tradución

Documental de carácter didáctico (55´ 47´´) sobre a dobraxe en galego, no que diferentes profesionais (do eido audiovisual, da tradución ou da lingüística) reflexionan sobre o papel que xogou a dobraxe de películas e series de televisión en Galicia no proceso de normalización do idioma galego. A peza está elaborada por Nordesía Producións ao abeiro do Fondo de proxectos culturais Xacobeo 2021-2022.

Clase maxistral (41´ 48´´) na que Pablo Romero Fresco, cineasta e docente do Departamento de Tradución e Lingüística da UVigo, nos fala do actual divorcio que existe no ámbito cinematográfico entre os procesos de produción e os procesos de tradución e accesibilidade. Pablo Romero reivindica na súa exposición a idea do "cine accesible" (que é aquel que ten en conta a tradución e a accesibilidade durante o propio proceso de produción cinematográfica), así como a importancia dos subtítulos e da accesibilidade creativa como carta de presentación do produto audiovisual. Esta peza forma parte do proxecto audiovisual Expande Cans, realizado pola Asociación Cultural e Deportiva do Porriño Arela, ao abeiro do Fondo de proxectos culturais en lingua galega Xacobeo 2021-2022.

«Hombres de Galicia: Don Jesús Carro, ilustre arqueólogo compostelano», Vida gallega: ilustración regional, 420 (30 de xullo de 1929), 7.

Notas:
Fonte: Galiciana. Biblioteca Digital de Galicia.

Tobío di non ter noticia especial; están todos relativamente encarrilados acomodándose a Madrid. Alégrase dos progresos de Ruth e pregunta se volveu a Francia. Convida os Rama a visitalos de novo en Europa, ofrecéndose de guía polos arredores de Madrid. Pídelle a Rama unha nota bibliográfica sobre o libro de Quigley «La evolución de las civilizaciones», traducido por el mesmo e publicado pola Editorial Sudamericana, libro de teoría da historia de corte norteamericano; indícalle que pida un exemplar a Medina da súa parte, autorizado polo Sr. López Llausás. Comenta o inverno suave, e que Miguel descubriu a serra (esquí no Guadarrama) e continúa coa equitación. Informa de que Miguel cambiou de propósito: en vez de enxeñaría, estudará ciencias económicas, por harmonizar matemáticas e inclinacións histórico-sociolóxicas e por mellores perspectivas en España. Constanza segue no colexio inglés e en cursos de ballet, e o ano seguinte iniciará o bacharelato. A través de «Marcha» segue a vida pública uruguaia, que non ofrece panorama brillante, e pide a Rama a súa impresión sobre as posibilidades de renovación política nese país.

Notas:
Copia mecanografiada dunha carta de Lois Tobío a Carlos M. Rama. Tobío menciona a súa propia tradución do libro de Carroll Quigley. «Miguel» e «Constanza» son fillos dos Tobío; «Ruth», filla de Rama.

Rama acusa o amable escrito do 8 e di ter encargado a Tecnos que lle remitan a Tobío a «Teoría de la Historia» e «Historia y la novela». Discute se o compoñente da historia é irracional, defendendo a sólida fe dos racionalistas do XVIII e o seu desconfío dos irracionalistas, e comenta que loita coa súa tradución do italiano de teoría socioloxía (Pareto). Confesa que rematou pronto o libro de Tobío sobre Gondomar: comezou por Gondomar (que non coñecía), parécelle a parte mellor e máis orixinal, e despois leu Raleigh, polo que suxire que o titulase simplemente «Gondomar»; gaba canto Tobío di dos galegos, que encontra simpático e útil para coñecer o seu tempo e, por extensión, os españois. Dá noticia dos seus asuntos: leva tres capítulos dos cinco da súa Historia de América, remata a tradución, ten invitacións a cursos en Francia, un congreso en México e un cursiño en Venezuela. Comenta o seu propósito de mercar un «pied à terre» en Barcelona cunhas economías de Montevideo, onde a súa irmá vende propiedades legadas polo pai, e denuncia que funcionarios dun servizo (C-2) visitan e fichan os uruguaios e chilenos, negándolles a residencia definitiva, e que prenderon a Jesualdo e ao profesor Washington Buño.

Notas:
Carta mecanografiada con sinatura autógrafa. Documento de grande interese: contén unha valoración crítica do libro de Lois Tobío sobre Gondomar, con reflexións sobre os galegos. «Pareto»: Vilfredo Pareto. «Trabal»: o coronel Ramón Trabal, asasinado en París en 1974. «Jesualdo» (Jesualdo Sosa) e «Washington Buño»: intelectuais uruguaios presos.

José Rubia Barcia foi profesor e crítico literario. Nacido en Mugardos, cursou os seus estudos universitarios e pasou a Guerra Civil en Granada e acabou facendo os traballos máis diversos nos seus longos anos de exilio, como guionista e dobrador de cine con Luis Buñuel e, finalmente, como profesor na UCLA. Viu publicados algúns dos seus libros grazas ao mecenado de persoas como Isaac Díaz Pardo. Este ficheiro sonoro é parte da longa entrevista que o profesor J. M. González Herrán lle fixo no verán de 1985 e que ben pode considerarse unha «autobiografía» autorizada de Rubia Barcia.

Carta de Judith Dellepiane a Lois Tobío, quince anos despois da morte de Carlos Rama, sobre as memorias de Tobío «As décadas de T.L.». Eloxia o libro polo seu valor testemuñal e literario e pola xenerosidade do autor, e agradece que lembrase a Carlos e a ela; comenta as fotografías reproducidas (a de Viveiro de 1910, a dos Tobío no Río de Xaneiro). Refírese ao seu interese pola tradución de Hölderlin na que traballa Tobío e anúncialle o envío dunhas fotocopias de poemas. Agradece a decisiva intervención de «Miguelito» (fillo de Tobío) no emprego de Rodrigo. Na posdata anuncia unha posible visita a Madrid e informa de que padece glaucoma.

Notas:
Sentido: Judith Dellepiane -> Lois Tobío. Refírese ás memorias de Lois Tobío «As décadas de T.L.» (publicadas en 1994). Na posdata Judith menciona o seu glaucoma (dato de saúde persoal).