Arquivo de noticias do CCG

O Arquivo da Emigración Galega do Consello da Cultura Galega (CCG) vén de poñer a disposición da cidadanía material documental dixitalizado dunha das institucións máis relevantes e pioneiras da colectividade galega en Cuba e do asociacionismo galego no exterior: Hijas de Galicia. Sociedad de Asistencia Sanitaria y Protección a la Mujer y al Niño. A acta fundacional, estatutos, regulamentos, memorias, recibos de pagamento de cotas, libros de actas… son algúns dos documentos que se soben á rede no marco do proxecto “Memoria documental das sociedades da emigración galega”, que ten como obxectivo poñer en valor estes fondos documentais para ofrecer un mellor coñecemento e comprensión da traxectoria da emigración galega.

A biblioteca do Consello da Cultura Galega (CCG) acolleu esta mañá unha xuntanza que serviu de peche das XVIII Xornadas do Peregrino, centradas na figura de Andrea López Chao (Mondoñedo, 1874 – A Habana, 1954), destacada mestra do galeguismo na emigración. Rosario Álvarez, presidenta do CCG, recibiu a comisión e destacou a importancia deste tipo de homenaxes. Tamén interviron Alberto García, concelleiro de Cultura de Mondoñedo, e Luís Fernández Ansedes, membro da asociación Abrindo Camiño, quen destacaron o carácter transdisciplinar das actividades que se desenvolveron en Mondoñedo, Cuba e Madrid.

Emigrantas: emerxer do silencio é o novo proxecto expositivo do Consello da Cultura Galega (CCG), co apoio da Xunta de Galicia e do Concello da Coruña. A través do diálogo entre materiais procedentes de arquivos, instalacións artísticas, fotografías, cartas, materiais audiovisuais e obxectos persoais, a mostra achégase ás historias das mulleres galegas silenciadas polos relatos oficiais da emigración. Rosario Álvarez, presidenta do CCG; Inés Rey, alcaldesa da Coruña; Zeltia Lado, directora xeral de Formación e Cualificación para o emprego; máis Antía Pérez Caramés, comisaria xunto con Keina Espiñeira e María Alonso, inauguraron a mostra no serán do mércores no Kiosko Alfonso onde se pode visitar ata o 3 de maio. Uqui Permui é a responsable do deseño expositivo que visibiliza historias como as de Cruz Risco, Ana Kiro, Fina Mantiñá, Luz Fandiño, Mimina e moitas outras voces anónimas que constrúen un relato da emigración galega nunca antes explorado.

O Consello da Cultura Galega (CCG) acolleu esta mañá a presentación das XVIII Xornadas do Peregrino “Abrindo Camiño”, que poñen o foco na figura de Andrea López Chao (Mondoñedo, 1874 - A Habana, 1954), destacada mestra do galeguismo na emigración. Rosario Álvarez, presidenta do CCG, subliñou que “Andrea foi muller, docente, emigrante, militou no asociacionismo, feminista... constantes que nos convocan constantemente”. Pola súa parte, Isabel Martínez, subdirectora xeral de Relacións coas Comunidades Galegas da Xunta, puxo o énfase en que foi “un referente e unha pioneira no compromiso social coas mulleres”. Tamén interviñeron Alberto García, concelleiro de Cultura de Mondoñedo, e Luís Fernández Ansedes, membro da asociación Abrindo Camiño, quen destacaron a importancia das actividades que se desenvolverán o vindeiro día 15 en Mondoñedo. Ademais da presentación do documental sobre a súa figura, da man dos seus directores Violeta Ramos e Daniel Vázquez, estivo presente a bisneta da homenaxeada, Patricia Ares.

A presidenta do Consello da Cultura Galega (CCG), Rosario Álvarez, recibiu esta mañá a visita dos responsables de diferentes entidades organizadoras das Xornadas do Peregrino Abrindo Camiño, coas que o CCG colabora. Esta edición, a número 16, leva por título "Camiño de Santiago e emigración" e servirá de homenaxe á mestra galega emigrada en Cuba Andrea López Chao. As xornadas terán lugar en diversos espazos de Mondoñedo e Santaballa (Vilalba) entre o 30 de xuño e o 2 de xullo.

Hijas de Galicia foi unha institución pioneira na historia da emigración galega da primeira metade do século XX. Creada na Habana en 1917 cun fin asistencial, mantivo a súa actividade ata o ano 1960. Durante ese período, ofreceu atención sociosanitaria ás galegas emigradas e prestou especial atención ás situacións de vulnerabilidade que estas sufrían, sobre todo ás vinculadas coa trata e tráfico de mulleres. Ademais, desenvolveu un papel crucial nos inicios do feminismo galego e cubano. María Xosé Porteiro García é a autora da entrada que se incorpora hoxe ao Álbum de Galicia, a colección dixital de biografías que mantén o Consello da Cultura Galega (CCG).

A docencia e a fotografía articuláronse como os dous piares fundamentais na vida de Pedro Brey (Rendo, Oca, A Estrada, 1889–1967), quen destacou cunha obra na que sobresaen tanto as súas fotografías de exteriores como os retratos que fixo da veciñanza estradense. A súa entrada no Álbum de Galicia, a colección dixital de biografías que mantén o Consello da Cultura Galega, é autoría de Vítor Vaqueiro.

Mestra de profesión, a actividade de Andrea López Chao (Mondoñedo, 1874 - A Habana, 1954) estivo estreitamente vinculada ao colexio do Centro Galego da Habana, no que traballou como docente e onde chegou a ser unha das súas máis distinguidas profesoras. Ademais, tivo un destacado papel no movemento societario galego e, en especial, na defensa a prol da mellora da situación das mulleres emigradas. A aparición de novos documentos, como o discurso que pronunciou no I Congreso Nacional de Mujeres, celebrado na Habana entre o 1 e 6 de abril de 1923, motivaron a revisión e actualización da súa entrada no Álbum de Galicia, a colección dixital de biografías que mantén o Consello da Cultura Galega (CCG). A entrada é autoría de Prudencio Viveiro.

Ribadeo é unha das vilas galegas nas que o legado dos indianos -os emigrantes retornados da América ao longo do século XIX e XX- permanece visible a través da súa arquitectura. Un pasado histórico que se recupera cada ano na festividade “Ribadeo indiano” coa que colabora o Consello da Cultura Galega (CCG) a través do Arquivo da Emigración Galega (AEG) con diferentes actividades. A presidenta do CCG, Rosario Álvarez, é tamén a pregoeira desta edición.

Neste mes de marzo a nova entrega do especial Historias de ida e volta vólcase en traer á memoria voces femininas da diáspora. Andrea López Chao, Anisia Miranda, A bella Otero, Sofía Casanova, Maruxa Mallo...son algúns dos nomes que nos ofrece este proxecto, iniciativa do Arquivo do Emigración do Consello da Cultura Galega (CCG) e da Secretaría Xeral da Emigración. Vinte imaxes e documentos procedentes deste arquivo ofrecen unha nova lectura da historia da emigración en clave feminina.