Arquivo de noticias do CCG

Existen comunidades virtuais de divulgación científica en galego? Que valoran as persoas que crean contido á hora de escolleren a lingua en que se expresan? Cal é a resposta da audiencia? Como se poden apoiar as iniciativas en galego en novos espazos? Existe conexión entre esas esferas e a divulgación científica tradicional? Estas son algunhas das cuestións que se abordarán na xornada “A divulgación científica en galego nos novos espazos”, que se desenvolve este martes 7 de maio (16:30 horas) e na que participan, entre outros, Xurxo Mariño, Tamara Pazos Cordal ou Andrea Camacho Manzaneda. Manuel Vicente e Yolanda Casal organizan esta xornada, que busca abrir o debate e contribuír dalgún xeito a promover a presenza do idioma propio de Galicia nos novos formatos, ao tempo que facer unha reflexión sobre a situación en Cataluña e País Vasco. A xornada é presencial e pode seguirse en directo no web e nas redes sociais da institución.

O mércores 24 de marzo é o primeiro día da franxa do ano en que se produce no noso país o último solpor da Europa continental. Por iso é o día escollido para celebrar a xornada “A costa do solpor europea: unha irmandade atlántica”. Esta actividade da Sección de Ciencia, Tecnoloxía, Natureza e Sociedade do Consello da Cultura Galega (CCG) está coordinada por Jorge Mira. Diferentes profesionais analizan as posibilidades de desenvolvemento turístico de cinco lugares atlánticos nos que se produce un fenómeno natural: son o último punto no que atardece en Europa, se temos que conta que a iluminación solar do planeta muda durante o ano. Os seus relatorios foron previamente gravados e poñeranse mañá a disposición da cidadanía tanto no web da institución coma nas súas redes sociais.

Este xoves pola tarde terá lugar ás 18:00 horas, en directo, o debate público da xornada “A comunicación da ciencia en tempos de pandemia”. Unha cita organizada pola Sección de Ciencia, Natureza, Tecnoloxía e Sociedade do Consello da Cultura Galega que analiza o exceso e os riscos da comunicación e da información xerada arredor sobre a propagación de virus, a elaboración de vacinas… e todas as novas relacionadas coa COVID-19. A cita está coordinada pola xornalista Iolanda Casal e conta coa participación de figuras como o filósofo e matemático Javier Echeverría, a xornalista Pampa García, a profesora e científica Gema Revuelta, máis a investigadora Sonia Villapol.

Mentiras que se viralizan nas redes sociais, informacións erróneas ou novas nesgadas que responden a distintos intereses, desconfianza do público polo carácter provisional e a incerteza intrínseca da ciencia... a información científica cobrou un grande protagonismo desde que a OMS elevou a situación de emerxencia sanitaria a pandemia internacional por mor da COVID-19. Sobre as luces e sombras da información científica reflexiona a próxima xornada do Consello da Cultura Galega(CCG). Chámase “A comunicación da ciencia en tempos de pandemia” está coordinada por Iolanda Casal e conta coa participación de figuras como o filósofo e matemático Javier Echeverría, a xornalista Pampa García, a profesora e científica Gema Revuelta, máis a investigadora Sonia Villapol. Mañá martes súbense os relatorios gravados dos participantes e o xoves 4 ás 18:00 horas terá lugar o debate en directo.

O día 2 de abril celébrase en todo o mundo o Día Internacional do Libro Infantil e Xuvenil. Con tal motivo, o Consello da Cultura Galega preparou unha escolma de varios títulos editados pola institución e dirixidos a público infantil e xuvenil cos que unirnos á conmemoración. “As laranxas máis laranxas de todas as laranxas”, “Mar adiante”, “Os dados do reloxeiro” ou “Pó de estrelas” son algunhas das propostas deixamos a disposición da cidadanía.

A praza do Obradoiro converterase mañá nun improvisado laboratorio científico no que estudantes de diferentes centros galegos de ensino medio nos mostrarán varios experimentos científicos. “Queremos que os profesionais do futuro fagan ciencia e o fagan nun dos puntos máis emblemáticos de Galicia como é a praza do Obradoiro” explica Elena Vázquez Cendón, coordinadora da Sección de Ciencia, Tecnoloxía, Natureza e Sociedade do Consello da Cultura Galega (CCG), que promove a xornada “Dos gabinetes de ciencias dos institutos históricos aos clubs de ciencia e o STEMBach”. A cita pretende visibilizar a ciencia que se fai no ensino secundario con experimentos en directo e, ao mesmo tempo, renderlles homenaxe aos gabinetes de ciencia, antecedentes do ensino científico experimental, que aínda existen nos institutos históricos. A presidenta do CCG, Rosario Álvarez, inaugurará esta xornada que poderá seguirse en directo a través da rede.

“A costa do solpor europea: unha irmandade atlántica” é o nome dunha xornada do Consello da Cultura Galega (CCG), coordinada por Jorge Mira, que pon os ollos nas posibilidades de desenvolvemento turístico duns espazos moi singulares. Son os que unen Cabo de São Vicente e Cabo da Roca (Portugal), Costa da Morte (Galicia) e Aglapsvik e Måsøy (Noruega). Estes lugares son o último punto no que atardece en Europa se temos que conta que a iluminación solar do planeta muda durante o ano. Profesionais de diferentes ámbitos analizarán as posibilidades turísticas conxuntas destes territorios nunha xornada que terá lugar o día 24 de marzo. A inscrición está aberta e pódese facer a través do sitio web da institución.

Satélites feitos con latas de refrescos, alteracións das cores das moedas, foguetes de azucre, fototrampeos... son algúns dos experimentos que preparan os clubs de ciencia dos centros de secundaria de Galicia. Algunhas desas iniciativas poderemos velas e escoitalas en directo o vindeiro día 11 de marzo no Consello da Cultura Galega (CCG) dentro na xornada “Dos gabinetes de ciencias dos institutos históricos aos clubs de ciencia e o STEMBach”. A cita, organizada pola Sección de Ciencia, Tecnoloxía, Natureza e Sociedade, daralles voz aos escolares e aos seus docentes para divulgar estas experiencias interactivas. Ademais, tamén afondará no legado patrimonial e científico dos gabinetes de ciencia, os antecesores destas iniciativas. A xornada non ten inscrición pero poderá seguirse en directo a través da rede.

O Consello da Cultura Galega presentou esta mañá "O Antropoceno e a «Grande Aceleración»", unha publicación que analiza desde Galicia e para Galicia a situación actual do planeta a partir de dous fenómenos: o “Antropoceno”, unha nova época xeolóxica marcada pola acción do home en relación co planeta; e a “Grande Aceleración”, que fixa en 1950 o comezo do consumo exponencial dos recursos terrestres pola humanidade. A presidenta da institución, Rosario Álvarez, o catedrático de Edafoloxía e tamén coordinador da publicación, Francisco Díaz-Fierros; máis a coordinadora da Sección de Ciencia, Elena Vázquez Cendón, deron a coñecer este texto que recolle as contribucións feitas por varios expertos nunha xornada homónima celebrada en Santiago en 2017, no que se alertou da necesidade de cambios.

“Cal é o peso (atómico) do galego?” Este é o título da XXI edición dos Encontros para a Normalización Lingüística do Consello da Cultura Galega. Unha cita que este ano pon o foco nun terreo no que somos especialmente vizosos: a divulgación científica. Así o explicitou un informe elaborado en 2018, “Diagnose da cultura galega”, que concluía que Galicia é unha comunidade de referencia na producción de cultura científica por parte de particulares, colectivos, asociacións, universidades…. Esta xornada dalle voz a todos eles para que conten os detalles do seu traballo. A presidenta da institución, Rosario Álvarez, inaugurará mañá esta cita (16:00 horas) que se desenvolve ata o venres na Cidade da Cultura.

Cal é a relación da táboa periódica con Youtube? E coa música? Ou coas mulleres? E que achegou Galicia ao sistema periódico? As respostas a estas preguntas están na xornada que terá lugar mañá no Consello da Cultura Galega e que se titula “O ano internacional do sistema periódico: reflexións desde Galicia”. A cita está coordinada por Manuel Bermejo, Ana González e Marcelino Maneiro e inclúe un fito importante: a presentación da táboa periódica en galego. Rosario Álvarez, presidenta do Consello da Cultura Galega, vai inaugurar esta cita xunto con Valentín García, secretario xeral de Política Lingüística. A xornada retransmitirase en directo no noso web.

Buscaron figuras relevantes, de diferentes épocas, de distintas disciplinas, que compartisen un denominador común: ser figuras relevantes para a ciencia en Galicia. O resultado é Álbum da ciencia. 30 nomes e as súas achegas, unha publicación que escolma trinta nomes do proxecto homónimo que mantén o Consello da Cultura Galega (CCG) en rede. “Unha santa compaña de inmortais da ciencia e os seus froitos para o país” indicou a presidenta da institución, Rosario Álvarez, durante a presentación. Con ela estaban os coordinadores do libro, Francisco Díaz Fierros, Xosé A. Fraga e Alfonso Mato, xunto con Elena Vázquez Cendón, coordinadora da Sección de Ciencia, Natureza, Tecnoloxía e Sociedade, que considera que “as vidas destes personaxes son un espello onde mirarse”. A publicación está dispoñible para descarga desde o web do CCG.

O matemático e humanista Domingo Fontán (Portas, 1788- Cuntis, 1866) foi o autor do primeiro mapa topográfico de Galicia. A súa biografía, así como a repercusión do seu legado fai parte da unidade didáctica que hoxe presentaron a presidenta do Consello da Cultura Galega (CCG), Rosario Álvarez, e o secretario xeral de Política Lingüística, Valentín García xunto con Miguen Ángel Ríos, presidente da Real Academia Galega de Ciencias e Elena Vázquez Cendón, coordinadora da Sección de Ciencia, Natureza e Sociedade. Este documento recolle de xeito didáctico o legado desta figura relevante da ciencia do noso país á que se lle dedica este ano o Día da Ciencia en Galicia. O material xa se pode descargar desde o web do CCG.

Cúmprense cen anos de que un mozo Albert Einstein vise publicada unha das obras coas que revolucionou o mundo científico. Na primavera de 1917 saía do prelo “Teoría da relatividade” (Über die spezielle und die allgemeine Relativitätstheorie). Desde entón sucedéronse máis de 407 edicións e a tradución a varias linguas. Agora tamén en galego grazas ao Consello da Cultura Galega (CCG). Esta mañá o presidente da institución, Ramón Villares, canda os dous responsables da publicación, Jorge Mira e Francisco Díaz-Fierros, presentaron a edición galega que inclúe a obra revisada, a edición facsímil e dous estudos que contextualizan a obra no mundo científico e no eido galego. A obra pode descargarse de balde desde o web consellodacultura.gal.

O século XIX foi clave no desenvolvemento da química. As teorías científicas transformáronse en rendementos económicos no campo da agricultura, con produtores máis sabedores da produtividade vexetal que lles permitiu aumentar os rendementos da terra; tamén na industria, coa mellora dos antigos obradoiros artesáns, así como no eido da saúde humana; todo isto influíu no benestar das sociedades que acadaron niveis nunca conseguidos. Sobre esta época trata o volume “Os comezos da química moderna en Galicia e a súa proxección no século XIX. Bicentenario da fundación do Colexio de Farmacia de Santiago de Compostela (1815-2015)”, que presenta mañá mércores, ás 19:00 horas, o Consello da Cultura Galega e a Academia de Farmacia de Galicia no Salón de Graos da Facultade de Farmacia. Intervirán Francisco Díaz-Fierros Viqueira, Xosé A. Fraga e José Mª. S. Sanmartín Miguez, como autores do libro, e Manuel Puga Pereira, como presidente da Academia de Farmacia de Galicia.

Da eficacia de lavado das bolas ecolóxicas ata os anticelulíticos pasando por fenómenos como a seca da lagoa de Antela ou o terremoto de Lorca do ano 2011. Ao longo da xornada “As ciencias ensinan a pensar: razoamento científico e pensamento crítico” analizáronse casos e novas reais para dar conta de cómo a ciencia nos axuda a desenvolver un pensamento crítico. A cita do Consello da Cultura Galega puxo sobre a mesa prácticas científicas para construír e validar coñecementos e ter así unha opinión máis formada lonxe de subxectividades e impresións.

Como combater a publicidade enganosa ou os razoamentos baseados en ideoloxías? A resposta a esta pregunta está nunha xornada titulada “As ciencias ensinan a pensar: razoamento científico e pensamento crítico” que se desenvolve mañá mércores no Consello da Cultura Galega. Destacados especialistas tratarán de explicar como as ciencias nos axudan a desenvolvernos na nosa vida diaria ao ter en conta probas e argumentos e non opinións subxectivas. A sesión poderá seguirse en directo desde o web da institución.Como combater a publicidade enganosa ou os razoamentos baseados en ideoloxías? A resposta a esta pregunta está nunha xornada titulada “As ciencias ensinan a pensar: razoamento científico e pensamento crítico” que se desenvolve mañá mércores no Consello da Cultura Galega. Destacados especialistas tratarán de explicar como as ciencias nos axudan a desenvolvernos na nosa vida diaria ao ter en conta probas e argumentos e non opinións subxectivas. A sesión poderá seguirse en directo desde o web da institución.

“O informe pon de manifesto que hai unha potencialidade extraordinaria para a divulgación da ciencia” apuntou Francisco Díaz-Fierros, vicepresidente do Consello da Cultura Galega e membro da comisión técnica que no último ano estivo a traballar para compilar e documentar as iniciativas existentes sobre esta materia. O coordinador do documento, o científico Xurxo Mariño, presentou o resultado esta mañá no marco dunha xornada encamiñada a explicar os pormenores da divulgación científica en boca dos seus protagonistas. Os problemas de financiamento, a variedade extraordinaria de propostas así como a escasa presenza nos medios son algunhas das conclusións dun informe pensado para difundir entre divulgadores, público xeral e a Administración.

A sede do Consello da Cultura Galega acolle mañá mércores 20 de abril unha xornada encamiñada a dar a coñecer de xeito teórico e práctico cal é a situación da comunicación científica en Galicia. Unha cita que se desenvolve ao longo de todo o día con relatorios e conferencias e que ten unha actividade central na presentación dun informe sobre a divulgación da ciencia no noso país. A xornada está coordinada polo científico Xurxo Mariño, que tamén é un dos membros integrantes da comisión técnica que se encargou da elaboración dese documento.

A delgada liña que separa a ciencia da ficción protagoniza a XVI edición do Salón do Libro Infantil e Xuvenil de Pontevedra. Unha cita á que o Consello da Cultura Galega achega o seu gran de area cunha mesa redonda que terá lugar este venres 13 co obxectivo de falar da divulgación científica. Alimarias, estrelas e clons é o título desta proposta en que participan científicos, xornalistas e divulgadores.