Arquivo de noticias do CCG

“Papés d’emprenta condenada” foi como Manuel Freire Castrillón cualificou en 1813 “Os rogos d’un gallego”, a célebre denuncia da Inquisición escrita por Manuel Pardo de Andrade. Puña así de relevo o papel decisivo que a prensa e os impresos —xunto coa circulación manuscrita— tiveron nos albores do século XIX como vehículos de transmisión de ideas, noticias e debates políticos nun tempo de profunda transformación social. É tamén o título do proxecto web que presentaron esta mañá na sede da institución a presidenta do Consello da Cultura Galega, Rosario Álvarez; o editor dos textos, Ramón Mariño; o coordinador da unidade de divulgación e contidos dixitais do CCG, Manuel Gago. A iniciativa recupera, edita e analiza un centenar de textos galegos producidos entre 1797 e 1846.

O proxecto Caligrafías musicais, iniciativa do Arquivo Sonoro de Galicia (ASG) do Consello da Cultura Galega (CCG) que recupera conferencias destacadas de prestixiosos estudosos do eido musical galego, difunde na nova entrega unha conferencia do musicólogo lucense Juan Bautista Varela de Vega (1933-2014). Nela aborda a etapa de Jesús Bal y Gay (Lugo, 1905 - Torrelaguna, Madrid, 1993) no exilio mexicano e destaca a súa conexión con figuras internacionais como Igor Stravinski ou Aaron Copland, entre outros.

O 24 de outubro de 1954 morre José Arriola (Betanzos, 1895-Barcelona, 1954), pianista prodixio do primeiro terzo do século XX. Con motivo do seu septuaxésimo cabodano, o Arquivo Sonoro de Galicia (ASG) do Consello da Cultura Galega (CCG) pon na rede a conferencia de Luis Mera Naveiras que ofrece unha panorámica da vida musical e familiar deste intérprete e compositor. É unha nova entrega do proxecto Caligrafías musicais, co que o CCG recupera conferencias de especialistas sobre figuras musicais destacadas do noso patrimonio sonoro.

A complexa e fecunda personalidade de Béla Bartók (1881-1945) centra a conferencia que Rogelio Groba pronunciou a principios dos anos oitenta na Coruña, con ocasión do centenario do nacemento do compositor húngaro. Esta intervención, que forma parte do Fondo Ramiro Cartelle, é a nova entrega do proxecto Caligrafías musicais, iniciativa do Arquivo Sonoro de Galicia (ASG) do Consello da Cultura Galega (CCG) que recupera bimestralmente conferencias destacadas de prestixiosos estudosos do eido musical galego. A conferencia estivo acompañada de intervencións musicais e nela Groba destaca os trazos máis destacados da personalidade, biografía e carreira musical de Bartók.

O Consello da Cultura Galega presentou esta mañá o volume Papés d'emprenta condenada (III). Novos textos, reflexións finais, co que a institución pecha un ciclo de vinte e cinco anos en que se foron editando os textos, impresos e manuscritos cos que a lingua galega entrou no século XIX durante o prerrexurdimento. Os tres volumes editados supuxeron a incorporación de 69 novos textos en lingua con respecto aos que se coñecían a finais da década de 1980. Na presentación estiveron Rosario Álvarez, presidenta do Consello da Cultura Galega; Xosé López García, catedrático de Xornalismo da USC e promotor da colección Papés d'emprenta condenada, e os autores da publicación, Ramón Mariño Paz, catedrático de Filoloxía da USC, e Damián Suárez Vázquez, profesor de ensino secundario. A presentación coincide coa celebración o 7 de febreiro do Día dos Medios en Galego.

A sexta entrega de Caligrafías musicais, proxecto do Arquivo Sonoro de Galicia (ASG) do Consello da Cultura Galega (CCG) que recupera bimestralmente conferencias destacadas de prestixiosos estudosos do eido musical galego, difunde neste mes de xaneiro un relatorio de Fernando López-Acuña sobre a zanfona. Na intervención, de case unha hora de duración, o musicólogo detense nas súas orixes e evolución histórica, ao tempo que explica as principais características que a diferencian doutro instrumento da mesma familia: o organistro.

“Teatro lírico gallego” é o título da conferencia que Manuel Balboa (1958-2004) pronunciou no Ateneo Republicano na Coruña en 1979. A intervención é a nova entrega do proxecto Caligrafías musicais, iniciativa do Arquivo Sonoro de Galicia (ASG) do Consello da Cultura Galega (CCG) que recupera bimensualmente conferencias destacadas de prestixiosos estudosos do eido musical galego.

O proxecto Caligrafías musicais, iniciativa do Arquivo Sonoro de Galicia (ASG) do Consello da Cultura Galega (CCG), recupera cada dous meses conferencias destacadas de prestixiosos estudosos do eido musical galego. Hoxe publícase a cuarta entrega, que consiste nunha conferencia do intelectual coruñés Ramiro Cartelle sobre o compositor, director e recompilador do folclore galego Maurico Farto Parra (1867-1947).

O proxecto Caligrafías musicais, iniciativa do Arquivo Sonoro de Galicia (ASG) do Consello da Cultura Galega (CCG) que recupera bimensualmente conferencias destacadas de prestixiosos estudosos do eido musical galego, difunde na súa terceira entrega unha conferencia de Xosé V. Ferreirós. Nela, o gaiteiro fai un percorrido polos instrumentos tradicionais galegos para, posteriormente, centrarse na gaita, nas súas orixes e nas súas diferentes tipoloxías e xeitos de tocala.

Na espera do amigo é unha obra singular na traxectoria de Francisco Fernández del Riego (Vilanova de Lourenzá, 1913 - Vigo, 2010). “É unha obra singular porque é unha rarísima incursión de Fernández del Riego na creación; porque foi un proxecto vangardista no seu momento, que forneceu de novos formatos para a cultura galega, e tamén porque amosa ese vínculo coas artes plásticas” explicou Rosario Álvarez, presidenta do Consello da Cultura Galega, na presentación da edifición facsimilar comentada que tivo lugar esta mañá na Casa Galega da Cultura en Vigo. Estivo acompañada de Román Pereiro, responsable da primeira edición da obra de del Riego; de Manuel Puga, presidente da Fundación Penzol e de Víctor Freixanes, presidente da Real Academia Galega. Ademais, a presidenta anunciou que xa se poden recoller as entradas para o Concerto das Letras Galegas que o CCG organizará o vindeiro 16 de maio no Teatro Afundación.

A segunda entrega de Caligrafías musicais, proxecto do Arquivo Sonoro de Galicia (ASG) do Consello da Cultura Galega (CCG) que rescata bimensualmente conferencias destacadas de prestixiosos estudosos do eido musical galego, difunde neste mes de abril unha conferencia de Xosé López-Calo (1922-2020), máis coñecido como Padre Calo, un referente internacional da musicoloxía. Son corenta minutos en que o xesuíta sonense explica as investigacións do músico lugués Jesús Bal y Gay (Lugo, 1905 - Torrelaguna, Madrid, 1993) sobre a música culta antiga e o folclore.

“O 38% da poboación mundial fuxe das noticias nalgunha ocasión e a desinformación, xunto coas noticias falsas e a información incorrecta, son hoxe o risco da intoxicación informativa”. Así o expresou o catedrático Emili Prado (Cospeito, 1953) na xornada “A información no mundo da posverdade” coa que o Consello da Cultura Galega (CCG) abre o foro Pensar o mundo dende Galicia, co que a institución celebra o seu 40 aniversario. A presidenta, Rosario Álvarez, destacou na inauguración que este foro constitúe “un acto de demostración da nosa confianza nas posibilidades que temos como colectivo, como comunidade”. Así mesmo, recalcou o vencello desta actividade co labor do CCG de “promocionar elementos con que poder deseñar estratexias que nos garantan un futuro”. Nesta liña, o vicepresidente do CCG e coordinador do foro, Xosé Manoel Núñez Seixas, engadiu que se buscou responder á inquedanza de “pensar o mundo dende Galicia e concibir Galicia como unha célula de universalidade”.

A programación do Consello da Cultura Galega (CCG) para esta edición do Día das Letras Galegas busca recoñecer tanto a faceta poliédrica de Francisco Fernández del Riego (Vilanova de Lourenzá, 1913 - Vigo, 2010) como o seu inesgotable traballo en prol da cultura do país. As actividades, presentadas esta mañá na Cidade da Cultura xunto con todas as institucións implicadas na celebración, seguen fieis ás liñas de traballo habitual do CCG: o concerto institucional como antesala festiva ao Día das Letras, unha publicación facsimilar con estudo crítico e un web que concentra todos os recursos que o CCG ten sobre a figura homenaxeada. A presidenta, Rosario Álvarez, destacou que Del Riego foi “un intelectual e activista cultural de xenerosa e inesgotable entrega a Galicia e unha figura moi querida por toda a sociedade galega”. O Concerto das Letras Galegas (16 de maio, Teatro Afundación Vigo) correrá a cargo da Real Filharmonía de Galicia e do Coro de Cámara Rías Baixas, e no programa destaca a estrea de Sinfonietta, peza en tres movementos elaborada expresamente para a ocasión por Brais González Pérez (Vigo, 1987) a partir de textos de Salvador García Bodaño e Xaime Isla Couto, así como a interpretación de A miña burriña, peza moi querida por Fernández del Riego.

Analizar o sistema comunicativo actual, o papel da información e os perigos da desinformación é o principal obxectivo da xornada “A información no mundo da posverdade”, a primeira das oito citas do foro Pensar o mundo dende Galicia co que o Consello da Cultura Galega (CCG) reflexiona sobre o papel presente e futuro da cultura no corenta aniversario da institución. Remedios Zafra (Zuheros, Córdoba, 1973) e Emili Prado (Cospeito, 1953) son as figuras que encabezan esta primeira sesión, que poñerá sobre a mesa a loita profesional e académica contra a desinformación. A xornada está coordinada por Xosé López, desenvolverase o 9 de marzo e ten aberta a inscrición.

Rosalía de Castro foi unha irrepetible figura literaria, pero tiña tamén unhas calidades innatas para a música. Sobre esta faceta menos coñecida da autora de Follas novas fala outro erudito, Filgueira Valverde, na primeira entrega de Caligrafías musicais, o novo proxecto do Arquivo Sonoro de Galicia (ASG) do Consello da Cultura Galega (CCG). Cada dous meses rescataranse conferencias destacadas de prestixiosos estudosos do eido musical galego que permiten revalorizar compositores, estilos musicais ou instrumentos que forman parte da cultura musical do país.

Un gran ciclo de oito sesións no que participarán figuras como Remedios Zafra, José Luis Villacañas, Peter Kraus ou Josep Ramoneda; visibilización do fondo propio; apertura da institución á cidadanía e dous grandes actos conmemorativos son algunhas das actividades previstas para celebrar o 40 aniversario do Consello da Cultura Galega (CCG). “Queríamos que tivese un carácter festivo, pero tamén que convidase a unha reflexión sobre o papel da cultura e das institucións culturais”, explicou a presidenta, Rosario Álvarez, na presentación da programación. Xosé Manoel Núñez Seixas, vicepresidente e coordinador da comisión que deseñou a celebración da efeméride, insistiu no interese de “fomentar o debate”. As actividades foron ratificadas na sesión plenaria celebrada no serán deste xoves, que contou coa presenza do presidente de honra da institución, o presidente da Xunta de Galicia, Alfonso Rueda Valenzuela.

As subscricións, os anuncios e a importancia de ofrecer valor informativo de proximidade son algúns dos piares que sustentan hoxe en día a prensa en soporte papel escrita en galego. Así o explicaron os responsables de diferentes proxectos empresariais que participaron na xornada Realidade e perspectivas de futuro dos medios de comunicación en galego en soporte papel organizada pola Sección de Lingua, Literatura e Comunicación do Consello da Cultura Galega (CCG). A presidenta do CCG, Rosario Álvarez, destacou na inauguración “a importancia deste tipo de encontros nun contexto complexo marcado pola dixitalización e a crise económica”. A responsable da sección, Carme García Mateo, apuntou que “necesitamos deste tipo de proxectos que xogan un papel prioritario”.

Realidade e perspectivas de futuro dos medios de comunicación en galego en soporte papel é o título da xornada que se desenvolverá este luns, 10 de outubro ás 09:45 horas, no Consello da Cultura Galega (CCG). Nela, analizarase a realidade actual da prensa escrita en galego, así como a súa capacidade de resistencia e adaptación nun contexto marcado pola dixitalización e a crise económica. A iniciativa está coordinada por María Ángeles Rodríguez Yáñez e forma parte das actividades desenvolvidas pola Sección de Lingua, Literatura e Comunicación do CCG. A sesión é presencial, pero tamén se poderá seguir en directo a través das redes da institución.

O día 1 de maio do ano 1800 nacía a primeira cabeceira galega, El Catón Compostelano. O día 2 de maio de 1808 prodúcese en Madrid o levantamento contra os franceses e foi, precisamente, ao abeiro da Guerra da Independencia cando nacen os primeiros diarios galegos: o Diario de Santiago e o Diario da Coruña, ambos en xuño de 1808. O día 3 de maio a Unesco é recoñecido pola Unesco como Día Mundial da Liberdade de Prensa. Este sumatorio de efemérides convídanos a volver a ollada ás edicións facsímiles, coordinadas por Xosé López, das primeiras cabeceiras galegas e os seus estudos críticos e que foron editadas polo Consello da Cultura Galega a inicios do século XXI.

Informou, en clave galega, da realidade social, histórica e política. “A Nosa Terra”, desaparecido en 2011, é un semanario de referencia para comprender a historia recente do país. O Consello da Cultura Galega publica hoxe o último lote cun centenar de exemplares que culmina o proxecto de dixitalización e difusión dunha etapa desta cabeceira. A dixitalización de mil números deste semanario entre os anos 1977 e 2001 responde a un convenio entre a institución e a Fundación A Nosa Terra para facilitar a preservación e difusión desta cabeceira desde a súa etapa histórica de principios do século XX, o período no exilio e a máis próxima no tempo. Esta iniciativa insírese nunha área de traballo da institución de pór a disposición da cidadanía unha ampla hemeroteca.