Arquivo de noticias do CCG

Lois Tobío Fernández (1906-2003) pertence a unha xeración de galeguistas que deambulou pola diplomacia, pola investigación histórica, pola tradución poética ou ensaística e polo xornalismo e que, ao mesmo tempo, mantivo vencellos estables co nacemento e fortalecemento de numerosas institucións culturais. O Consello da Cultura Galega (CCG) recupera a figura deste intelectual no día do seu nacemento cunha publicación e coa incorporación da súa entrada no Álbum de Galicia.

Da man da discográfica Victor e rexistrada en Camden (New Jersey) chega unha lousa cos temas “Alalá de Bergantiños” e “Foliada de Comba” do Real Coro Toxos e Froles de Ferrol. Canda esta podemos escoitar a Manuel Dopazo, o gran gaiteiro da emigración arxentina, que interpreta dúas melodías tradicionais vascas. Son dúas pezas destacadas da décima entrega da colección de lousas do fondo do Arquivo Sonoro de Galicia do Consello da Cultura Galega (CCG).

“Cancioneiro da seitura de Manzaneda e Terras de Trives” é unha extensa compilación dos cánticos agrarios e festivos destas comarcas ourensás. Desde hoxe pódese escoitar na rede a través do Mapa Sonoro de Galicia, proxecto do Consello da Cultura Galega(CCG) que difunde e xeolocaliza coleccións sonoras. Este material está composto por preto de duascentas gravacións que Xosé Lois Foxo, director da Real Banda de Gaitas da Deputación de Ourense, realizou e compilou ao longo de corenta anos.

A principios de maio, o Consello da Cultura Galega botou a andar o ciclo “Xestión e políticas culturais nos concellos. Retos ante a Covid-19” para tomarlle o pulso á cultura municipal. Era unha reflexión necesaria porque os concellos sustentan a metade do gasto en cultura. Neste tempo pasaron por este ciclo máis dunha vintena de especialistas cuxas intervencións se poden ver desde o web institucional. O ciclo, coordinado por Sergio Lago, remata esta semana coa realización da última mesa: “Estratexias e ferramentas de actuación”. Desde hoxe e ata o venres publicaremos diferentes vídeos nos que trece especialistas comentarán todos os aspectos que cómpre definir para poder retomar a actividade cultural tras o confinamento: os protocolos de seguridade, os novos formatos, a transformación dixital... A análise de hoxe céntrase en definir os protocolos, seguridade e confianza da nova normalidade.

As películas, as series, as curtametraxes.... os produtos audiovisuais en xeral foron claves para que a sociedade puidese superar este confinamento. Esta é unha das ideas centrais que saíron da sétima sesión do ciclo “Diálogos confinados”, na que participaron dúas figuras ben coñecidas do sector audiovisual: Paula Cons e Mamen Quintas. O estado de alarma sorprendeunas en fases diferentes dos seus traballos: a Mamen en plena rodaxe da serie “Tres camiños”, e a Paula a piques de estrear a longametraxe “A illa das mentiras” en salas de cinema. Moderadas por Xermán Hermida, xornalista de Culturagalega.gal, falaron das rodaxes, da situación dos actores, dos festivais, da necesidade de desgravacións fiscais e de como esta parálise afectou a toda a cadea de produción deste sector.

Cada primeiro venres do mes de xuño, o Consello da Cultura Galega (CCG), a Consellería de Cultura e Turismo e a Consellería de Educación, Universidade e Formación Profesional da Xunta de Galicia convocan a proposta didáctica e musical “No bico un cantar”, na que un gran coro de nenos e nenas se xuntan nun concello para cantar a poesía galega. As medidas de prevención ante a pandemia provocada pola COVID-19 suspenderon esta iniciativa, que este ano estaba previsto que se celebrase este venres, 5 de xuño, en Allariz. O concerto non se poderá realizar tal e como estaba previsto, pero preparouse unha edición especial na que un centenar de alumnos e alumnas de conservatorios profesionais cantan desde as súas casas “Maio longo”, o poema de Rosalía musicado por Baldomir co que cada ano remata este concerto.

É un sector que suma máis de 3.100 postos de traballo, que contabiliza unha produción de 274 millóns de euros e supón, segundo a Conta Satélite de Cultura do Instituto Galego de Estatística (IGE), o 12,9% da cultura. A súa actividade focalízase nos meses de primavera e verán, diríxese a públicos numerosos, en espazos que implican contacto físico e sobre a mesa contabiliza as cancelacións e adiamentos das actuacións e moitas incertezas. Esta é a situación actual do sector da música en Galicia, á que se refire o último Documento de Traballo (DT-OCG) do Observatorio da Cultura Galega, servizo dependente do Consello da Cultura Galega (CCG), titulado “O sector da música popular en Galicia perante a crise da COVID-19”. Para o presente máis inmediato, o sector demanda un gran pacto con conexións nacionais e internacionais, unha política cultural afastada da gratituidade, dotación de fondos para artistas, fixar protocolos de medidas preventivas que animen a poboación a volver asistir aos concertos, apostar pola cultura de base e cambios fiscais e laborais.

O especial O fío de Penélope condúcenos do fío de Ariadna ao nobelo de Penélope. Once mulleres fan cadanseu periplo polos contidos do web do Consello da Cultura Galega a partir das mulleres homenaxeadas en xornadas organizadas dende o Centro de Documentación en Igualdade e Feminismos do CCG. Como non podía ser doutro xeito, non tiran guiadiñas dun fío establecido, senón que cuestionan o nobelo de Penélope, tal e como fixo no seu día a poeta Xohana Torres nos seus recoñecidos versos: “A que tanto nobelo e tanta historia? Eu tamén navegar”.

A sexta entrega do ciclo “Diálogos confinados” analiza o sector dos videoxogos. O director de Culturagalega.gal, Manuel Gago, puxo a dialogar a Fernando Prieto, un dos responsables de Gato Salvaje Estudio, a empresa galega máis importante deste sector, con Carla Bolaños, estudante de mestrado e integrante de Digital Monster Collective, un colectivo multidisciplinar galego. No transcurso da conversa abordaron a situación do sector en Galicia desde o punto de vista do potencial creativo existente pero tamén desde a reivindicación da necesidade de crear estruturas para poder conectar o talento co mercado. O vídeo xa está dispoñible desde o web do Consello da Cultura Galega

A segunda sesión do ciclo “Xestión e políticas culturais nos concellos. Retos ante a Covid-19”, organizada polo Consello da Cultura Galega (CCG), puxo o foco en coñecer que se estaba a facer noutros territorios do Estado e ver cales desas propostas eran trasladables á realidade galega. Nela participaban dous expertos como Mª Camino Barcenilla, da Deputación de Navarra, e Pau Raussell, responsable de Econcult, unidade de investigación moi recoñecida no campo da Economía da Cultura. Para este último “o verdadeiro risco é que a retirada de investimento posibilite o colapso do tecido cultural”. A conversa pode verse desde hoxe no web da institución.

“Reflexións inspiradoras” é o título da segunda sesión do ciclo “Xestión e políticas culturais nos concellos. Retos ante a Covid-19” co que o Consello da Cultura Galega (CCG) lle quere tomar o pulso á situación da xestión municipal da cultura. Na cita de mañá, xoves 28 de maio, participarán Marián Fernández, Mª Camino Barcenilla e Pau Rossell, que poñerán enriba da mesa a situación doutros territorios buscando perspectivas próximas e trasladables á realidade galega.

A presidenta do Consello da Cultura Galega, Rosario Álvarez; o director do Instituto Cervantes, Luis García Montero; a directora do Institut Ramón Llull, Iolanda Batallé, e a directora do Etxepare Euskal Institutua, Irene Larraza, asinaron esta mañá un acordo de colaboración conxunto entre estas entidades para promover a lingua e a cultura galega, española, catalá e vasca. É o primeiro que asinan as catro entidades xuntas. “Somos institucións diversas pero é moito máis o que nos une que o que nos separa” asegurou Rosario Álvarez no acto de sinatura que se realizou de maneira dixital e se emitiu a través da canle de Youtube do Instituto Cervantes.

A presidenta do Consello da Cultura Galega, Rosario Álvarez; o director do Instituto Cervantes, Luis García Montero; a directora do Institut Ramón Llull, Iolanda Batallé, e a directora do Etxepare Euskal Institutua, Irene Larraza, asinarán o primeiro acordo de colaboración conxunto entre estas entidades para promover a lingua e a cultura galega, española, catalá e vasca. A sinatura do convenio realizarase o vindeiro martes 26 de maio, ás 11:30 horas, de maneira dixital e por videoconferencia. Os medios de comunicación poderán seguir o acto en directo e realizar as súas preguntas a través da canle de Youtube do Instituto Cervantes.

O ciclo “Diálogos confinados” pon o foco esta semana na “creación e xestión cultural no ámbito das letras”. Nesta ocasión, Dolores Vilavedra foi a encargada de dialogar con dúas autoras cunha ampla bagaxe no mundo da xestión cultural e da creación literaria como son Yolada Castaño, desde a poesía, e Eva Mejuto, desde a creación de obra destinada a público infantil. Ambas as dúas autoras fixeron fincapé na debilidade xa previa do sistema, cunha alta precariedade que se agudizou coa parálise derivada da Covid-19. A reconfiguración de eventos, a convivencia necesaria do virtual co real, a necesidade de adaptación á nova situación e evitar a inercia da gratuidade foron algúns dos asuntos sinalados.

Non hai unha banda en Galicia que non tivese no seu repertorio “Follas novas”, a rapsodia galega por excelencia. O seu autor, Luis Brage, foi un prolífico compositor e unha persoa polifacética cuxa figura quedou esluída pola figura de seu irmán, o coñecido pianista Ángel, e polo seu pensamento político, que o levou á cadea durante o franquismo. O Consello da Cultura Galega recupera agora a súa figura na publicación “Luis R. Brage Villar. Obra e memoria” de David Ferreiro. Nela pódese descubrir como funcionaba a Galicia musical de principios do século XX, das orquestras, das bandas, dos orfeóns e dos coros a través da figura deste músico de oficio que soubo adaptar e difundir a identidade musical galega. Esta publicación contén tamén tres das partituras que repousaban nun baúl da casa que Brage abandonou en Ribadavia en 1936 e que Ferreiro conseguiu localizar case oitenta anos despois.

As galerías e o mercado da arte son os ámbitos sobre os que xira a cuarta parada do ciclo “Diálogos confinados”. Nesta ocasión, a comisaria e crítica de arte Rosario Sarmiento encargouse de conducir a conversa entre dous profesionais do galerismo cunha ampla traxectoria profesional como son Asunta Rodríguez e Víctor Montenegro. No diálogo destacaron a dificultade de poder facer unha valoración real hoxe en día e coincidiron na necesidade de baixar do IVE para o sector cultural e nunha boa lei de mecenado.

“Farsa das zocas” é unha pequena peza teatral de Ricardo Carballo Calero (1910-1990) que conta un drama familiar con interese económico como pano de fondo. Este é o texto escollido polo Consello da Cultura Galega (CCG) para a publicación coa que cada ano celebra o Día das Letras Galegas. A edición facsimilar preséntase acompañada dun estudo introdutorio realizado por Carlos Biscainho. Ademais, poderemos ver o texto grazas a unha lectura dramatizada a cargo de Tito Asorey, Melania Cruz e María Vázquez. O propio día da celebración, o 17, o CCG difundirá na rede a estrea absoluta dunha peza musical composta por Miguel Brotóns a partir dun poema de Carballo Calero. O concerto institucional mantense pero trasládase de data no calendario ao 30 de outubro.

Reprogramación, adiamento, adaptación, cambio, oportunidade... son algunhas das ideas formuladas polos participantes da mesa redonda “Onde estamos? Cara a onde camiñar?” que hoxe abre o ciclo “Xestión e políticas culturais nos concellos. Retos ante a Covid-19”. Esta proposta do Consello da Cultura Galega (CCG) pretende analizar a xestión municipal que supón o 56% do gasto público en cultura. A presidenta da institución, Rosario Álvarez, destacou na presentación deste ciclo que o CCG permanece atento á situación real do sector a través de diferentes formatos. “Non hai receitas máxicas pero si a vontade de non desistir e as solucións só se poden conseguir en diálogo e escoitando” puntualizou. Ademais, indicou que este novo ciclo pon o foco na cultura municipal, “máis próxima á cultura de base, que é o fermento cultural do país”. Xa está dispoñible o vídeo das intervencións e tamén está aberto o prazo de recepción de preguntas para a seguinte cita, que será o 21 de maio.

Mañá terá lugar a primeira sesión do ciclo “Xestión e políticas culturais nos concellos. Retos ante a Covid-19”, co que o Consello da Cultura Galega (CCG) pretende analizar a cultura municipal. Esta primeira cita fará unha radiografía da situación de partida e poderá verse no web da institución a partir das 11:00 horas. O formato deste novo ciclo consiste nunha mesa redonda virtual a cargo de distintos especialistas na materia máis as preguntas e suxestións da cidadanía, recibidas por correo electrónico ao longo desta semana. O ciclo comeza cunha intervención a cargo da presidenta da institución, Rosario Álvarez.

Os martes son os días nos que o Consello da Cultura Galega (CCG) organiza os Encontros Monográficos co Patrimonio Cultural (EMPC), lugares de encontro entre profesionais, administracións e cidadanía arredor de espazos do noso patrimonio sobre os que se estaba a desenvolver algunha actuación. Coa cancelación da actividade presencial para conter a pandemia da COVID-19, reservamos ese día no calendario para manter a temática e seguir falando de patrimonio. Facémolo da man do ciclo virtual “Encontros 30.5” nos que recuperamos os vídeos e materiais do que se dixo nos EMPC. Nesta cuarta sesión repasamos aquelas citas que tiñan semellanzas ben por criteiros temáticos, ben porque son xacementos analizados en tempos ou por equipos distintos.