da nosa lingua. Con eses posicionamentos reintegracionistas de seguro que aumentaríamo-las dificultades ós rapaces nas escolas e levantariamos máis opositores ó esfudio do galego. En resume, a miña posición sería moito máis transixente do que o profesor Carballo ten falado nesta intervención. Nos cultismos non fago problema, pero sí diferiría na ortografía. Esto non quere dicir que non comprenda a necesidade do contacto co portugués: todo o que escriba galego ten que ter á súa beira uns bos diccionarios portugueses como auxilio, e benvido sexa nese caso o portugués.
REFLEXION PRIMEIRA: (Fala Silvestre Lacerda, estudiante portugués). Temos que namorarnos cada vez máis uns dos outros, como insistía o profesor Santos Junior en Porto na primeira parte deste encontro. Gustaríame insistir na necesidade da cátedra de portugués en Compostela. Temos que saber mutuamente o que pasa nos dous países. Que se fomenten os intercambios estudiantís galegos e portugueses, con axudas para investigar, con bolsas de estudio. Faltan por exemplo canles comerciais para o intercambio de libros. Non hai contactos politicos e diplomáticos que pasen por Galicia, senón por Madrid.
REFLEXION SEGUNDA: Miremos só polo posible intercambio e círculos universitarios, porque é innegable o rechazo mutuo noutros ambientes máis populares e políticos... Deixemos agora dun lado os prohlemas do mero ámbito lingüístico. Existen realidades comúns que nos afectan: a CEE para unhas estructuras agrarias retardadas, os verquidos nucleares, proxectos nucleares coma o de Tras os Montes con consecuencias ecolóxicas semellantes... Estamos aquí porque Portugal e Galicia atopámonos na mesma barca. E así o noso traballo científico ten que ser visión de conxunto, superando os puros xogos idiomáticos no vacío...
REFLEXION E CUESTION TERCEIRA: Hai que insistir en dúas realidades que camiñan bastante distintas: o plano socio-político e o científico, no que nós podemos ter un maior protagonismo. Teño algunhas dúbidas sobre o plantexamento exposto polo profesor Carballo Calero. Ten que haber un entendemento entre os posicionamentos puramente científicos e especulativos e a realidade social e política que está vivindo un país. A lingua antes que nada é un factor de comunicación entre a xente, e ademais en Galicia é un conflicto social entre o castelán e o Estado Español e o idioma galego. Quero apuntar que aquí en Galicia, coa problemática actual pregunto se atender só a aspectos filolóxicos e científicos non virá actuar como un elemento distorsionador no que é un proceso de normalización da lingua. Unha cousa son as relacións de élite, e outra a realidade última para a que vale potenciar un idioma, é,non haberá que fuxir de vangardas científicas e atender máis ó momento que está vivindo Galicia?. En Porto algúns falabamos do conflicto idiomático dos nenos galegos co castelán, e agora aquí estamos engadindo unha guerra lingüística que non contribúe a facilita-lo momento histórico da Galicia autónoma; pregunto se non será un elemento dislocador andar agora con estas liortas...
CARBALLO CALERO: Na miña opinión hai filólogos e lingüístas dunha banda, e da outra hai sociólogos e políticos. O idioma é dúas cousas: un obxecto da creación humana e un vehículo de comunicación cunhas coordenadas insertas no mundo socio-político. Dun lado está o estudio científico dun idioma, e do outro a política lingüística. Eu adícome ó primeiro, e renuncio a plantexa-lo segundo problema. De maneira que o meu labor consiste e proporcionar claridade respeto do concepto do galego. Os políticos son os que deben conectar, se é posible, a esencia do galego, evitando a deriva cara ó castelán, coas dificultades que presenta un idioma falado do que o pobo non ten conciencia clara. E se vostede cre que é por un decreto como debe resolverse o problema direille que non fun eu quen decretou nada. Eu creo que hai que sinalar unha meta, acorde coa tradición romanista e galeguista, que apunta á desnaturalización do noso idioma. Se non recuperámo-la esencia do galego é preferible ensinar castelán: é,para que ensinar un galego castelaniza-do?. O meu interés é aportar unhas ideas que non son orixinais. O galego, ou é galego ou non é nada. Para que se castelanice non precisamos de premios literarios, de imposición nas escolas ou da normativa equis ou be. As cuestións de táctica concreta déixollas ós políticos.
REFLEXION CUARTA: Como ben subliñaba Silvestre e Santos Junior, o que cómpre é concretizar. Todo esto está moi ben, pero precísanse máis encontros, amistades e relacións persoais...
|
| 1984-00-00 |
|
|
| 1984-05-27 |
|
|
| 1984-08-00 |
|
|
| 1984-10-10 |
|
|
| 1984-11-00 |
|
|
| 1984-12-28 |
|
|
| 1985-00-00 |
|
|
| 1985-00-00 |
|
|
| 1985-00-00 |
|
|
| 1985-00-00 |
|
|
| 1985-01-00 |
|
|
| 1985-12-00 |
|
|
| 1986-01-01 |
|
|
| 1987-00-00 |
|
|
| 1988-00-00 |
|
|
| 1989-09-21 |
|
|
| 1989-11-02 |
|
|
| 1989-12-00 |
|
|
| 1989-12-28 |
|
|
| 1990-00-00 |
|
|
| 1990-00-00 |
|
|
| 1990-00-00 |
|
|
| 1990-00-00 |
|
|
| 1990-05-17 |
|
|
| 1991-00-00 |
|
|
| 1991-00-00 |
|
|
| 1991-00-00 |
|
|
| 1991-04-18 |
|
|
| 1991-05-17 |
|
Ver
Transcripción da Francisco Fernández del Riego fala sobre Álvaro Cunqueiro nunha entrevista de Xosé Ramón Gayoso para o programa Pensando en ti, emitido en directo pola Televisión de Galicia o 17 de maio de 1991 desde a praza da Catedral de Mondoñedo en 17/05/1991
Francisco Fernández del Riego, un dos impulsores da celebración do Día das Letras Galegas, entrevistado por Xosé Ramón Gayoso no programa Pensando en ti emitido en directo pola Televisión de Galicia o 17 de maio de 1991 desde a praza da Catedral de Mondoñedo.
|
| 1992-00-00 |
|
|
| 1992-00-00 |
|
|
| 1992-00-00 |
|
|
| 1992-01-01 |
|
|
| 1992-07-00 |
|
|
| 1992-07-00 |
|
|
| 1993-00-00 |
|
|
| 1993-09-00 |
|
|
| 1993-09-00 |
|
|
| 1994-00-00 |
|
|
| 1994-00-00 |
|
|
| 1994-08-11 |
|
|
| 1994-10-01 |
|
|
| 1995-00-00 |
|
|
| 1995-00-00 |
|
|
| 1995-00-00 |
|
|
| 1995-00-00 |
|
|
| 1995-00-00 |
|
|
| 1995-09-12 |
|
|
| 1996-00-00 |
|
|
| 1996-04-17 |
|
|
| 1996-12-05 |
|
|
| 1997-00-00 |
|
|
| 1997-00-00 |
|
|
| 1997-00-00 |
|
|
| 1997-05-01 |
|
|
| 1998-03-00 |
|
|
| 1999-00-00 |
|
|
| 1999-00-00 |
|
|
| 1999-11-01 |
|
|
| 2000-00-00 |
|
|
| 2000-00-00 |
|
|
| 2000-00-00 |
|
|
| 2000-00-00 |
|
|
| 2000-00-00 |
|
|
| 2000-00-00 |
|
|
| 2000-00-00 |
|
|
| 2000-00-00 |
|
|
| 2000-07-14 |
|
|
| 2001-00-00 |
|
|
| 2001-04-12 |
|
|
| 2001-09-20 |
|
|
| 2002-00-00 |
|
|
| 2002-01-01 |
|
|
| 2002-01-25 |
|
|
| 2002-07-00 |
|
|
| 2002-11-07 |
|
|
| 2003-00-00 |
|
|
| 2003-00-00 |
|
|
| 2003-00-00 |
|
|
| 2003-00-00 |
|
|
| 2003-00-00 |
|
|
| 2003-00-00 |
|
|
| 2003-00-00 |
|
|
| 2003-00-00 |
|
|
| 2003-01-00 |
|
|
| 2003-01-01 |
|
|
| 2003-01-01 |
|
|
| 2003-01-01 |
|
|
| 2003-02-00 |
|
|
| 2003-03-07 |
|
|
| 2003-03-07 |
|
|
| 2003-03-07 |
|
|
| 2003-03-07 |
|
|
| 2003-03-07 |
|
|
| 2003-03-07 |
|
|
| 2004-00-00 |
|
|
| 2004-00-00 |
|
|
| 2004-00-00 |
|
|
| 2004-00-00 |
|
|
| 2004-00-00 |
|
|
| 2004-00-00 |
|
|
| 2004-00-00 |
|
|
| 2004-08-19 |
|
|
| 2004-09-06 |
|
|
| 2004-09-06 |
|
|
| 2004-09-16 |
|
|
| 2005-00-00 |
|
|
| 2005-00-00 |
|
|
| 2005-00-00 |
|
|
| 2005-05-11 |
|
|
| 2005-05-12 |
|
|
| 2005-10-00 |
|
|
| 2006-00-00 |
|
Ver Gravación de audio de persoa(s) recitando
Transcripción da Autopresentación en 00/00/2006
Francisco Fernández Del Riego preséntase a si mesmo no CD Poetas e narradores nas súas voces, Vol.2, CD 2 (Narradores) 12
|
| 2006-00-00 |
|
Ver Gravación de audio de persoa(s) recitando
Transcripción da Da botánica sarmientana en 00/00/2006
Fragmento literario en Poetas e narradores nas súas voces, Vol.2, CD 2 (Narradores) 13:
|
| 2006-00-00 |
|
|
| 2006-00-00 |
|
|
| 2006-00-00 |
|
|
| 2006-00-00 |
|
|
| 2006-02-26 |
|
|
| 2006-04-22 |
|
|
| 2006-05-01 |
|
|
| 2006-07-00 |
|
|
| 2006-08-18 |
|
|
| 2007-00-00 |
|
|
| 2007-00-00 |
|
|
| 2007-00-00 |
|
|
| 2007-03-00 |
|
|
| 2007-04-00 |
|
|
| 2007-04-00 |
|
|
| 2007-11-11 |
|
|
| 2008-00-00 |
|
|
| 2008-00-00 |
|
|
| 2008-00-00 |
|
|
| 2008-00-00 |
|
|
| 2008-00-00 |
|
|
| 2008-00-00 |
|
|
| 2008-06-30 |
|
|
| 2008-11-29 |
|
|
| 2008-11-29 |
|
|
| 2008-11-29 |
|
|
| 2009-00-00 |
|
|
| 2009-00-00 |
|
|
| 2009-00-00 |
|
|
| 2009-00-00 |
|
|
| 2009-01-01 |
|
|
| 2009-03-28 |
|
|
| 2009-05-17 |
|
Ver
Transcripción da Última intervención pública de Francisco Fernández del Riego, na inauguración do Gabinete de Ramón Piñeiro, homenaxeado co Día das Letras Galegas de 2009. Fundación Penzol, maio de 2009 en 17/05/2009
Última intervención pública de Francisco Fernández del Riego. Tratouse na inauguración do Gabinete de Ramón Piñeiro, homenaxeado co Día das Letras Galegas de 2009. Fundación Penzol, maio de 2009.
Temos a autorización -mediante mail- de Xan Carballa, autor da gravación, para a súa publicación no Album de Galicia.
|
| 2009-05-17 |
|
|
| 2009-05-20 |
|
Ver
Transcripción da Marcos Valcárcel, Premio Otero Pedrayo 2009 en 20/05/2009
|
| 2010-00-00 |
|
|
| 2010-00-00 |
|
|
| 2010-01-00 |
|
|
| 2010-04-00 |
|
|
| 2010-05-24 |
|
|
| 2010-08-07 |
|
|
| 2010-12-01 |
|
|
| 2010-12-09 |
|
|
| 2010-12-10 |
|
|
| 2010-12-10 |
|
|
| 2010-12-10 |
|
|
| 2010-12-10 |
|
|
| 2010-12-11 |
|
|
| 2010-12-14 |
|
|
| 2010-12-18 |
|
|
| 2011-00-00 |
|
|
| 2011-00-00 |
|
|
| 2011-01-01 |
|
|
| 2011-01-01 |
|
|
| 2011-02-19 |
|
|
| 2011-03-13 |
|
|
| 2011-05-01 |
|
|
| 2011-05-13 |
|
Ver
Transcripción da Historias da Vida: Fernández del Riego, vídeo realizado por Xan Leira para o Consello da Cultura Galega en 13/05/2011
O seu nome é sinónimo de galeguismo histórico.
Desde os comezos deste movemento ata hoxe, Fernandez del Riego é protagonista e testemuña destacada do noso século. "Un amigo deume a coñecer a `Teoría do Nacionalismo Galego de Vicente Risco' e iso influíu moito no meu ánimo. Ao chegar a Vilanova de Lourenzá decidín festexar o Día de Galicia", lembra. Desde aquela, o seu compromiso non cesou. "Pisei Galicia de punta a punta facendo propaganda do partido galeguista primeiro e do estatuto despois", sinala. Truncada a vía política polo Franquismo, del Riego foi un dos máis destacados impulsores do galeguismo cultural da posguerra. Logo de ser durante anos presidente da Real Academia Galega, hoxe continúa a traballar polo país. Unha Historia de Vida imprescindible que nos chega da man de Xan Leira.
|
| 2011-05-13 |
|
|
| 2011-10-00 |
|
|
| 2011-10-01 |
|
|
| 2011-12-05 |
|
|
| 2012-00-00 |
|
|
| 2012-00-00 |
|
|
| 2012-00-00 |
|
|
| 2012-00-00 |
|
|
| 2012-00-00 |
|
|
| 2012-00-00 |
|
|
| 2012-01-23 |
|
|
| 2012-02-26 |
|
|
| 2012-04-11 |
|
|
| 2012-09-13 |
|
|
| 2012-10-13 |
|
|
| 2013-00-00 |
|
|
| 2013-03-01 |
|
|
| 2013-10-00 |
|
|
| 2014-00-00 |
|
|
| 2014-00-00 |
|
|
| 2014-00-00 |
|
|
| 2014-00-00 |
|
|
| 2014-00-00 |
|
|
| 2014-00-00 |
|
|
| 2014-00-00 |
|
|
| 2014-04-02 |
|
|
| 2014-06-14 |
|
|
| 2014-10-00 |
|
|
| 2014-10-14 |
|
|
| 2014-10-29 |
|
|
| 2014-11-10 |
|
|
| 2014-11-12 |
|
|
| 2015-00-00 |
|
|
| 2015-00-00 |
|
|
| 2015-00-00 |
|
|
| 2015-00-00 |
|
|
| 2015-00-00 |
|
|
| 2015-05-16 |
|
|
| 2015-06-18 |
|
|
| 2015-07-24 |
|
|
| 2015-07-30 |
|
|
| 2015-08-10 |
|
|
| 2015-08-10 |
|
|
| 2015-08-22 |
|
|
| 2015-10-00 |
|
|
| 2015-11-01 |
|
|
| 2016-00-00 |
|
|
| 2016-00-00 |
|
|
| 2016-00-00 |
|
|
| 2016-00-00 |
|
|
| 2016-01-22 |
|
|
| 2016-03-07 |
|
|
| 2016-05-29 |
|
|
| 2016-06-08 |
|
|
| 2016-07-09 |
|
|
| 2016-10-07 |
|
|
| 2017-00-00 |
|
|
| 2017-00-00 |
|
|
| 2017-00-00 |
|
|
| 2017-00-00 |
|
|
| 2017-01-01 |
|
|
| 2017-01-01 |
|
|
| 2017-04-24 |
|
|
| 2017-04-24 |
|
|
| 2017-04-26 |
|
|
| 2017-04-26 |
|
|
| 2017-04-26 |
|
|
| 2017-09-07 |
|
|
| 2018-02-22 |
|
|
| 2018-08-27 |
|
|
| 2018-12-16 |
|
|
| 2018-12-26 |
|
|
| 2019-00-00 |
|
|
| 2019-01-01 |
|
|
| 2019-02-00 |
|
|
| 2019-02-20 |
|
|
| 2019-03-03 |
|
|
| 2019-03-06 |
|
|
| 2019-03-10 |
|
|
| 2019-10-28 |
|
|
| 2020-00-00 |
|
|
| 2020-00-00 |
|
|
| 2020-01-08 |
|
|
| 2020-04-03 |
|
|
| 2020-04-03 |
|
Ver Gravación de audio nativa dixital de persoa(s) cantando a capella con acompañamento de son ambiente
Transcripción da «Cantiga de Santa María n.º 100» de Afonso X en 03/04/2020
Santa Maria,
Strela do dia,
mostra-nos via
pera Deus e nos guia.
|
| 2020-04-03 |
|
Ver Gravación de audio nativa dixital de persoa(s) cantando con acompañamento musical
Transcripción da «Cantiga de Santa María n.º 77» de Afonso X en 03/04/2020
Da que Deus mamou o leite do seu peito
non é maravilla de sãar contreito.
|
| 2020-10-18 |
|
|
| 2020-11-12 |
|
|
| 2020-11-22 |
|
|
| 2020-11-24 |
|
|
| 2020-11-25 |
|
|
| 2020-11-26 |
|
|
| 2020-12-02 |
|
|
| 2020-12-04 |
|
|
| 2021-00-00 |
|
|
| 2021-00-00 |
|
|
| 2021-00-00 |
|
|
| 2021-00-00 |
|
|
| 2021-00-00 |
|
|
| 2021-00-00 |
|
|
| 2021-00-00 |
|
|
| 2021-01-01 |
|
|
| 2021-01-03 |
|
|
| 2021-01-22 |
|
|
| 2021-06-17 |
|
|
| 2021-07-02 |
|
|
| 2021-07-02 |
|
|
| 2021-07-04 |
|
|
| 2021-08-27 |
|
|
| 2021-10-14 |
|
|
| 2021-10-26 |
|
|
| 2021-11-00 |
|
|
| 2021-11-12 |
|
|
| 2021-11-17 |
|
|
| 2021-11-17 |
|
|
| 2021-11-17 |
|
|
| 2021-11-17 |
|
|
| 2021-11-17 |
|
|
| 2021-11-17 |
|
|
| 2021-11-17 |
|
|
| 2021-11-18 |
|
|
| 2021-11-18 |
|
|
| 2021-11-18 |
|
|
| 2021-11-18 |
|
|
| 2021-11-19 |
|
|
| 2021-11-19 |
|
|
| 2021-11-19 |
|
|
| 2021-11-22 |
|
|
| 2021-12-01 |
|
|
| 2021-12-09 |
|
|
| 2021-12-13 |
|
|
| 2021-12-13 |
|
|
| 2022-00-00 |
|
|
| 2022-00-00 |
|
|
| 2022-01-01 |
|
|
| 2022-01-03 |
|
|
| 2022-01-03 |
|
|
| 2022-01-03 |
|
|
| 2022-01-03 |
|
|
| 2022-01-03 |
|
|
| 2022-01-03 |
|
|
| 2022-01-16 |
|
|
| 2022-01-17 |
|
|
| 2022-01-17 |
|
|
| 2022-01-17 |
|
|
| 2022-01-17 |
|
|
| 2022-01-17 |
|
|
| 2022-01-17 |
|
|
| 2022-01-17 |
|
|
| 2022-01-18 |
|
|
| 2022-01-25 |
|
|
| 2022-01-25 |
|
|
| 2022-02-10 |
|
|
| 2022-02-11 |
|
|
| 2022-02-11 |
|
|
| 2022-02-11 |
|
|
| 2022-02-11 |
|
|
| 2022-02-14 |
|
|
| 2022-02-15 |
|
|
| 2022-02-15 |
|
|
| 2022-03-02 |
|
|
| 2022-03-14 |
|
|
| 2022-03-17 |
|
|
| 2022-04-12 |
|
|
| 2022-04-19 |
|
|
| 2022-04-25 |
|
|
| 2022-05-11 |
|
|
| 2022-05-13 |
|
|
| 2022-05-13 |
|
|
| 2022-05-13 |
|
|
| 2022-05-31 |
|
|
| 2022-05-31 |
|
|
| 2022-05-31 |
|
|
| 2022-05-31 |
|
|
| 2022-06-07 |
|
|
| 2022-06-16 |
|
|
| 2022-08-00 |
|
|
| 2022-08-00 |
|
|
| 2022-09-01 |
|
|
| 2022-09-02 |
|
|
| 2022-10-28 |
|
|
| 2022-10-29 |
|
|
| 2023-00-00 |
|
|
