Arquivo de noticias do CCG

O Repertorio da prensa da emigración galega, proxecto que mantén o Arquivo da Emigración Galega (AEG) do Consello da Cultura Galega (CCG), incorpora este mes de marzo cinco números de Adiante, publicación oficial das Mocedades Galeguistas, filial da sociedade arxentina Irmandade Galega.

Traducir ao galego os programas de tramitación utilizados no ámbito xudicial así como os modelos de documentos máis frecuentes da administración. Son algunhas das medidas concretas que se propuxeron este xoves no marco da mesa “Administración, a xustiza e os servizos públicos” coordinada por Alba Nogueira, que apuntou posibilitarán “avanzar para que a administración e a xustiza lle falen á sociedade na súa lingua” . Esta sesión forma parte do proxecto Un país coa súa lingua. Foro Participativo que puxo en marcha o Consello da Cultura Galega (CCG) para ofrecer medidas propositivas sobre a situación do galego. “Insistimos na importancia de traballar con todas as portas abertas e implementar medidas coas ferramentas actuais para reverter a situación que xa está diagnosticada” insistiu Dolores Vilavedra, coordinadora este foro e vicepresidenta do CCG. As sesións continúan o 23 de abril coa mesa “Sanidade, ciencia e servizos sociais”, moderada por Iolanda Casal.

"A importancia que a monfortina Mercedes Mariño González acadou no teatro, na canción e no cinema é tan fonda como o descoñecemento sobre a súa figura" explica Montse Fajardo de Mercedes Mariño (Monforte de Lemos, 1909 - Santiago de Compostela, 1995) na entrada que hoxe se incorpora ao Álbum de Galicia. A colección de biografías do Consello da Cultura Galega engade a traxectoria da que foi a primeira actriz e cantante galega que se converteu nunha estrela en Estados Unidos.

O Consello da Cultura Galega (CCG) celebra este xoves (16:30 horas) a xornada Administración, xustiza e servizos públicos a segunda cita de Un país coa súa lingua. Foro participativo. Nela porase sobre a mesa como como implementar o uso do galego neses ámbitos así como a mellora da lexislación lingüística. A presidenta do CCG, Rosario Álvarez; a responsable do proceso participativo, Dolores Vilavedra; xunto coa coordinadora desta mesa, Alba Nogueira, inauguran esta xornada presencial que se pode seguir en directo a través do sitio web da institución e da canle de YouTube. O foro conta con diferentes formas de participación abertas para que a cidadanía poida achegar as súas propostas.

O Consello da Cultura Galega (CCG) expresa o seu fondo pesar polo pasamento da fotógrafa catalá Anna Turbau (Barcelona, 1949-2025). Fotógrafa social, Turbau morreu esta madrugada en Barcelona, onde residía. Mantivo unha estreita relación con Galicia que se iniciou en 1975, cando chegou xunto con Llorenç Soler para retratar as vivendas para familias xitanas construídas por César Portela e Pascuala Campos en Campañó (Poio). Arrincou así unha estadía de tres anos na que fotografou, entre outros movementos sociais, as loitas para conservar los montes veciñais, as protestas contra a construción da AP-9 ou a realidade dos Ancares. Un arquivo fotográfico formado por preto de dez mil fotografías que a propia Turbau cedeu ao CCG para a súa custodia e difusión.

Na década dos oitenta, saíron ao prelo Recuperemos as mans é Evidencias, dúas contribucións imprescindíbeis de María Xosé Queizán como pensadora galega ao debate feminista. O Consello da Cultura Galega (CCG) presenta este venres no MARCO de Vigo (19:00 horas) a reedición conmemorativa deses textos, nunha xornada que servetamén de homenaxe á autora. A presidenta do CCG, Rosario Álvarez, asiste a este encontro no que participan Carme Adán, Helena González, María Xosé Porteiro, Iolanda Veloso, Marga do Val e Inma López Silva.

O Consello da Cultura Galega (CCG), a través da Sección de Patrimonio e Bens Culturais e coa colaboración da Escola Técnica Superior de Arquitectura da Universidade da Coruña (UDC), desenvolve este xoves 13 no Museo do Mar de Galicia (Vigo, 10:00 horas) a xornada “O Patrimonio cultural nos espazos portuarios de Galicia”. Unha cita que reflexiona sobre o valor cultural, analiza a complexidade da protección do patrimonio portuario e na que se presentan dous exemplos de actuacións arquitectónicas nestes espazos. A presidenta do CCG, Rosario Álvarez, inaugura esta cita que está coordinada por Teresa Nieto e Patricia Muñiz Feira. A sesión non se emite en directo pero será gravada e subirase con posterioridade ao web do CCG.

Aurora Pereira Carballo (Santiago, 1940-2023), coñecida como Aurichu Pereira, foi ”unha muller loitadora e unha creadora valente”. Así describe Mercedes Rozas a esta pintora, deseñadora, creadora e activista cultural na entrada que se acaba de incorporar ao Álbum de Galicia, colección de biografías do Consello da Cultura Galega.

Achégase a data do Día Mundial da Auga, que se celebra cada 22 de marzo, e a nova entrega de Proxector, iniciativa de divulgación científica en lingua galega, promovida polo Centro de Documentación Sociolingüística de Galicia (CDSG) do Consello da Cultura Galega (CCG) co apoio da Universidade de Santiago (USC), achégase á súa importancia. Unha ducia de vídeos para afondan na auga, nas súas características, nas súas problemáticas e nalgúns dos seus múltiples aproveitamentos (natural, patrimonial, médico, turístico ou enerxético) baixo o título “A auga: unha molécula fundamental”.

Son 231 cartas recibidas polo premio Nobel, Camilo José Cela, con boa parte dos autores máis significados da cultura do país na segunda metade do século XX. A dixitalización e posta a disposición pública do fondo destas cartas presentouse este martes na sede da Fundación Pública Camilo José Cela. A presidenta do Consello da Cultura Galega (CCG), Rosario Álvarez, salientou a “ampla e tupida rede de relacións de diverso tipo que mantivo coa sociedade galega, tanto no tecido da intelectualidade galeguista e académica en sentido máis amplo, coma noutros ámbitos”. Mentres que o director xeral de Cultura da Xunta de Galicia, Anxo Lorenzo, destacou que permitirá “coñecer máis de cerca o sentimento de galeguidade do Premio Nobel”. Pola súa parte, Covadonga Rodríguez, directora-xerente da fundación que custodia o legado do autor, lembrou que se trata dunha primeira fase do inxente fondo epistolar que se conserva. As cartas xa están dispoñibles para consulta desde o sitio web do CCG.

Cales son os retos do libro galego? Cales as súas apostas? Como de diversos os seus perfís? A que públicos lles falta por chegar? E, moi especialmente, que espazo teñen o lectorado e o libro galego nelas? Estas son algunhas das preguntas ás que pretende responder a xornada “As librarías, un ecosistema posible para o libro galego” que organiza este mércores (a partir das 16:30 horas) a Sección de Lingua, Literatura e Comunicación do Consello da Cultura Galega (CCG). A cita, coordinada por Montse Pena e Rosalía Fernández Rial, pódese seguir en directo desde o web da institución e a súa canle de Youtube.

Cóscara, abelleira, saltasebes, ourego bravo, balsamina, seixebra son moitas as denominación que Martín Sarmiento (1695-1772) documentou sobre este vexetal frecuente en Galicia e que ten virtudes para curar enfermidades do bazo e outras doenzas. Todas elas están recollidas en Martín Sarmiento: Discurso crítico-botánico sobre el vegetable gallego Seixebra publicación inédita do frade que ultima o Consello da Cultura Galega (CCG). Co gallo do terceiro Día do Naturalismo, que se celebra o 9 de marzo por coincidir no día do nacemento de Sarmiento, o CCG ofrece un avance deste texto xunto cunha reprodución da ilustración da planta.

A Coordinadora Feminista Donicela (CFD) foi un colectivo vigués moi activo na década de 1990. Fomentaron a reflexión sobre a situación das mulleres, facilitaron cursos de formación e encheron numerosos espazos públicos con consignas propias animadas con rimas e músicas extraídas do cancioneiro tradicional ou das cancións máis populares, adaptadas ás reivindicacións feministas do momento. Vinte anos despois da súa disolución, diferentes integrantes do colectivo xuntáronse no grupo de traballo Coordinadora Feminista Donicela. Facendo historia para escribir a entrada do Álbum de Galicia, colección de biografías do Consello da Cultura Galega (CCG), que se sobe na véspera do 8M, Día Internacional das Mulleres. Proxeccións, materiais documentais e novas entradas do álbum completan as accións da institución arredor desta data.

A presidenta, Rosario Álvarez, e a Comisión Executiva recibiron esta mañá a visita dos membros da Comisión 4ª de Educación e Cultura do Parlamento de Galicia. Na xuntanza abordaron a situación do sector cultural galego ademáis de coñecer de primeira man as diferentes liñas de traballo da institución.

Lola Arribe Dopico (Ferrol, 1938-2016) foi unha muller íntegra e valente, destacou na política, na lingüística e na galeguización da liturxia. A súa entrada, asinada por Manuel Rivero Pérez acaba de incorporarse ao Álbum de Galicia, colección de biografías do Consello da Cultura Galega.

O Consello da Cultura Galega (CCG) traballa arredor do movemento feminista e da situación das mulleres de xeito permanente e continuado ao longo de todo o ano a través do Centro de Documentación en Igualdade e Feminismos (CDIF), entre outras actividades. Con todo, arredor da data 8 de marzo, Día internacional das Mulleres, desenvólvense algunhas accións concretas para reforzar e visibilizar esta liña de traballo. Coma vén sendo habitual, en colaboración coa Filmoteca de Galicia, prográmanse audiovisuais que foron producidos ou dirixidos por mulleres no ciclo Olladas de muller que cumpre 13 edicións e arrinca este mércores 5 (Filmoteca de Galicia, A Coruña, 18:00 horas) coa última película de Margarita Ledo Prefiro condenarme. Ademais, a Hemeroteca Feminista A Saia sobe á rede unha nova cabeceira para contribuír a divulgar os fondos dos movementos feministas e LGTBIQ+ na historia contemporánea. As entradas do Álbum de Galicia deste mes de marzo están todas protagonizadas por mulleres.

O festival O Son do Camiño (12,7%), Manuel Rivas (5,7%), o Culturgal (4,7%), Fillas de Cassandra (4,2%) e a celebración do Día das Letras Galegas (4,1%) son os principais eventos, accións culturais, persoas ou entidades máis destacadas no ámbito da cultura galega en 2024, segundo a percepción das persoas responsables das entidades culturais en Galicia. Así figura no adianto da nova entrega do Barómetro da Cultura Galega, iniciativa realizada polo Observatorio da Cultura Galega, entidade dependente do Consello da Cultura Galega (CCG).

En agosto de 1920 un grupo de emigrantes en Cuba procedentes das parroquias veciñas de San Xoán de Calo (Teo) e de Santa María de Biduído (Ames), deciden crear unha sociedade para, entre outros fins sociais, financiar a construción de escolas na súa terra natal. Documentación desta sociedade chamada "Calo y Viduido. Sociedad de instrucción, recreo y socorros mutuos" forma parte da nova entrega do proxecto Memoria documental das sociedades da emigración galega, co que o Arquivo da Emigración Galega, servizo do Consello da Cultura Galega (CCG), visibiliza fondos documentais das entidades microterritoriais creadas na diáspora galega

Unha medida piloto que posibilite unha liña de ensino voluntaria na que o galego teña máis presenza, que se desenvolva con carácter experimental, de modo voluntario e consensuado entre todos os axentes implicados (familias e centros) coa finalidade de ser implementada para compensar a menor presenza social do galego. Esta é unha das ideas centrais que se propuxeron no marco da xornada “Educación e socialización”, coa que o Consello da Cultura Galega (CCG) puxo en marcha o proceso Un país coa súa lingua. Foro participativo. A presidenta da institución, Rosario Álvarez, destacou na inauguración que “abrimos un debate para propiciar consensos no marco do noso labor asesor e consultivo e pedimos que todo o país estea unido en favor da súa lingua”. Pola súa parte, a vicepresidenta do CCG e coordinadora do proceso, Dolores Vilavedra, explicou que “en outubro teremos un documento final con propostas concretas de aplicación inmediata”. O foro continúa o 20 de marzo, cunha mesa coordinada por Alba Nogueira e co título “Administración, xustiza e servizos públicos”.

Valentín Lamas Carvajal (Ourense, 1849-1906) foi, ademais de poeta e narrador, xornalista de oficio que “actuou sobre a cultura galega do seu tempo e moi consciente do seu papel de promotor de ideas de restauración cultural no seo do pobo”. Así o asegura Afonso Vázquez-Monxardín, autor da entrada que hoxe se incorpora ao Álbum de Galicia, colección de biografías do Consello da Cultura Galega. Nela define a Lamas Carvajal como “o cuarto pé do Rexurdimento”.