Arquivo de noticias do CCG

O 12 de outubro de 1923 un grupo de ilustres estudantes da Universidade de Santiago camiñaron xuntos ata a casa de Rosalía de Castro en Ortoño. Esa andaina derivou na creación do Seminario de Estudos Galegos (SEG), unha institución científica determinante no futuro do país. Cen anos despois, diferentes entidades repiten aquel percorrido cun acto festivo aberto á cidadanía. É un dos actos centrais que conmemora o centenario do SEG e que debullaron esta mañá a presidenta do Consello da Cultura Galega, Rosario Álvarez; a presidenta do Museo do Pobo Galego, Concha Losada; o secretario xeral de Política Lingüística, Valentín García; o presidente da Real Academia Galega, Víctor Freixanes; a alcaldesa de Santiago, Goretti Sanmartín; o alcalde de Ames, Blas García; máis a vicerreitora de Estudantes e Cultura da Universidade de Santiago (USC), Pilar Murias. Alén da festa popular do día 12 de outubro, na véspera (días 10 e 11) terá lugar o congreso «Saber de nós: Cen anos do Seminario de Estudos Galegos», que fará balance da significación na historia científica, intelectual e cultural de Galicia do SEG.

No ano en que o Seminario de Estudos Galegos (SEG) conmemora o centenario da súa creación, o Álbum de Galicia do Consello da Cultura Galega (CCG) está a incorporar as entradas de diferentes membros vinculados coa institución. No día de hoxe súmanse á colección as biografías de Luciano Fariña Couto (1916-2011), Antonio Iglesias Vilarelle (1891-1971), Manuel Lago González (1865-1925) e Sebastián González García-Paz (1908-1967). Asínanas, respectivamente, Francisco Fariña, José Antonio Cantal, Xosé Ramón Fandiño e Adrián Estévez.

En 1933 o Seminario de Estudos Galegos (SEG) deu ao prelo unha das súas obras máis emblemáticas, Terra de Melide. Era o resultado dos amplos traballos de campo e investigación pioneiros que os membros do SEG fixeron sobre esta comarca. O Consello da Cultura Galega (CCG), en colaboración co Museo da Terra de Melide, quere conmemorar estes traballos cun roteiro que terá lugar o sábado 10 de xuño. Nel visitaranse os espazos investigados polos membros do SEG ao longo da comarca da Terra de Melide.

Un congreso científico, diferentes exposicións, numerosas conferencias, varias publicacións, múltiples roteiros e outros recursos materiais conforman a variada actividade que unha ducia de entidades, vencelladas ao Seminario de Estudos Galegos (SEG) ou aos seus membros, deseñaron para celebrar o centenario da súa creación. “É unha programación concibida como un proxecto de país, conxunto, no que cada un colabora na medida das súas posibilidades” apuntou Rosario Álvarez, presidenta do Consello da Cultura Galega (CCG) na presentación da programación. Idea na que tamén incidiu Margarita Ledo, secretaria da Real Academia Galega quen engadiu que “o Seminario foi un operador da idea de país na que foi a nosa década marabillosa”. Pola súa banda, Concha Losada, presidenta do Museo do Pobo Galego, destacou que o SEG foi “unha organización para o estudo do país, para o país e polo país”. O secretario xeral de Política Lingüística, Valentín García, apuntou na presentación que “confío que aparezan novos fondos e documentos duns pioneiro que soñaron cunha Galicia mellor e que imaxinaron as estruturas de país”. A programación, que arrinca esta semana e se estende ao longo do ano, pódese consultar nun espazo web creado específicamente para a ocasión.

Ramón Martínez López é unha das voces máis eruditas do exilio galego. No marco de Voces centenarias, proxecto para visibilizar gravacións vencelladas a persoas relevantes de Galicia que atesoura o Arquivo Sonoro de Galicia (ASG), ofrécense tres audios que se corresponden aos anos do seu regreso, no que se pode apreciar que os azos e os compromisos con Galicia manteñen a súa inquebrantable lealdade.

José Rubia Barcia, Ernesto Guerra da Cal, Emilio González López, Ramón Martínez López ou Eugenio Fernández Granell comparten o feito de ser intelectuais galegos que se tiveron que exiliar entre 1936 e 1939. As rutas que seguiron, así como a evolución do seu pensamento e a relación entre vida e obra, forman parte da sesión “Fragmentos da comunidade: o exilio galego de posguerra en Norteamérica” que organiza o Consello da Cultura Galega (CCG) e o Observatorio de la Lengua Española y las Culturas Hispánicas en los Estados Unidos do Instituto Cervantes. A cita desenvólvese a través da plataforma Zoom (en liña o xoves, 19 de maio ás 19:00, hora española) e ten aberta a súa participación.

Hoxe, 25 de abril, conmemórase o aniversario da Revolución dos Cravos en Portugal. Aproveitamos esta efeméride para recuperar a gravación dunha mesa redonda celebrada na Facultade de Xeografía e Historia da Universidade de Santiago de Compostela (USC) na que se falaba das relacións entre Galicia e Portugal. A cita tivo lugar no marco do "Encontro Universitario do Noroeste Peninsular" e nela participaron Ricardo Carballo Calero, Ramón Villares, Ramón Martínez López, Carlos Alberto Ferreira de Almeida e Carlos García Martínez. O presentador daquel acto foi Manuel Martínez Barreiro.

No extenso e prolífico labor cultural de Filgueira Valverde, a música ten un protagonismo destacado. Foi un dos promotores da Sociedade Coral Polifónica de Pontevedra e impulsor do Festival da Canción que se desenvolveu na cidade onde foi alcalde, entre moitos outros logros. Unha traxectoria que o Consello da Cultura Galega recupera no programa do seu tradicional Concerto das Letras Galegas, que terá lugar o vindeiro sábado 16 no Auditorio Sede Afundación de Pontevedra.

“Aínda non cumprira os vinte anos cando Filgueira Valverde escribiu Os nenos, un libro de creación literaria que dá as claves do que pensaba a xeración do Seminario de Estudos Galegos”, explicou Ramón Villares, presidente do Consello da Cultura Galega (CCG), na presentación desenvolvida esta mañá. Canda el estaba Fernando Filgueira, presidente da fundación que leva o nome do polígrafo pontevedrés; Ana Isabel Vázquez, deputada provincial de Cultura; Maximino Zumalave, vocal do CCG; Carlos Valle, director do Museo de Pontevedra, e David Pintor, autor das ilustracións que acompañan a edición facsimilar deste texto, enriquecido con dous estudos críticos. A publicación insírese nas actividades previstas polo CCG para conmemorar a celebración do Día das Letras Galegas dedicado a “unha figura esencial na construción das institucións do século XX”, en palabras de Ramón Villares.

Xosé Filgueira Valverde (Pontevedra, 1906-1996) mantivo unha extensa correspondencia con Castelao, Otero Pedrayo, Vicente Risco e a maior parte da intelectualidade galega do século XX. As máis de 500 carpetas con cartas que repousan no Museo de Pontevedra son unha mostra desa fecunda relación. Todas elas, xunto con outros documentos, serán dixitalizadas polo Consello da Cultura Galega en virtude dun acordo de colaboración asinado esta mañá polo presidente desta institución, Ramón Villares, e Fernando Filgueira Iglesias, fillo e presidente da Fundación Filgueira Valverde, ante a presenza de Ana Isabel Vázquez, deputada da Área de Cultura da Deputación de Pontevedra e Carlos Valle, director do museo.